ਜੰਗਲ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸਵਿਸ ਆਲਪਸ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ) ਵਿਚ ਇਕ ਕੋਨੀਫਾਇਰ ਜੰਗਲ
ਅਪਸਟੇਟ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦਾ ਐਡੀਰੋਨਡਾਕ ਪਹਾੜ ਪੂਰਬੀ ਜੰਗਲ-ਬੋਰਲ ਟਰਾਂਜੀਸ਼ਨ ਈਕੋਰੀਜਿਅਨ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਜੰਗਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਹਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ[1] ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘਣਤਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਕਾਰਜ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। [2] [3] [4] ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ [5] [6] ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ, 2006 ਵਿਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤਰ 4 billion ਹੈਕਟੇਅਰs (9.9×109 ਏਕੜs) (15 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਮੀਲ) ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭੂਮੀ ਸੀ।

ਜੰਗਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।[7] ਜੰਗਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 75% ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੌਦ-ਜੀਵ-ਪੁੰਜ ਦਾ 80% ਹਿੱਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਹੈ। ਨੈੱਟ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਤਪਤਖੰਡੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ 21.9 ਗੀਗਾਟਨ ਕਾਰਬਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਜੰਗਲ ਦਾ 8.1 ਗੀਗਾਟਨ,, ਬਰਫੀਲੇ ਜੰਗਲ ਦਾ 2.6 ਗੀਗਾਟਨ ਕਾਰਬਨ ਹੈ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਈਕੋਜ਼ੋਨ ਬਣਦੇ ਹਨ : ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਰਫੀਲੇ ਜੰਗਲ, ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਤਪਤਖੰਡੀ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਜੰਗਲ। ਵਧੇਰੇ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਉੱਚ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਦੋਵਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।[8] ਜੰਗਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਸਮੇਤ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਤ ਦੀਆਂ ਈਕੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ[ਸੋਧੋ]

ਸਕਾਟਿਸ਼ ਹਾਈਲੈਂਡਜ਼ ਵਿਚ ਜੰਗਲ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੰਗਲ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੋਈ ਸਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। [4] ਭਾਵੇਂ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਜੰਗਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਇਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਉੱਗਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਉਗਾਏਗਾ, [9] ਜਾਂ ਬਨਸਪਤੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। [10] [11]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Forest". Dictionary.com. Archived from the original on 19 October 2014. Retrieved 2014-11-16. 
  2. Schuck, Andreas; Päivinen, Risto; Hytönend, Tuomo; Pajari, Brita (2002). "Compilation of Forestry Terms and Definitions" (PDF). Joensuu, Finland: European Forest Institute. Archived from the original (PDF) on 5 June 2015. Retrieved 2014-11-16. 
  3. "Definitions: Indicative definitions taken from the Report of the ad hoc technical expert group on forest biological diversity". Convention on Biological Diversity. Archived from the original on 19 December 2014. Retrieved 2014-11-16. 
  4. 4.0 4.1 "Forest definition and extent" (PDF). United Nations Environment Programme. 2010-01-27. Archived from the original (PDF) on 2010-07-26. Retrieved 2014-11-16. 
  5. "Comparative framework and Options for harmonization of definitions". Second Expert Meeting on Harmonizing Forest-Related Definitions. FAO. Archived from the original on 29 November 2014. Retrieved 2014-11-26. 
  6. Johnson, F.X.; Pacini, H.; Smeets, E (2013). Transformations in EU biofuels markets under the Renewable Energy Directive and the implications for land use, trade and forests. CIFOR. p. 32. ISBN 978-602-8693-81-3. 
  7. Pan, Yude; Birdsey, Richard A.; Phillips, Oliver L.; Jackson, Robert B. (2013). "The Structure, Distribution, and Biomass of the World's Forests" (PDF). Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst. 44: 593–62. doi:10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914. Archived from the original (PDF) on 7 August 2016. 
  8. Vogt, Kristina A, ed. (2007). "Global Societies and Forest Legacies Creating Today's Forest Landscapes". Forests and Society: Sustainability and Life Cycles of Forests in Human Landscapes. CABI. pp. 30–59. ISBN 978-1-84593-098-1. 
  9. MacDicken, Kenneth (2013-03-15). "Forest Resources Assessment Working Paper 180" (PDF). Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations Forestry Department. Archived from the original (PDF) on 24 September 2015. Retrieved 2014-11-16. 
  10. "Land Use, Land-Use Change and Forestry". Intergovernmental Panel on Climate Change. 2000. Archived from the original on 29 November 2014. Retrieved 2014-11-16. 
  11. Menzies, Nicholas; Grinspoon, Elisabeth (2007-10-22). "Facts on Forests and Forestry". ForestFacts.org, a subsidiary of GreenFacts.org. Archived from the original on 8 May 2015. Retrieved 2014-11-16.