ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾਟਿਸ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾਟਿਸ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਲੋਨਿਕ ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾਈਟਿਸ, ਇੱਕ ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸਧਾਰਨ ਪਾਊਚਾਂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ - ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾ - ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ ਦੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।[1] ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੇਟ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।[1] ਮਤਲੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਦਸਤ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ ।[1] ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਟੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਇੱਕ ਪੇਚੀਦਗੀ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।[1] ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਮਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।[2]

ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾਈਟਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਨ.[1] ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪਾ, ਕਸਰਤ ਦੀ ਘਾਟ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਟੀਰੌਇਡਲ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਡਰੱਗਜ਼ (NSAIDs) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।[1][2] ਇੱਕ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੱਟ ਫਾਈਬਰ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ.[2] ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਊਚ ਹੋਣ ਨੂੰ ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲੋਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[1] ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸੋਜਸ਼ 10% ਅਤੇ 25% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।[2][3] ਨਿਦਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ, ਕੋਲੋਨੋਸਕੋਪੀ, ਜਾਂ ਹੇਠਲੇ ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਲੜੀ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।[1] ਵਿਭਿੰਨ ਨਿਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੜਚਿੜਾ ਟੱਟੀ ਸਿੰਡਰੋਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[2]

ਰੋਕਥਾਮ ਵਾਲੇ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪਾ, ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ, ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।[2] ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲੋਸਿਸ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੇਸਾਲਾਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਰਾਈਫੈਕਸਿਮਿਨ ਲਾਭਦਾਇਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।[2] ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਗਿਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਹੁਣ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾ ਵਿੱਚ ਸੋਜਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।[1][4] ਹਲਕੇ ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾਈਟਿਸ ਲਈ, ਮੂੰਹ ਦੁਆਰਾ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਅਤੇ ਤਰਲ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[1] ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ, ਨਾੜੀ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਅੰਤੜੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।[1] ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕਸ ਅਸਪਸ਼ਟ ਮੁੱਲ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।[2] ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੋੜਾ ਬਣਨਾ, ਫਿਸਟੁਲਾ ਬਣਨਾ, ਅਤੇ ਕੋਲਨ ਦੇ ਛੇਦ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।[1]

ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਹੈ।[1] ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 35% ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲੋਸਿਸ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਪੇਂਡੂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 1% ਤੋਂ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ,[3] ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4 ਤੋਂ 15% ਵਿੱਚ ਡਾਇਵਰਟੀਕੁਲਾਇਟਿਸ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।[5] ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ (ਸਿਗਮੋਇਡ ਕੋਲੋਨ) 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਚੜ੍ਹਦੇ ਕੋਲਨ)।[2][6] ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਅਕਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ[1] ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।[2] ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 2003 ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਗਭਗ 13,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ।[2] ਇਹ ਕੌਲਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਰੀਰਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ।[2] ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ ਡਾਇਵਰਟੀਕੂਲਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 2.4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਸੀ[2]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 "Diverticular Disease". www.niddk.nih.gov. September 2013. Archived from the original on 13 June 2016. Retrieved 12 June 2016.
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 Tursi, A (March 2016). "Diverticulosis today: unfashionable and still under-researched". Therapeutic Advances in Gastroenterology. 9 (2): 213–28. doi:10.1177/1756283x15621228. PMC 4749857. PMID 26929783.
  3. 3.0 3.1 Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases. Churchill Livingstone. 2014. p. 986. ISBN 9781455748013. Archived from the original on 2016-08-08.
  4. Young-Fadok, TM (October 2018). "Diverticulitis". New England Journal of Medicine. 379 (17): 1635–42. doi:10.1056/NEJMcp1800468. PMID 30354951.
  5. Pemberton, John H (16 June 2016). "Colonic diverticulosis and diverticular disease: Epidemiology, risk factors, and pathogenesis". UpToDate. Archived from the original on 2017-03-14. Retrieved 13 March 2017.
  6. Feldman, Mark (2010). Sleisenger & Fordtran's Gastrointestinal and liver disease pathophysiology, diagnosis, management (9th ed.). [S.l.]: MD Consult. p. 2084. ISBN 9781437727678. Archived from the original on 2016-08-08.