ਡੀ. ਬੀ. ਦਿਓਧਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਦਿਨਕਰ ਬਲਵੰਤ ਦਿਓਧਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Dinkar Balwant Deodhar; 14 ਜਨਵਰੀ 1892 - 24 ਅਗਸਤ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1911 ਤੋਂ 1948 ਤੱਕ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਸੀ।

ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਦੇਵਧਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਪੂਨਾ (ਹੁਣ ਪੁਣੇ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੁਣੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।[1]

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਓਲਡ ਮੈਨ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਉਹ ਹਮਲਾਵਰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਲੈੱਗ ਬਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ 1939 ਤੋਂ 1941 ਤੱਕ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ 81 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ 39..32 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 4522 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ 246 ਦਾ ਉੱਚ ਸਕੋਰ ਸੀ।[2]

ਉਹ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਦਾ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਦੇਵਧਰ ਟ੍ਰਾਫੀ, 1973 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਜ਼ੋਨਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੈ। 1996 ਵਿਚ, ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਪੁਣੇ ਦੇ ਸਹਾਰਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਡੀ ਬੀ ਦਿਓਧਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਿੱਲ ਅਸ਼ਡਾਉਨ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1911 ਵਿਚ ਬੰਬੇ ਤਿਕੋਣੀ ਅਤੇ 1946 ਵਿਚ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਸੀ।[3]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1965 ਵਿਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1991 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[4] ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਪਹਿਲਾ ਫਸਟ ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਤਾਰਾ ਦਿਓਧਰ, ਸੁੰਦਰ ਦੇਵਧਰ ਅਤੇ ਸੁਮਨ ਦਿਓਧਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਵਧਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 1911 ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਤਿਕੋਣੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਜੋਂ ਦੇਵਧਰ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਵੱਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੀ.ਬੀ. ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

1939-1940 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਧਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਖਿਤਾਬ ਦਿਵਾਇਆ।

1965 ਵਿਚ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿਚ 1991 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ. ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਾਲਾ ਅਮਰਨਾਥ ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1996 ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਪੁਣੇ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਡਰੈਸਿੰਗ ਰੂਮ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Krishnan, Sankhya (24 August 2000). "Deodhar: Professor Emeritus of Indian cricket". Cricinfo. Retrieved 7 July 2019. 
  2. "D. B. Deodhar". Cricinfo. Retrieved 7 July 2019. 
  3. Coverdale, Brydon (11 March 2017). "It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one". Cricinfo. Retrieved 7 July 2019. 
  4. "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 November 2014. Retrieved 21 July 2015.