ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਦੇਵਯਾਨੀ (ਡਾਂਸਰ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵਯਾਨੀ
ਜਨਮ
ਪੈਰਿਸ, ਫਰਾਂਸ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾਭਾਰਤੀ
ਪੇਸ਼ਾਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਸਵਰਗੀ ਐੱਮ. ਐੱਮ ਕੋਹਲੀ
ਵੈੱਬਸਾਈਟwww.devayanidance.com

ਅੰਨਿਕ ਚੈਮੋਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਜੋ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਸ਼ੈਲੀ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।[1][2][3][4] ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯੂ. ਕੇ., ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਸਪੇਨ, ਇਟਲੀ, ਯੂਨਾਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਐਸਟੋਨੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[5]

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

[ਸੋਧੋ]

ਚੇਮੋਟੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁਡ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੰਚ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਲੱਗੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਐਡਗਰ ਡੇਗਾਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਕੋਲਾ ਕੈਂਟੋਰਮ ਡੀ ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਬੈਲੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਕਾਲੀ ਨਾਚ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕੁਇਸ ਡੀ ਕਿਊਵਾਸ ਦੀ ਬੈਲੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰ, ਫਲੇਮੇਂਕੋ ਡਾਂਸਰ ਲੁਟੀਸ ਡੀ ਲੂਜ਼ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਲੇ ਪਲੇਇਲ ਵਿਖੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਚੈਮੋਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਕਲਾਸਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਜ਼ਮ ਸਿੱਖਣ ਲਈ 1973 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਲਚਰਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਈਸੀਸੀਆਰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[6]

1973–1978

[ਸੋਧੋ]

ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ, ਚੈਮੋਟੀ ਨੇ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਐਲਪਾ ਮੁਦਾਲੀਅਰ, ਕਲੈਮਮਾਨੀ ਵੀ. ਐੱਸ. ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਪਿਲਾਈ ਸਮੇਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸਿੱਖਿਆ। ਕੁਮਾਰੀ ਸਵਰਨਮਖੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਨੈ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਬੁਸ਼ਨ ਕਲਾਨਿਧੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਅਤੇ ਵੋਕਲ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਡਾ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਜ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਪਣਾਇਆ।

ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਸਿੰਗੀਤਮ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਅਮਰੀਕਾ ਅੰਮਯੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਸੀ।[7][6]  [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

[ਸੋਧੋ]

ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਪਤੀ ਸਵਰਗੀ ਐੱਮ. ਐੱਮ, ਕੋਹਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਸਕੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2015 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਇਨਾਮ, ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ

[ਸੋਧੋ]
ਸਾਲ. ਪੁਰਸਕਾਰ
1973–1975

& 1976–1978

ਇੰਡੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਲਚਰਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਮਦਰਾਸ
1980–1984 I.C.C.R ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1982 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
1983 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਨਿਓਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ।
1987 "ਭਾਰਤ ਨਾਟਯਮ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ", ਦੱਖਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ੋਨਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ (ID1). ਭਾਰਤ
1988 "ਭਾਰਤ ਨਾਟਯਮ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ", ਉੱਤਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ੋਨਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ (ID1). ਭਾਰਤ
1991 ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ 'ਦੇਵਦਾਸੀ' ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ।
1998 ਆਂਧਰਾ ਕਲਚਰਲ ਐਂਡ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ "ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2001 ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਉੱਘੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ।
2004 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਵ੍ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ "ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅੰਬੈਸਡਰ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2008 ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਉੱਤਮਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ"।
2008 ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ "ਇਨਕ੍ਰੈਡੀਬਲ ਇੰਡੀਆ" ਵਿਗਿਆਪਨ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਰੀਅਲ ਪੀਪਲ" ਹੈ।
2009 ਗਾਂਧੀ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਯੋਗ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2009 ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ[8]
2013 ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ "ਭਾਰਤ ਜਯੋਤੀ ਅਵਾਰਡ" ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਤਰ

[ਸੋਧੋ]

ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ 1990 ਵਿੱਚ ਨਿਊਕੈਸਲ ਅਪੌਨ ਟਾਇਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਂਸ ਏਜੰਸੀ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲਾਕਾਰ-ਨਿਵਾਸ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦੇਵਯਾਨੀ 2003 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਂਸ ਕੌਂਸਲ (ਸੀ. ਆਈ. ਡੀ.) ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

ਮੀਡੀਆ

[ਸੋਧੋ]

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ "ਰੀਅਲ ਪੀਪਲ" ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ 70 ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ., ਟਾਇਨ ਟੀਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਆਈ. ਟੀ. ਵੀ. (ਯੂ. ਕੇ.) ਜ਼ੀ ਟੀ. ਵੀ, ਏਸ਼ਿਯਾਨੇਟ ਟੀ. ਵੀ (ਯੂ.ਕੇ., ਯੂਰਪ, ਯੂ. ਐਸ.), ਐਫਆਰ3 ਫ੍ਰਾਂਸ), ਨੈਟ (ਗ੍ਰੀਸ), ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਟੀ.ਵੀ. ਨੈਟਵਰਕ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. "Chit Chat Padmashri Devayani 2".
  2. "Chit Chat Padmashri Devayani 3".
  3. "Chit Chat Padmashri Devayani 4".
  4. "Chit Chat Padmashri Devayani 5".
  5. "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 21 July 2015.
  6. 6.0 6.1 Devayani: India's French Cultural Ambassador, narthaki.com, retrieved 1 June 2014
  7. Narasimham, M L (12 November 2018). "Transcending borders". The Hindu. Archived from the original on 23 May 2021. Retrieved 23 May 2021.
  8. "Chit Chat Padmashri Devayani".