ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਧਨੀਆ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਧਨੀਆ
Scientific classification
Kingdom:
ਪੌਦਾ
(unranked):
(unranked):
(unranked):
Order:
Family:
Genus:
ਕੋਰੀਐਂਡਰਮ
Species:
ਸੀ ਸਟਿਵੁਮ
Binomial name
ਕੋਰੀਐਂਡਰਮ ਸਟਿਵੁਮ

ਧਨੀਆ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Coriander) ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੁੰਗੰਧਿਤ ਹਰੀ ਪੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬਟੋਨੀਕਲ ਨਾਮ ਕੋਰੀਐਂਡਰਮ ਸਟਿਵੁਮ (Coriandrum sativum) ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਤਾਜਾ ਮਸਾਲੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਸੁੱਕੇ ਮਸਾਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਰਤੋਂ[ਸੋਧੋ]

ਪੱਤੇ[ਸੋਧੋ]

ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਲੀਦਾਰ ਤਾਜ, ਤਾਜੇ ਧਾਲੀਦਾਰ, ਧਨੀਆ, ਚੀਨੀ ਮਸਾਲੇ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ (ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ) ਸਿਲੈਂਟੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨੁਖ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲੀਨੈਂਟੋ (ਏਰੀਜਿਏਮ ਫੋਕਟਿਅਮ ਐਲ.), ਅਪੀਸੀਏਈ ਜਿਵੇਂ ਧੀਰੇ (ਕੋਰੀਅਨਡ੍ਰਮ sativum L.) ਨਾਲ ਉਲਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਜੀਨਸ ਤੋਂ. Culantro ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਚਮੜੀਦਾਰ ਦਿੱਖ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਾਕਤਵਰ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪੱਤੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੱਟੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤੇ ਕਈ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਭੋਜਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਸਮ, ਚਟਨੀ ਅਤੇ ਸਲਾਦ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਮੱਗਰੀ ਹੈ; ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਥਾਈ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ; ਮੈਕਸਿਕਨ ਰਸੋਈ ਵਿਚ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾੱਲਾ ਅਤੇ ਗਾਈਕਾਮੋਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ; ਅਤੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀ ਆਈ ਐਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲਾਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿਚ, ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਧਾਲੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਸੂਪ ਅਕੌੜੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੀਆ ਭਾਰਤੀ ਡਿਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸਜਾਵਟ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਲ, ਆਦਿ।

ਫਲ[ਸੋਧੋ]

ਸੁੱਕੇ ਫ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਧੂੰਆਂ ਬੀਜਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ "coriander" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੌਦੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹਨਾਂ ਬੀਜਾਂ (ਇੱਕ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਪੈਨਸ, ਲਿਨਲੂਲ, ਪਨੀਨ ਅਤੇ ਲਿਮੋਨਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੱਝ ਚੂਸਣ ਵਾਲਾ ਸਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੱਘੇ, ਗਿਰੀਦਾਰ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸੰਤਰਾ-ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜੜਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਡੂੰਘੀ, ਵਧੇਰੇ ਗਹਿਰੀ ਸੁਆਦ ਵਾਲੀਆਂ, ਧਨੀਏ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਅੰਜਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥਾਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਪ ਜਾਂ ਕਰੀ ਪਿਪਸ ਵਿੱਚ।

ਔਸ਼ਧੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਯੋਗ[ਸੋਧੋ]

  • ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਸਿਰ ਦਰਦ ਲਈ ਹਰੇ ਧਨੀਏ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪੀਸ ਕੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲੇਪ ਕਰਨਾ।[1]
  • ਨਕਸੀਰ ਫੁੱਟਣ ਤੇ ਧਨੀਏ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਸੁੰਘਾਉਣਾ।
  • ਮਿਹਦੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਚਮਚ ਧਨੀਆ ਚਬਾਉਣਾ।
  • ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਜਲਨ ਲਈ 3-4 ਗ੍ਰਾਮ ਧਨੀਆ ਪੀਸ ਕੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ 2-4 ਦਿਨ ਲਈ ਖਾਣਾ।[2]

ਪੋਸ਼ਣ[ਸੋਧੋ]

ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਕ ਪਦਾਰਥ ਤਾਜ਼ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਪਰਾਗ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੱਧਮ ਭੋਜਨ ਖੁਰਾਕ (ਟੇਬਲ) ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਨਿਚੋਰੀ ਸਾਮੱਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਰਾਕੀ ਫਾਈਬਰ, ਕੈਲਸੀਅਮ, ਸੇਲੇਨਿਅਮ, ਆਇਰਨ, ਮੈਗਨੀਸ਼ਯ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਲਰਜ਼ੀ[ਸੋਧੋ]

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੀਆ ਅਲਰਜੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "chest of books-Coriandrum-Sativum". Retrieved jan 15,2015. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= (help)
  2. ਕਈ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਧਨੀਆ[permanent dead link]