ਨਰਸੀ ਮਹਿਤਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ
ਜਨਮ ਨਰਸਿੰਘ
c. 1409
ਤਾਲਾਜਾ,ਭਾਵਨਗਰ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ
ਮੌਤ c. 1488
ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ

ਨਰਸੀ ਮਹਿਤਾ (ਗੁਜਰਾਤੀ: નરસિંહ મહેતા) ਜਾਂ ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਗਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਗਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ-ਮੀਰਾ-ਯੁੱਗ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਕਾਵਿਕਾਲ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਭਾਵਪ੍ਰਵਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਪਦਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਰਸੀ ਦਾ ਲੱਗਪਗ ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਦਾਸ ਦਾ। "ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਨ ਤੋ ਤੈਨੇ ਕਹੀਏ ਜੇ ਪੀੜ ਪਰਾਈ ਜਾਣੇ ਰੇ," ਸਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਜਨ ਨਰਸੀ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਨਰਸੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰਤੱਤ ਨੂੰ ਪਿਰੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਮਾਨਵੀਅਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨਰਸੀ ਦੀ ਇਸ ਸਾਊ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।