ਪਦਮਾਵਤੀ (ਜੈਨ ਧਰਮ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਪਦਮਾਵਤੀ (ਜੈਨ ਧਰਮ)
Padmavati
Padmavati, 10th century, Metropolitan Museum of Art

ਪਦਮਾਵਤੀ ਪਰਸਵੰਥਾ, ਤੇਈਵਾਂ ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਰ, ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਸਾਸਨਾ ਦੇਵੀ (शासनदेवी) ਹੈ।[1] ਉਹ ਪਰਸਵੰਥਾ ਦੀ ਯਾ'ਕਸ਼ੀ (ਸੇਵਾਦਾਰ ਦੇਵੀ) ਹੈ।[2]

ਜੈਨ ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਰੂਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਜੋੜਾ ਨਾਗਾ ਅਤੇ ਨਾਗਿਨੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਸਵੰਥਾ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਦਮਾਵਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਧਰਨੇਂਦਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਪਰਸਵੰਥਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਘਮਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[3][4]

ਵਿਰਾਸਤ[ਸੋਧੋ]

ਪੂਜਾ[ਸੋਧੋ]

ਦੇਵੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਨੂੰ ਅੰਬਿਕਾ, ਚਕਰਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਰਥੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੈਨ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[5][6] ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਪਦਮਾਵਤੀ ਤਾਂਤਰਿਕ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਂਤਰਿਕ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਯੰਤਰ- ਵਿਧੀ, ਪੀਠ-ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੰਤਰ-ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ[7][8]

ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ[ਸੋਧੋ]

  • ਪਦਮਾਕਸ਼ੀ ਗੁੱਟਾ
  • ਹਮਚਾ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • ਹਮਚਾ
  • ਹਨੁਮੰਤਾਲ ਬਦਾ ਜੈਨ ਮੰਦਰ

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

ਸਰੋਤ[ਸੋਧੋ]

  • Jain, Jyotindra; Fischer, Eberhard (1978), Jaina Iconography, BRILL, pp. 21–, ISBN 978-90-04-05259-8
  • Cort, John (2010), Framing the Jina: Narratives of Icons and Idols in Jain History, Oxford University Press, ISBN 9780199739578
  • Babb, Lawrence A. (1996), Absent Lord: Ascetics and Kings in a Jain Ritual Culture, University of California Press, ISBN 9780520203242, retrieved 22 September 2017
  • Tiwari, Dr. Maruti Nandan Prasad (1989), Ambika in Jaina Art and Literature, Bharatiya Jnanpith
  • Krishna, Nanditha (2014), Sacred Plants of India, Penguin UK, ISBN 9789351186915
  • Chawdhri, L. R. (1992), Secrets of Yantra, Mantra and Tantra, Sterling Publishers Pvt. Ltd, ISBN 9781845570224
  • Babb, Lawrence (1996). Absent lord : ascetics and kings in a Jain ritual culture. Berkeley, Calif.: University of California Press. ISBN 9780520917088. OCLC 43476107. 
  • Jain, Jyotindra; Fischer, Eberhard (1978). Jaina iconography (in English). Leiden: Brill. ISBN 9004052607. 
  • Sūri, Padmasundara; Raval, D. P; Shah, Nagin J (1987). Padmasundarasūriviracita Yadusundaramahākāvya (in Sanskrit). Ahamadābād: Lālabhāī Dalapatabhāī Bhāratīya Saṃskṛti Vidyāmadira. 
  • Cort, John (1987-01-01). "Medieval Jaina Goddess Traditions". Numen (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 34 (2doi=10.1163/156852787X00047). ISSN 1568-5276.