ਪੇਰੀਆਰ ਨਦੀ

From ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
Jump to navigation Jump to search
ਕੇਰਲ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੇਰੀਆਰ ਨਦੀ

ਪੇਰੀਆਰ ਨਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੈ।

ਪੇਰੀਆਰ ਨਦੀ ਤੇ ਬਣਿਆ ਇਡੂੱਕੀ ਡੈਮ

ਇਸ ਨਦੀ ਤੇ ਇਡੂੱਕੀ ਡੈਮ ਨਾਂਅ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਵੀ ਬਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[1][2][3] ਪੇਰੀਆਰ (ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬੜਾ ਦਰਿਆ) ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਦਰਿਆ ਹੈ।[4]  [5] ਇਹ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਬੜੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮੁਹਈਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।[6]  ਪੇਰਿਆਰ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਇੰਤੀਹਾਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਡੂਕੀ ਡੈਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਕੜਾ ਹਿੱਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਨਅਤੀ ਅਤੇ ਤਜਾਰਤੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿੰਜਾਈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਇਸਟੇਮਾਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਾਹੀਗੀਰੀ ਲਈ ਵੀ ਪਾਣੀ ਮੁਹਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। [7]ਪੇਰੀਯਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 244 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (152 ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ 5,398 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2,084 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦਾ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 5,284 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2,040 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ 114 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (44 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੈ। [8] [9]

ਸਰੋਤ[edit]

ਪੇਰੀਯਾਰ ਦਾ ਸਰੋਤ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਹਨ।[10] ਇਸ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅੱਡ ਅੱਡ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਪੇਰੀਆਰ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਰਿਯਾਰ ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਰਲ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[11] [12] ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।   [13] [14] [15] ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਪੇਰੀਯਾਰ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।[16] [17]ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤ ਦਰਿਆ ਦਾ ਮੁੱਢ ਚੋਕਮਪੱਤੀ ਮਾਲਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ,ਜੋ ਪੇਰੀਯਾਰ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਹੈ।[18] [19] [20] ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਮੂਲ ਦੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਦਾਅਵੇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਰੀਆਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸੁੰਦਰਮਾਲਾ ਦੀ ਸਿਵਾਗਿਰੀ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।


ਹਵਾਲੇ[edit]

  1. [1] ces.iisc, Western Ghats rivers in Kerala.
  2. [2] indiawaterportal.org, Status Report on Periyar River
  3. [3] irenees.net
  4. "Study area and methods" (PDF). India. p. 7. Retrieved 31 October 2012. 
  5. "Idukki District Hydroelectric projects". Retrieved 2007-03-12. 
  6. "Salient Features - Dam". Retrieved 2007-03-12. 
  7. "Periyar: A confluence of cultures". India: The Hindu. 2001. Retrieved 3 March 2014. 
  8. "Heightened tensions". India: Frontline. 2011. Retrieved 3 March 2014. 
  9. "Mullaperiyar: Kerala contests TN's rights over river". India: The New Indian Express. 2013. Retrieved 3 March 2014. 
  10. "Final legal arguments submitted by Kerala". India: manoramaonline.com. 2013. Retrieved 3 March 2014. 
  11. "Periyar Wildlife Sanctuary/Periyar Tiger Reserve". India: keralatourism.org. Retrieved 3 March 2014. 
  12. "Periyar Tiger Reserve -> Values of P.T.R. -> Catchment Value". India: Periyar Tiger Reserve. Retrieved 3 March 2014. 
  13. "STUDIES ON THE FLORA OF PERIYAR TIGER RESERV" (PDF). India: Kerala Forest Research Institute. 1998. p. 8. Retrieved 3 March 2014. 
  14. "Proceedings, Western Ghats - Biogeography, Biodiversity and Conservation" (PDF). India: DEPARTMENT OF BOTANY, NSS COLLEGE, MANJERI, MALAPPURAM, KERALA. 2013. pp. 19–24. Retrieved 3 March 2014. 
  15. "Periyar Tiger Reserve Notification" (PDF). India: GOVERNMENT OF KERALA, FORESTS & WILDLIFE(F) DEPARTMENT. Retrieved 2014-03-03. 
  16. [4] indiawaterportal.org, Status Report on Periyar River
  17. [5] irenees.net
  18. Balamurugan R. "Visual simulation and optimization Model for water release from Vaigai reservoir system" (PDF). India: Anna University. p. 25. Retrieved 2016-01-29. 
  19. "IN THE SUPREME COURT OF INDIA CIVIL ORIGINAL JURISDICTION ORIGINAL SUIT NO. 3 OF 2006 State of Tamil Nadu vs. State of Kerala & Anr." (PDF). pp. 147–148. Retrieved 21 January 2016. 
  20. "Long term conservation potential of Natural Forest in the Southern Western Ghats of Kerala" (PDF). India: Department of Environment, Govt. of India. 1988. p. 24. Retrieved 7 November 2013. 

ਗੁਣਕ: 10°10′36″N 76°09′46″E / 10.17667°N 76.16278°E / 10.17667; 76.16278