ਪੰਛੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਪੰਛੀ
Bird Diversity 2011.png
ਪੰਛੀ
Temporal range: ਅਖੀਰਲਾ ਜੁਰਾਸਿਕ[1] ਅੱਜ ਤੱਕ
Phalacrocorax-auritus-007.jpg
ਅਮਰੀਕੀ ਜਲਕਾਗ[2]
Scientific classification
Kingdom: ਜਾਨਵਰ
Phylum: ਕੋਰਡਾਟਾ
Subphylum: ਰੀੜ੍ਹਧਾਰੀ
Class: ਪੰਛੀ
ਕਾਰਲ ਲਿਨਾਏਸ, 1758

ਟੈਕਸਟ ਵੇਖੋ

"ਪੰਛੀ" ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਏ'ਵਸ (Aves) ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਪਰਾਂ ਅਤੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੰਤੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[3] ਪੰਛੀ 'ਟੈਰੋਪੌਡ' ਕਲਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

  • ਪੰਛੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਗਭੱਗ 10,000 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
  • ਪੰਛੀ ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੋਪਾਏ - ਰੀੜ੍ਹਧਾਰੀ ਜੀਵ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਤੇ ਖੰਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੁੰਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
  • ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੱਡੀਅਾਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਮਜਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
  • ਪੰਛੀਅਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਅਾਪਣੀ-ਅਾਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਵਿਕਿਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
  • ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਅਾਕਾਰ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੰਮਿਗ ਬਰਡ  5 cm (2 in)  ਅਤੇ ਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਾਕਾਰ ਦਾ ਪੰਛੀ ਸ਼ਤਰਮੁਰਗ 2.75 m(9 ft) ਹੈ।
  • ਪੰਛੀ ਉੱਡਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ ਲੲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੰਮੀਅਾਂ ਦੂਰੀਅਾਂ ਲੲੀ।
  • ਪਰ ਕੁਝ ਪੰਛੀ ਅਾਪਣੇ ਭਾਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕਾਰਨ ਉੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ੲਿਸ ਸਦਕਾ ੳੁਹ ਅਾਪਣੇ ਪੂਰਵਜ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ੳੁਤੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਲੁਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਮੋਅਾ ਅਤੇ ਅੈਲੀਫੈਂਟ ਬਰਡ, ੳੁਹ ਪੰਛੀ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋੲਿਅਾ ਹੈ। ਕੀਵੀ, ਸ਼ਤਰਮੁਰਗ, ੲੀਮੂ, ਅਤੇ ਪੈਂਗੂਿੲਨ ਅਾਦੀ ੳੁਹ ਪੰਛੀ ਹਨ ਜੋ ੳੁੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਅਾਪਣੀ ਹੋਂਦ ਕਾੲਿਮ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ।
  • ਕੁਝ ਪੰਛੀ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਅਸਾਨੀ ਤੈਰ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਅਾਂ ਵਿਚ ਗੋਤੇ ਲਾ ਸਕਣ ਦੇ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
  • ਪੈਂਗੂਿੲਨ ੲਿਕ ਅਜਿਹਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ੳੁੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਥਰਾਟ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ - "ਪੰਛੀ" ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਚੇ ਹੋੲੇ ਅਾਖਰੀ ਜੀਵਤ "ਡਾਈਨੋਸੌਰ" ਹਨ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਅਾਪਣੇ ਪੂਰਵਜ ਟੈਰੋਪੌਡ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਖੰਭਾ ਨਾਲ ਢਕਿਅਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਅਸੀ ਪੰਛੀ ਕਿਹੰਦੇ ਹਾਂ, ੳੁਹ ਕਰੀਬ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਿਹਲਾਂ ਕਰੀਟੇਸ਼ੀਅਸ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਅਾੲੇ। ੲਿਸੇ ਸਮੇ ਦੌਰਨ ਪੰਛੀਅਾਂ ਨੇ ਅਾਪਣੇ ਅਾਪ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ, ਅਾਪਣੇ ਪੂਰਵਜ ਟੈਰਾਪੌਡ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਨਾਲੋ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਅਾ ਅਤੇ ਅਾਪਣਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ, ਜਦਿਕ ਕਰੀਟੇਸ਼ੀਅਸ - ਪੈਲੀਯੋਜਿਨ ਵਿਲੁਪਤੀ ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੇ ਡਾਈਨੋਸੌਰ ਵਿਲੁਪਤ ਹੋ ਗੲੇ। ੲਿਸੇ ਸਮੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਛੀਅਾਂ ਨੇ ਅਾਪਣੇ ਅਾਪ ਨੂੰ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਅਾ ਅਤੇ ਅਾਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾੳੁਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਅਤੇ ੲੇ'ਵਸ (Aves) ਵਰਗ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗੲੇ - ੲੇ'ਵਸ (Aves) ਵਰਗ ਵਿਚ ਕਰੀਬ 10,000 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ।

ਪੰਛੀਅਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ[ਸੋਧੋ]

'ਫਰਾਂਸਿਸ' ਅਤੇ 'ਜੌਨ ਰੇ' ਨੇ 1676 ਵਿਚ ਪੰਛੀਅਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕੀਤਾ। 1758 ਵਿਚ 'ਕਾਰਲ ਲਿਨੀਅਸ' ਨੇ ੲਿਸ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸੋਨੌਿਮਕ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ੲਿਹ ਵਰਗੀਕਰਨ ਸਿਸਟਮ ਵਰਤਿਅਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ੲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਪੰਛੀ" ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਚੇ ਹੋੲੇ ਅਾਖਰੀ ਜੀਵਤ "ਡਾਈਨੋਸੌਰ" ਹਨ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਟੈਰੋਪੌਡ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਅਸੀ ਪੰਛੀ ਕਿਹੰਦੇ ਹਾਂ, ੳੁਹ ਕਰੀਬ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਿਹਲਾਂ ਕਰੀਟੇਸ਼ੀਅਸ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਅਾੲੇ। ਜਦਿਕ, ਕਰੀਟੇਸ਼ੀਅਸ - ਪੈਲੀਯੋਜਿਨ ਵਿਲੁਪਤੀ ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੇ ਡਾਈਨੋਸੌਰ ਵਿਲੁਪਤ ਹੋ ਗੲੇ। ੲਿਸੇ ਸਮੇ ਦੌਰਾਨ ਡਾਈਨੋਸੌਰਾਂ ਦਾ ੲਿਕ ਨਵਾਂ ਵਰਗ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਅਾੲਿਅ ਅਤੇ ਅਾਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾੳੁਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। ੲਿਸ ਵਰਗ ਨੂੰ ਅਸੀ ੲੇ'ਵਸ (Aves) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ੲੇ'ਵਸ (Aves) ਵਰਗ ਵਿਚ ਕਰੀਬ 10,000 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ੲੇ'ਵਸ ਨੂੰ ਹੀ ਅਾਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪੰਛੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।


ਹਵਾਲੇ

  1. Late Jurassic
  2. Phalacrocorax auritus
  3. del Hoyo, Josep; Andy Elliott and Jordi Sargatal (1992). Handbook of Birds of the World, Volume 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-87334-10-5. 
Wiki letter w.svg ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। Crystal txt.png