ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਵਤੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਵਤੀ
Rani Durgavati.jpg
ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦਾ ਚਰਿਤਰ
ਗੌਂਡਵਾਨਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ
ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦਲਪਟ ਸ਼ਾਹ
ਔਲਾਦ ਵੀਰ ਨਰਾਇਣ
ਪਿਤਾ ਕੀਰਤ ਰਾਏ
ਜਨਮ (1524-10-05)5 ਅਕਤੂਬਰ 1524
ਕਲਿਨਜਰ ਕਿਲ੍ਹਾ (ਬਾਂਦਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
ਮੌਤ 24 ਜੂਨ 1564(1564-06-24) (ਉਮਰ 39)
ਨਾਰਾਈ ਨਾਲਾ, ਜਬਲਪੁਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਵਤੀ (5 ਅਕਤੂਬਰ, 1524 –  24 ਜੂਨ, 1564) 1550 ਤੋਂ 1564 ਤਕ ਗੌਂਡਵਾਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਪੂਤ ਚੰਦਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੀਰਤ ਰਾਏ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਲਿਨਜਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ (ਬਾਂਦਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿਚ ਚੰਦਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਾ ਵਿੱਦਿਆਧਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

1542 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੌਂਡ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੰਗਰਾਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦਲਪਟ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੰਦਲ ਅਤੇ ਗੋਂਡ ਵੰਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੀਰਤ ਰਾਏ ਨੇ ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਗੌਂਡ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1545 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਵੀਰ ਨਾਰਾਇਣ ਸੀ। ਦਲਪਟ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੌਤ1550 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਵੀਰ ਨਰਾਇਣ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਕਰਕੇ, ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਨੇ ਗੋਂਡ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਦੀਵਾਨ ਬਿਓਹਾਰ ਆਧਾਰ ਸਿਮਹਾ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਮਾਨ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। 

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ [ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ [ਸੋਧੋ]