ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ (ਮਿਸ਼ਨਰੀ)
ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ | |
|---|---|
 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨਰੀ | |
| ਜਨਮ | 17 ਅਗਸਤ 1761 ਪੌਲਰਸਪਰੀ , ਇੰਗਲੈਂਡ |
| ਮੌਤ | 9 ਜੂਨ 1834 (ਉਮਰ 72) ਸੀਰਾਮਪੁਰ, ਭਾਰਤ |
ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: William Carey; 17 ਅਗਸਤ 1761 – 9 ਜੂਨ 1834) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ, ਬਾਪਤਿਸਮੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੋਲ੍ਹੀ।[1][2] ਇਸਨੂੰ "ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[2]
ਉਹ 1793 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ (ਕੋਲਕਾਤਾ) ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਗੈਰ-ਬੈਪਟਿਸਟ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[3] ਉਹ ਸੇਰਾਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਫਰੈਡਰਿਕਸਨਾਗੋਰ ਦੀ ਡੈਨਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਬਾਪਤਿਸਮੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਲਿਖਣਾ, ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[4] ਉਸ ਨੇ ਸੇਰਾਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ,[5][6] ਅਤੇ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ।[7]
ਕੇਰੀ ਨੂੰ "ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[2] ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ, ਐਨ ਇਨਕੁਆਰੀ ਇਨਟੂ ਦ ਓਬਲੀਗੇਸ਼ਨਜ਼ ਆਫ਼ ਈਥਨਜ਼ ਟੂ ਯੂਜ਼ ਮੀਨਜ਼ ਫਾਰ ਦ ਕੰਵਰਜ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਈਥਨਜ਼, ਨੇ ਬਾਪਤਿਸਮੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।[3][8] ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਕੈਰੀ ਦੀ "ਯੂਰਪ ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ" ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।[9]
ਇਸਨੇ ਬਾਈਬਲ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ, ਉਡੀਆ, ਅਸਾਮੀ, ਅਰਬੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ[3] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਕੇਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਅਗਸਤ 1761 ਨੂੰ ਨੋਰਥੈਮਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪੌਲਰਸਪਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਲਈ ਸੀ। ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ, ਐਡਮੰਡ ਅਤੇ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕੈਰੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਪੌਲਰਸਪਰੀ ਦੇ ਪੈਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਊਰੀ ਐਂਡ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੁਣਾਈ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।[10][11] ਵਿਲੀਅਮ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ਼ ਕਲਰਕ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਕੂਲ ਮਾਸਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਤਸੁਕ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ।
14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੈਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਪਿਡਿੰਗਟਨ, ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰਡਵੇਨਰ ਕੋਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।[12] ਉਸ ਦਾ ਮਾਸਟਰ, ਕਲਾਰਕ ਨਿਕੋਲਸ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਚਰਚਮੈਨ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਖਿਆਰਥੀ, ਜੌਨ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਡਿਸੈਂਟਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਆਰਾ ਕੈਰੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਚਰਚ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਹੈਕਲਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੌਂਗਰੇਗੇਸ਼ਨਲ ਚਰਚ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਡਿਸੈਂਟਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਕੋਲਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਥਾਮਸ ਜੋਨਸ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੁਲਾਹੇ, ਜਿਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ।
ਜਦੋਂ 1779 ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਲਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਕੈਰੀ ਸਥਾਨਕ ਮੋਚੀ, ਥਾਮਸ ਓਲਡ ਕੋਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ 1781 ਵਿੱਚ ਪਿਡਿੰਗਟਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜੌਨ ਦ ਬੈਪਟਿਸਟ ਦੇ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਓਲਡ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਡੋਰਥੀ ਪਲੈਕੇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।[13] ਵਿਲੀਅਮ ਦੇ ਉਲਟ, ਡੋਰਥੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ; ਵਿਆਹ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਇੱਕ ਕੱਚਾ ਕਰਾਸ ਹੈ। ਵਿਲੀਅਮ ਅਤੇ ਡੋਰਥੀ ਕੇਰੀ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ; ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਪੀਟਰ, ਜਿਸ ਦੀ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਥਾਮਸ ਓਲਡ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੇਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ, ਇਤਾਲਵੀ, ਡੱਚ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਕਸਰ ਜੁੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।[14]
10 ਅਗਸਤ 1786 ਨੂੰ, ਕੇਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਪਟਿਸਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਚਰਚ ਦਾ ਪਾਦਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਮੋਚੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।[13]
ਕੇਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਮਰ ਮੂਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਚੀ ਕਿਹਾ। ਜੌਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਮਾਇਰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਕੈਰੀ ਵਿਲੀਅਮ ਕੈਰੀ, ਦ ਸ਼ੂਮੇਕਰ, ਜੋ ਮਾਡਰਨ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਣਿਆ, ਰੱਖਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]- ਯੂਐਸਏ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਬਣਿਆ ਸੈਂਟਰ Archived 2009-09-29 at the Wayback Machine. ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਰੀ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੇਰੀ ਬਾਰੇ ਰਚਨਾਵਾਂ Archived 2011-05-06 at the Wayback Machine. ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
- ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ (ਮਿਸ਼ਨਰੀ) ਦੁਆਰਾ ਗੁਟਨਬਰਗ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਕੰਮ
- Works by or about ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ at Internet Archive
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ http://www.bbc.com/news/uk-england-northamptonshire-14547355
- ↑ 2.0 2.1 2.2 Gonzalez, Justo L. The Story of Christianity Vol. 2 p. 306 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "Gonzalez, Justo L p. 306" defined multiple times with different content - ↑ 3.0 3.1 3.2 William Carey British missionary Encyclopædia Britannica
- ↑ Riddick, John F. (2006). The History of British India: A Chronology. Praeger Publications. p. 158. ISBN 0-313-32280-5.
- ↑ "Northants celebrates 250th anniversary of William Carey". BBC News. 18 August 2011. Retrieved 7 November 2016.
- ↑ Smith, George (1922). The Life of William Carey: Shoemaker & Missionary. J. M. Dent & Co. p. 292.
- ↑ Sharma, Arvind (1988). Sati: Historical and Phenomenological Essays. Motilal Benarasidass. pp. 57–63. ISBN 81-208-0464-3.
- ↑ William Carey, An Enquiry into the Obligations of Christians to Use Means for the Conversion of the Heathens (1792; repr., London: Carey Kingsgate Press, 1961)
- ↑ Thomas, T. Jacob (1994). "Interaction of the Gospel and Culture in Bengal" (PDF). Indian Journal of Theology. 36 (2). Serampore College Theology Department and Bishop's College, Kolkata: 46, 47.
- ↑ "Paulerspury: Pury End". The Carey Experience. Archived from the original on 26 ਦਸੰਬਰ 2018. Retrieved 9 July 2016.
- ↑ "William Carey's Historical Wall – Carey Road, Pury End, Northamptonshire, UK". UK Historical Markers. Waymarking.com. Retrieved 9 July 2016. Includes image of memorial stone
- ↑ "Glimpses #45: William Carey's Amazing Mission". Christian History Institute. Archived from the original on 4 April 2005. Retrieved 11 February 2008.
- ↑ 13.0 13.1 "History of William Carey - Father of Modern Missions". Thoughts of Christ. Retrieved July 22, 2025.
- ↑ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedDCDA