ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਵੇ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਵੇ
William Harvey 2.jpg
ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਵੇ
ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1578(1578-04-01)
ਮੌਤ 3 ਜੂਨ 1657(1657-06-03) (ਉਮਰ 79)
Signature

ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਵੇ (1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1578 - 3 ਜੂਨ 1657) ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਡਾਕਟਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰ ਸਨ, ਜੋ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿਚਲੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਥਿਊਰੀ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।[1][2] 1973 ਵਿਚ ਓਹਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਵੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫੋਲਕਸਟੋਨ ਵਿਖੇ ਓਹਨਾ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਲ ਦੂਰ, ਐਸ਼ਫੋਰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਰਿਵਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਵਿਲੀਅਮ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਥਾਮਸ ਹਾਰਵੇ, ਫੋਕਸਟੋਨ ਨੇ ਮੇਅਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਮਿਹਨਤੀ, ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਥਾਮਸ ਹਾਰਵੇ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ ਅਜੇ ਵੀ ਏਸੇਕਸ ਦੇ ਰੋਲਸ ਪਾਰਕ, ​​ਚਿਗਵੇਲ ਦੇ ਡਾਇਨਿੰਗ ਰੂਮ ਦੀ ਇਕ ਕੰਧ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੈਨਲ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਥਾਮਸ ਹਾਰਵੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੋਨ ਹਾਲਕੇ ਦੇ ਨੌਂ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਵਿਲੀਅਮ ਨੌਂ ਬੱਚਿਆਂ, ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ।

ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਡੁਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ[ਸੋਧੋ]

ਹਾਰਵੇ ਨੇ ਫਲੋਕੇਸਟਨ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਿੰਗਜ਼ ਸਕੂਲ (ਕੈਨਟਰਬਰੀ) ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਹਾਰਵੇ ਕਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤਕ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1593 ਵਿਚ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਗੋਨਵਿਲ ਅਤੇ ਕਾਇਸ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।

ਹਾਰਵੇ ਨੇ 1597 ਵਿਚ ਕੈਯੂਟ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਇਟਲੀ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1599 ਵਿਚ ਪਡੁਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। 

ਹਾਰਵੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫੈਬਰੀਉਸਸ ਡੀ ਵੈਨਰਮ ਓਸਟਿਆਨਸ ਨੂੰ ਪੜਿਆ।

ਫਿਜਿਸ਼ਿਅਨ ਕਾਲਜ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਬਰੇਥੋਲੋਮਿਊ ਹਸਪਤਾਲ[ਸੋਧੋ]

ਪਡੁਆ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਰਵੇ ਤੁਰੰਤ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਕੈਂਬਰਿਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਗੋਨਵਿਲ ਅਤੇ ਕਾਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਫੈਲੋ ਬਣੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਾਰਵੇ ਲੰਦਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1604 ਨੂੰ ਰੌਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜਿਸ਼ਿਅੰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।

ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਹੌਰਵੇ ਨੇ ਐਲਨਜੈਸਟ ਬਰਾਊਨ, "ਲਾਂਸੇਲੋਟ ਬਰਾਉਨ ਡਾ. ਫਿਜਿਕ ਦੀ ਧੀ" ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1607 ਨੂੰ ਹਰੈ ਨੂੰ ਰੋਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਫਿਜਿਸ਼ਿਅਨਜ਼ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਸਟ-ਨਾਮਜ਼ਦ ਅੱਖਰ ਐਫ.ਆਰ.ਸੀ.ਪੀ. ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਬਰੇਥੋਲੋਮਵੇ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀ ਸੀ। 14 ਅਕਤੂਬਰ 1609 ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਾ. ਵਿਲਕਿਨਸਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੇਂਟ ਬਰੇਥੋਲੋਮ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਚਾਰਜ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਬਣ ਗਏ, ਜਿਸ ਤੇ ਓਹਨਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਰ ਭੇਜੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ... ਤੁਸੀਂ ਅਮੀਰ, ਮਿਹਨਤ ਜਾਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਵਧੀਆ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਜਾਂ ਇਨਾਮ ... ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਲਾਹ ਮਿਲੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਜਵਾਬ ਦੇਵੋਗੇ ...।"

ਹਾਰਵੇ ਨੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 30 ਪੌਂਡ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਲੁਡਗੇਟ ਦੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੈਸਟ ਸਮਿੱਥਫੀਲਡ ਵਿਚ ਦੋ ਘਰ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਓਹਨਾ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇਸ ਸਮੇਂ, ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸਰਲ ਪਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸ਼ਖਸੀਅਤ[ਸੋਧੋ]

ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "...ਉਸਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਪਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਵਿਅਕਤੀ ..." ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਸਧਾਰਣ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉੱਥੇ ਸੀ ਜਿੱਥੇ "... ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਵੀ ਸਕਦਾ ਸੀ", ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੌਫੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਸ਼ਰਾਬੀ, ਹਾਰਵੇ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਸਵੇਰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਾਰਵੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਨਿਰੀਖਕ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "There's a reasonable basis to assume that it was Dr. Amatus who first discovered the "Blood circulation" phenomena". Archived from the original on 3 April 2013. Retrieved 8 December 2012. 
  2. Wilson and Aubrey (1962). "Malter Warner". Aubrey's Brief Lives. Michigan U. Press. p. 315. Retrieved 1 December 2012.