ਆਰਟਿਕ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਗੁਣਕ: 40°37′02″N 43°58′33″E / 40.61722°N 43.97583°E / 40.61722; 43.97583

ਆਰਟਿਕ

ਆਰਟਿਕ (ਅਰਮੀਨੀਆਈ : Արթիկ), ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਿਰਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਮਿਨਿਟੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 19,534 ਸੀ।2016 ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰਟਿਕ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 18,800 ਹੈ।[1]

ਆਰਟਿਕ ਆਪਣੇ ਟੂਫਾ ਪੱਥਰਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦਾ ਤੁਫਾ। ਇਹ ਅਰਮੇਨੀਆ ਵਿਚ ਟੁੱਫਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਵਰਟਾਈਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ[ਸੋਧੋ]

11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰਟਿਕ ਦੇ ਲਮਬਟਾਵੈਂਕ ਮੱਠ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਇਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ'ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਾਰਟਕ (Յարդք) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ)। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਅਰਦਿਕ (Արդիկ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਮ ਵਿੱਚ 2 ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਅਰ ਮਾਉਂਟ ਆਰਗੈਟਸ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੇਕ ਅਰਥ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਵਿੱਚ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਰਟਿਕ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਅਰਥ ਹੈ ਅਰਗੈਟਸ 'ਤੇ ਝੁਕਣਾ ਹੈ।[2]

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਤੀਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 1960 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇਲਾਕਾ 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਆਰਤਿਕ ਵਿਚ ਤੁਫਾ ਚੂਨੇ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਲੇ ਸਨ। [3]

5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਂ ਦਾ ਗੌਡ ਚਰਚ ਦੇ ਖੰਡਰ

ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਆਰਤਿਕ ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਯਾਰਾਰਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸ਼ਿਰਕ ਛਾਉਣੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਰਸਾਸੀਡ ਖ਼ਾਨਦਾਨ (52-428 ਈ.) ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਾਸਨੀਦ ਪਰਸੀਆ (428-651) ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਰਤਿਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕਾਮਸਾਰਨ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਨੇਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਰਿਹਾ। ਬੰਦੋਬਸਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਆਰਟਿਕ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ 5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਕਾਮਸਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਪ ਮਰੀਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਮੱਠਵਾਦੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸੀ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਲਮਬੈਟ ਮੱਠ ਦਾ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਚਰਚ ਅਤੇ ਸੈਂਟ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਚਰਚ (ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਤ ਜਾਰਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬਣਾਇਆ।

Lmbat ਮੱਠ, 7 ਸਦੀ

654 ਵਿਚ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਅਰਬ ਹਮਲੇ ਨਾਲ, ਆਰਟਿਕ ਨੂੰ ਬਾਗਰਾਤੀਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 885 ਵਿਚ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੀ ਬਾਗਰੇਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1045 ਵਿਚ ਬਾਈਜ਼ੈਂਟਾਈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 1064 ਵਿਚ ਸੇਲਜੁਕ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਿਰਾਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਤਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।

1201 ਵਿਚ ਜਾਰਜੀਅਨ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟੋਰੇਟ ਅਧੀਨ, ਸ਼ਿਰਕ ਦਾ ਇਲਾਕਾ, ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੀ ਜ਼ਕੀਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲਾਂ ਨੇ 1236 ਵਿਚ,ਅੇਨੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, ਇਲਖਾਨਾਟ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਾਕਰੀਦ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ 1360 ਤੱਕ ਸ਼ਿਰਕ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਮਲਾਵਰ ਤੁਰਕੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।

  1. 2016 official estimate of the population in Armenia
  2. From the History of Artik
  3. About the community of Artik