ਇਕਬਾਲ ਬਾਨੋ
ਇਕਬਾਲ ਬਾਨੋ | |
|---|---|
| ਜਨਮ | 1935[1] ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ |
| ਮੂਲ | ਰੋਹਤਕ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ |
| ਮੌਤ | 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009[2] (aged 74) ਲਹੌਰ |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | ਗ਼ਜ਼ਲ |
| ਕਿੱਤਾ | ਗਾਇਕੀ |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 1940ਵਿਆਂ ਤੋਂ 2000ਵਿਆਂ ਤੱਕ |
| ਵੈਂਬਸਾਈਟ | |
ਇਕਬਾਲ ਬਾਨੋ (Urdu: اقبال بانو), PP (1935, ਦਿੱਲੀ - 21 ਅਪਰੈਲ 2009, ਲਹੌਰ)[2] ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕਾ ਸੀ[3]। "ਉਸਤਾਦ ਚਾਂਦ ਖ਼ਾਨ" ਇਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਫੈਜ਼, ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਿਜਾਮੀ ਗੰਜਵੀ ਨੂੰ ਇਸਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਲੇਕਿਨ 1952 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਇਕਬਾਲ ਬਾਨੋ ਦਾ ਜਨਮ 1928 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ,ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[1][4][2] ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ । ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬਾਨੋ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਕਬਾਲ ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਕਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸ਼ਖਸਿਯਤ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ।[4]
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਾਬਰੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਚਾਂਦ ਖਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਨ।[4]
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਦਾਦਰਾ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੱਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਡਾ-ਬੰਧ ਸ਼ਗਿਰਦ (ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਚੇਲਾ ਗੰਡਾ ਬੰਧ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਗੰਢ-ਬੰਧਨ ਸਮਾਰੋਹ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਉਸਤਾਦ (ਅਧਿਆਪਕ) ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।[2]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ 1.0 1.1 Pakistani singer Iqbal Bano dies by M. Ilyas Khan. BBC 22 April 2009. Retrieved 30 October 2011 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "bbc" defined multiple times with different content - ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Iqbal Bano: Singer who transformed the genre of the ghazal Independent 5 May 2009 Retrieved 30 October 2011 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "inde" defined multiple times with different content - ↑ "ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ". Archived from the original on 2012-11-06. Retrieved 2014-06-04.
{{cite web}}: Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ 4.0 4.1 4.2 "Iqbal Bano – Renowned Pakistani singer of Urdu ghazals". The Guardian (UK newspaper). 10 May 2009. Retrieved 3 July 2020. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "TheGuardian" defined multiple times with different content