ਇਲੂਮੀਨਾਤੀ
ਇਲੂਮੀਨਾਤੀ ਜਾਂ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Illuminati; /əˌluːmɪˈnɑːti/; ਲਾਤੀਨੀ: ਇਲੂਮਿਨਾਟਸ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ, 'ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ') ਕਈ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਨਾਮ, ਅਸਲ ਅਤੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦੋਵੇਂ, ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਨਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਿਆਨ-ਯੁੱਗ ਗੁਪਤ ਸਮਾਜ ਜੋ 1 ਮਈ 1776 ਨੂੰ ਬਾਵੇਰੀਆ ਦੇ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਟੀਚੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ, ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਸੀ। "ਦਿਨ ਦਾ ਕ੍ਰਮ", ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।"
1784, 1785, 1787 ਅਤੇ 1790 ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਬਾਵੇਰੀਆ ਦੇ ਇਲੈਕਟਰ ਚਾਰਲਸ ਥੀਓਡੋਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫ਼ਰਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ, ਫ੍ਰੀਮੇਸਨਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[1] ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਭੂਮੀਗਤ ਰਹੇ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ। ਇਸਨੇ ਜੋਹਾਨ ਵੁਲਫਗਾਂਗ ਵਾਨ ਗੋਏਥੇ ਅਤੇ ਜੋਹਾਨ ਗੋਟਫ੍ਰਾਈਡ ਹਰਡਰ ਅਤੇ ਗੋਥਾ ਅਤੇ ਵੇਇਮਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਡਿਊਕ ਵਰਗੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।[2]
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, "ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ)। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏਜੰਟ ਲਗਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਨੂੰ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੀਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਦੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ, ਦਰਜਨਾਂ ਨਾਵਲਾਂ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ, ਕਾਮਿਕਸ, ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ
[ਸੋਧੋ]ਕਈ ਹਾਲੀਆ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਆਦੇਸ਼ ਮੂਲ ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਤੋਂ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ "ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ" ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।[3] ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਮੂਹ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ "ਦਿ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਆਰਡਰ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਰਡੋ ਟੈਂਪਲੀ ਓਰੀਐਂਟਿਸ, ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਡਿਗਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਗ੍ਰੇਡ ਵਜੋਂ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਦਾ ਐਪੋਪਟ ਜਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਪੋਂਟੀਫ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਲ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਕੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ, ਗੁਪਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਨਾਲ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।[4]
ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਇਲੂਮਿਨਾਟੀ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਤੋਂ ਚੋਣਵੇਂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ René le Forestier, Les Illuminés de Bavière et la franc-maçonnerie allemande, Paris, 1914, pp. 453, 468–469, 507–508, 614–615.
- ↑ Schüttler, Hermann (1991). Die Mitglieder des Illuminatenordens, 1776–1787/93 (in ਜਰਮਨ). Munich: Ars Una. pp. 48–49, 62–63, 71, 82. ISBN 978-3-89391-018-2.
- ↑ Weishaupt, Adam. The Illuminati Series. Hyperreality Books, 2011. 6 vols.
- ↑ McKeown, Trevor W. (16 ਫ਼ਰਵਰੀ 2009). "A Bavarian Illuminati Primer". Grand Lodge of British Columbia and Yukon A.F. & A.M. Archived from the original on 1 ਜਨਵਰੀ 2011. Retrieved 27 ਜਨਵਰੀ 2011.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]- Melanson, Terry (5 ਅਗਸਤ 2005). "Illuminati Conspiracy Part One: A Precise Exegesis on the Available Evidence". Conspiracy Archive. Archived from the original on 10 ਫ਼ਰਵਰੀ 2011. Retrieved 28 ਜਨਵਰੀ 2010.
