ਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਹਾਲਤ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਹਾਲਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚਿਕਿਤਸਕ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੰਨਟੈਗੁਮੈਂਟਰੀ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਰਗਨ ਤੰਤਰ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਲਗਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ, ਵਾਲ, ਨਹੁੰ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ[1] ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੰਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਬਾਹਰੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਨਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਇੰਨਟੈਗੁਮੈਂਟਰੀ ਤੰਤਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਆਪਕ ਰੋਗ ਦਾ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਡਰਮਾਟੋਸਿਸ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਨਪੈਥਾਲੋਜਿਕਲ ਅਵਸਥਾ ਜਿਵੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾਨੋਨਿਚਿਆ ਅਤੇ ਰੈਕੁਏਟ ਨਹੁੰ[2][3] ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਦੌਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ[4] ਇਹਨਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨੋਨਸੋਲੋਜਿਕਲ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਈਟੀਓਲੋਜ਼ੀਸ ਅਤੇ ਪੈਥੋਜੈਨੇਟਿਕਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ ਗਏੇ I[5][6] ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਰਗੀਕਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਮੂਕੌਸ ਮੈਮਬਰੇਨ ਦੇ ਹਲਾਤ) ਮੋਰਫੀਲੋਜੀ (ਕਰੌਨਿਕ ਬਲਿਸਟਰਿੰਗ ਹਾਲਤ), ਈਟੀਓਲੋਜ਼ੀ (ਭੌਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ), ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ I[7][8][9]

ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਚਮੜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕਠੀ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਚਮੜੀ ਦੇ ਜ਼ਖਮ, ਜਗਾਹ ਦੇ ਸਮੇਤ (ਜਿਵੇਂ ਬਾਹਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਲਤਾਂ), ਲਛਣ (ਪਰੁਰੀਟਸ, ਦਰਦ), ਮਿਆਦ (ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਦੀਰਘ), ਪ੍ਬੰਧ(ਇਕੱਲੇ, ਅਸਾਨ, ਗੋਲ, ਰੇਖਿਕ), ਮੌਫੀਲੋਜੀ (ਮੈਕਉਲਸ, ਪੈਪਊਲਸ, ਵੈਸਿਲਸ) ਅਤੇ ਰੰਗ (ਲਾਲ, ਨੀਲਾ, ਭੂਰਾ, ਕਾਲਾ, ਚੀੱਟਾ, ਪੀਲਾ)I[10] ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਲਈ ਅਕਸਰ ਸਕੀਨਬਾਓਸਪੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ[11][12] ਜੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਸੀ ਲੈਬੋਰੇਟ੍ਰੀ ਡਾਟਾ ਨਾਲ I

ਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਹਾਲਤ ਕਿਥੇ ਵਾਪਰ ਦੇ ਹਨ[ਸੋਧੋ]

ਚਮੜੀ ਦਾ ਭਾਰ ਔਸਤ 4 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (8.8 lb) ਹੈ, 2 ਸਕੁਏਅਰ ਮੀਟਰ (22 sq ft) ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਖੱਰੀ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ: ਐਪੀਡਰਿਮਸ, ਡਰਮਸ ਅਤੇ ਸਭਕਿਉਟੇਨਿਅਸ ਟਿਸ਼ੂ I[1] ਮਨੁੱਖੀ ਚਮੜੀ ਦੋ ਪ੍ਮੁਖ ਕਿਮ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ – ਗਲੈਬਰਸ ਚਮੜੀ,ਹਥੇਲੀ ਅਤੇ ਦੇਤਲ਼ੇ ਤੇ ਵਾਲਰਹਿਤ ਚਮੜੀ ("ਪਾਮੋਪਲਾਨਟਰ” ਸਤਾਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਵਾਲੀ ਚਮੜੀ I[13] ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਵਾਲ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,ਉਸਨੂੰ ਪਿਲੋਸੇਬੈਕਿਅਸ ਯੂਨਿਟਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਹੇਅਰ ਫੋਲੀਕਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਿਬੈਕਿਅਸ ਗਲੈੰਡ, ਅਤੇ ਏਰੈਕਟੌਰ ਪੀਲੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ I[14] ਐਮਬਰਿਓ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਐਪੀਡਰਿਮਸ, ਵਾਲ ਅਤੇ ਗ੍ੰਥੀਆਂ ਐਕਟੋਡਰਮ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ,ਜੋਕਿ ਮੈਸੋਡਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਡਰਮਿਸ ਅਤੇ ਸਬਸਕਿਉਟੈਨਿਅਸ ਟਿਸ਼ੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ I[15][16][17]

ਐਪੀਡਰਿਮਸ[ਸੋਧੋ]

ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਤਹੀ ਸਤਹ, ਇੱਕ ਸਕੁਆਮਾਓਸ ਐਪੀਥੈਲੀਅਮ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਟਾ੍ਟਾ ਨਾਲ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਕੌਰਨੀਅਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਲੁਸੀਡਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਗੇ੍ਨੂਲੌਸਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਸਪਾਈਨੌਸਮ, ਸਟੈ੍ਟਮ ਬੈਸੇਲ I[10] ਡਰਮਿਸ ਤੋਂ ਫੈਲਾ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਕਿ ਐਪਿਡਰਮਸ ਖੂਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਪਲਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ I ਐਪਿਡਰਮਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ – ਕੇਰਾਟੀਨੋਸਾਈਟਸ, ਮਿਲਾਣੋਸਾਈਟਸ, ਲੈਂਗਰਹੈਣਸ ਸੈੱਲ, ਅਤੇ ਮਰਕੈਲ ਸੈਲ I ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਰਾਟੀਨੋਸਾਈਟਸ ਪ੍ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਨ,

ਐਪੀਡਰਿਮਸ[ਸੋਧੋ]

ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਭ ਸਤਹੀ ਪਰਤ ਹੈ ਜੋ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਦਾ 95 ਪਰਸ਼ੈਂਟ ਦਾ ਗਠਨ ਹੈ Iਇਸ ਵਿੱਚ squamous epitheiom sssਕਈ stata ਨਾਲ, statum lucidum, stratum granulosum, stratum spinosum ਅਤੇ stratum basale[10] ਹੁਦੇ ਹਨ। ਇਹ diffusion derims ਦੇ diffusion ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਹੁਦੇ ਹਨ, ਕਿਉ ਕਿ ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਬਿਨਾ ਖੂਨ ਦੀ ਸਿਧੀ ਸਪਲਾਈ ਤੋਂ ਹੁਦੇ ਹਨ

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 Miller, Jeffrey H.; Marks, James G. (2006). Lookingbill and Marks' Principles of Dermatology. Saunders. 
  2. King, L.S. (1954). "What Is Disease?". Philosophy of Science. 21 (3): 193–203. 
  3. Bluefarb, Samuel M. (1984). Dermatology. Upjohn Co. 
  4. Lynch, Peter J. (1994). Dermatology. Williams & Wilkins. 
  5. Tilles G, Wallach D (1989). "[The history of nosology in dermatology]". Ann Dermatol Venereol (in French). 116 (1): 9–26. PMID 2653160. 
  6. Lambert WC, Everett MA (October 1981). "The nosology of parapsoriasis". J. Am. Acad. Dermatol. 5 (4): 373–95. PMID 7026622. 
  7. Jackson R (1977). "Historical outline of attempts to classify skin diseases". Can Med Assoc J. 116 (10): 1165–8. PMC 1879511Freely accessible. PMID 324589. 
  8. Copeman PW (February 1995). "The creation of global dermatology". J R Soc Med. 88 (2): 78–84. PMC 1295100Freely accessible. PMID 7769599. 
  9. "Skin Diseases". drbatul.com. Retrieved 21 September 2015. 
  10. 10.0 10.1 10.2 Fitzpatrick, Thomas B.; Klauss Wolff; Wolff, Klaus Dieter; Johnson, Richard R.; Suurmond, Dick; Richard Suurmond (2005). Fitzpatrick's color atlas and synopsis of clinical dermatology. McGraw-Hill Medical Pub. Division.  ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "FitzAtlas" defined multiple times with different content
  11. Werner B (August 2009). "[Skin biopsy and its histopathologic analysis: Why? What for? How? Part I]". An Bras Dermatol (in Portuguese). 84 (4): 391–5. PMID 19851671. 
  12. Werner B (October 2009). "[Skin biopsy with histopathologic analysis: why? what for? how? part II]". An Bras Dermatol (in Portuguese). 84 (5): 507–13. PMID 20098854. 
  13. Burns, Tony; et al. (2006) Rook's Textbook of Dermatology CD-ROM. Wiley-Blackwell. ISBN 1-4051-3130-6.
  14. Paus R, Cotsarelis G (1999). "The biology of hair follicles". N Engl J Med. 341 (7): 491–7. PMID 10441606. 
  15. Goldsmith, Lowell A. (1983). Biochemistry and physiology of the skin. Oxford University Press. 
  16. Fuchs E (February 2007). "Scratching the surface of skin development". Nature. 445 (7130): 834–42. PMC 2405926Freely accessible. PMID 17314969. 
  17. Fuchs E, Horsley V (April 2008). "More than one way to skin .". Genes Dev. 22 (8): 976–85. PMC 2732395Freely accessible. PMID 18413712.