ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਪੌਦੇ, ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਫੈਟ ਹਨ ਜੋ ਖਾਣਾ ਉਬਾਲਣ, ਪਕਾਉਣ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਲਾਦ ਡ੍ਰੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਡਿੱਪਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਖਾਣੇ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ' ਤੇ ਇਕ ਤਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਤੇਲ ਜੋ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਫੈਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ, ਪਾਮ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪਾਮ ਦੇ ਕਰਨਲ ਤੇਲ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੁੰਦੇ ਹਨ।[1]

ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ, ਪਾਮ ਤੇਲ, ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ, ਕੈਨੋਲਾ ਤੇਲ (ਰੈਪਸੀਡ ਤੇਲ), ਮੱਕੀ ਦੇ ਤੇਲ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ-ਆਧਾਰਿਤ ਤੇਲ ਜਿਵੇਂ ਮੱਖਣਆਦਿ।

ਤੇਲ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਣਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਮਿਰਚਾਂ ਜਾਂ ਲਸਣ ਨਾਲ ਸੁਆਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ[ਸੋਧੋ]

ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ
ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ ਦਾ ਤੇਲ

ਫੂਡ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਲਈ ਇਕ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣਿਆਂ ਦੀ ਖਪਤ ਦਾ ਇਕ ਭਾਗ - ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਨਿਯਮਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੈਲੋਰੀ ਦੀ 10% ਜਾਂ ਘੱਟ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਫੈਟ ਤੋਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੈਲੋਰੀ ਦਾ 20-35% ਪੌਲੀਓਸਸਚਰਿਏਟਿਡ ਅਤੇ ਮੋਨਸੂਨਸੀਟਿਡ ਫੈਟ ਤੋਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।[2]

ਜਦੋਂ ਥੋੜੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਵਜ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਸ਼ਜਨਕ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਐਲਡੀਐਲ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੇ ਉੱਚ ਖਪਤ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੰਬੰਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ[3][4], ਜੋ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੈ।[5] ਕੋਹੋਰਟ ਅਕਾਉਂਟਸ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ, ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟਰਾਇਲਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਰ ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਜਾਂ ਨਿਰਪੱਖ, ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਫੈਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਹੁ-ਤਿਨ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚਰਬੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ (5% ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀ ਲਈ 10% ਘੱਟ ਜੋਖਮ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।[6][7]

ਮੇਓ ਕਲੀਨਿਕ ਨੇ ਕੁਝ ਤੇਲ ਜੋ ਕਿ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਫੈਟ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਅਲ, ਪਾਮ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪਾਮ ਦੇ ਕਰਨਲ ਤੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਪਸ਼ਵੀਨਤਾ (ਤਰਜੀਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਨੋਸਿਸਟਰਿਰੇਟਿਡ), ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਕੈਨੋਲਾ ਤੇਲ, ਸੋਇਆ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦੇ ਤੇਲ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।[8][9] ਯੂਐਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਰਟ, ਲੰਗ ਐਂਡ ਬਲੱਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਫੈਟ ਪੋਲੀਨਸੈਂਸਿਟੀਟਿਡ ਅਤੇ ਮੋਨਸੂਨਸਟਰਿਏਟਿਡ ਫੈਟ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਕੈਨੋਲਾ ਦੇਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੌਨਸੈਂਸਿਟੀਟਿਡ ਤੇਲ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੋਓਬੀਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਤੇਲ ਪੌਲੀਓਸਸਚਰਿਡ ਫੈਟ ਦੇ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੋਇਆਬੀਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਵਰਗੇ ਗੈਰ-ਹਾਇਡੋਜੋਨੇਨੇਟ ਕੀਤੇ ਅਸਤਸ਼ਟ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੇ ਖਪਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।[10]

ਮੂੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਕਾਅ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੱਕ-ਆਧਾਰਤ ਤੇਲ ਇੱਕ ਪੋਟਰ ਅਲਰਜੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤੇਲ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਟੋਰਿੰਗ [ਸੋਧੋ]

ਗਰਮੀ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੇਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੱਪੜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਅੜਿੱਕਾ ਗੈਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਬਲ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ, ਸਟੋਰੇਜ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਭੱਪਰ ਸਪੇਸ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਟੈਂਕ ਕੰਬੈੱਲਿੰਗ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ।

ਠੰਢੇ, ਸੁੱਕੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਥਿਰਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਧ ਸਥਿਰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣਗੇ ਜੇ ਉਹ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਘਟੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਤੇਲ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਸਟੋਰੇਜ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਕਾਫੀ ਹੋਵੇ।

ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਸੰਤੋਖਿਤ ਚਰਬੀ ਵਿਚ ਤੇਲ ਜੋ ਐਵੋਕਾਡੋ ਤੇਲ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ੈਲਫ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟ ਪੌਲੀਓਸਸਚਰਿਡ ਵੈਟ ਸਮਗਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ [ਸੋਧੋ]

  1. "Dietary fats explained". Retrieved May 4, 2012. 
  2. "Dietary Guidelines for Americans 2005; Key Recommendations for the General Population". US Department of Health and Human Services and Department of Agriculture. 2005. 
  3. Clarke, R; Frost, C; Collins, R; Appleby, P; Peto, R (1997). "Dietary lipids and blood cholesterol: quantitative meta-analysis of metabolic ward studies". BMJ. 314 (7074): 112–7. PMC 2125600Freely accessible. PMID 9006469. doi:10.1136/bmj.314.7074.112. 
  4. "Effects of Dietary Fat Intake on HDL Metabolism". J Clin Med Res. 7 (3): 145–9. 2015. PMC 4285059Freely accessible. PMID 25584098. doi:10.14740/jocmr2030w. 
  5. Mensink, RP; Zock, PL; Kester, AD; Katan, MB (2003). "Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials". Am J Clin Nutr. 77 (5): 1146–55. PMID 12716665. 
  6. Katan, Martijn B.; Mozaffarian, Dariush; Micha, Renata; Wallace, Sarah (2010). Katan, Martijn B., ed. "Effects on Coronary Heart Disease of Increasing Polyunsaturated Fat in Place of Saturated Fat: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials". PLoS Medicine. 7 (3): e1000252. PMC 2843598Freely accessible. PMID 20351774. doi:10.1371/journal.pmed.1000252. 
  7. Jakobsen, M. U; O'Reilly, E. J; Heitmann, B. L; Pereira, M. A; Balter, K.; Fraser, G. E; Goldbourt, U.; Hallmans, G.; et al. (2009). "Major types of dietary fat and risk of coronary heart disease: a pooled analysis of 11 cohort studies". American Journal of Clinical Nutrition. 89 (5): 1425–32. PMC 2676998Freely accessible. PMID 19211817. doi:10.3945/ajcn.2008.27124. 
  8. "Dietary fats: Know which types to choose". Mayo Clinic Staff. 2015. 
  9. "Choose foods low in saturated fat". National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI), NIH Publication No. 97-4064. 1997. 
  10. Kabagambe, EK; Baylin, A; Ascherio, A & Campos, H (November 2005). "The Type of Oil Used for Cooking Is Associated with the Risk of Nonfatal Acute Myocardial Infarction in Costa Rica". Journal of Nutrition (135 ed.). 135 (11): 2674–2679. PMID 16251629.