ਜਰਮਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਜਰਮਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬਰੇਰੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: German National Library) ਕੇਂਦਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸੰਘੀ ਗਣਤੰਤਰ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੰਮ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ, ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰਕਾਈਵ ਕਰਨਾ, 1913 ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਰਮਨੀ ਬਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਰਮਨ ਕੰਮ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ 1933 ਤੋਂ 1945 ਦਰਮਿਆਨ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜਰਮਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟਸ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣ ਲਈ। ਜਰਮਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।[1] ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਮਾਨਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ 1935 ਤੋਂ ਡਾਈਸ ਬੁਕੇਰੀ ਲੀਪਜ਼ਿਗ ਲਈ ਅਤੇ 1969 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਈਸ ਬਿੱਬਲੋਥੀਕ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਲਈ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਿਊਟੀਆਂ ਨੂੰ ਲੀਪਜਿਗ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਮੇਨ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਕੇਂਦਰ ਖਾਸ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਸਹੂਲਤ Deutsches Musikarchiv ਬਰਲਿਨ (ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ 1970), ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ-ਸਬੰਧਤ ਆਰਕਾਈਵਿੰਗ (ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੋਵੇਂ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। 2010 ਤੋਂ ਡਾਈਵਜ਼ ਮਿਸ਼ਰਖਰਚਵੀ ਵੀ ਲਿਪਸਿਗ ਵਿਚ ਇਸ ਸੁਵਿਧਾ ਦਾ ਇਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

1848 ਦੇ ਜਰਮਨ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਕਿਤਾਬਚੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਫ੍ਰੈਂਚਾਂਟ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸਟਾਫ ਨੁਰਿਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨਿਸਚੇਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1912 ਵਿੱਚ, ਲੇਪਜਿਗ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਸਾਲਿਅਮ ਲੀਪਜਿਚ ਬੁੱਕ ਮੇਅਰ ਦਾ ਸੀਟ, ਸੈਕਸੀਨ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਬੋਰਸੇਨਵਿਰਿਅਨ ਡੇਰੇਜ ਬੂਚੈਂਡਰਰ (ਜਰਮਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਨੇ ਲੇਪਸਿਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਜਨਵਰੀ 1, 1913 ਤੋਂ, ਜਰਮਨ ਵਿਚਲੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ (ਸਮੇਤ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਮੇਤ)। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਡਾ. ਗੁਸਟਵ ਵਾਹਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

1946 ਵਿਚ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਜੌਰਜ ਕਟਰ ਸਕੌਅਰ, ਹੇਨਰਿਕ ਕੋਬੇਟ, ਵਿਟੋੋਰੋ ਕੋਲਟਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਾਨਸ ਵਿਲਹੈਲਮ ਐਪਪਲੇਸਮਰ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਜਰਮਨ ਆਰਕਾਈਵ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਜ਼ੋਨ ਵਿਚ ਪੁਸਤਕ ਵਪਾਰ ਦੇ ਸੰਘੀ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਆਰਕਾਈਵ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਰਥਸ਼ੇਲਡ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਤੰਬਾਕੂ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੋਮਬਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਦੋ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਡੀਆਰ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਪਬਲਿਕ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ। ਦੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀਕ੍ਰਿਤੀ ਸੂਚਕਾਂਕ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇਕਲੌਗ ਸਾਲਾਨਾ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

3 ਅਕਤੂਬਰ 1990 ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਇਕਾਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਡਾਈਸ ਬੁਕੇਰੀ ਲੀਪਜੀਗ ਅਤੇ ਡਾਈਸ ਬਿੱਬਲੋਥੀਕ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਐਮ ਮੀਨ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਸਥਾ, ਦ ਜਰਮਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (ਡਾਈਸ਼ ਬਿੱਬਲੋਥੀਕ ਡਾਈਵ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। "ਜਰਮਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ" 29 ਜੂਨ 2006 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ। ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ, ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੰਗਠਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੌਂਸਲ, ਨੂੰ ਬੁੰਡੇਸਟੈਗ ਤੋਂ ਦੋ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੀਪਜਿਗ, ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਮੇਨ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ "ਡਾਇਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਨਬਲੀਓਥੈਕ" (ਜਰਮਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜੁਲਾਈ 2000 ਵਿਚ, ਡੀ.ਐੱਮ.ਏ ਨੇ ਜਰਮਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਸੰਗਠਨ, GEMA, ਲਈ ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਡੀ ਐਮ ਏ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਰਕਾਈਵਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। GEMA ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਸੰਗੀਤ ਦੇ 210,000 ਕੰਮ ਡੀ.ਐਮ.ਏ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਨਵੈਂਟਰੀ[ਸੋਧੋ]

  • ਕੁੱਲ: 29.7 ਮਿਲੀਅਨ ਇਕਾਈਆਂ 
    • ਲੇਿਪਜਿਗ: 17.4 ਮਿਲੀਅਨ ਆਈਟਮਾਂ 
    • ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਮੇਨ ਮੇਨ: 10.8 ਮਿਲੀਅਨ ਇਕਾਈਆਂ 
    • ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ: 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਆਈਟਮਾਂ

[2]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Murray, Stuart (2009). The Library: An Illustrated History. New York, NY: Skyhorse Pub. 
  2. http://www.dnb.de