ਜਿਗਰ ਦਾ ਕੈਂਸਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਜਿਗਰ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦਹੈਪੇਟਿਕ ਕੈਂਸਰ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਪੇਟਿਕ ਕੈਲਸੀਨ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲੀਵਰ ਕੈਂਸਰ
CT cholangioca.jpg
ਲਿਵਰ ਦਾ ਸਿਟੀ ਸਕੈਨ
ਵਿਸ਼ਸਤਾoncology
ਲੱਛਣਰਿਬ ਕੇਜ ਦੇ ਹੇਠ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦਰਦ, ਪੀਲੀ ਚਮੜੀ, ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਆਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤ55 ਤੋਂ 65 ਸਾਲ
ਇਲਾਜਸਰਜਰੀ, ਟਾਰਗੇਟ ਥੈਰੇਪੀ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ
ਅਵਿਰਤੀ618,700 (2015)[1]
ਮੌਤਾਂ810,500 (2015)[2]

ਜਿਗਰ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਹੈਪੇਟਿਕ ਕੈਂਸਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਪੇਟਿਕ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਕੈਂਸਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਲਜਾ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹਡ਼ਾ ਕੈਂਸਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗ ਤੋਂ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇ ਉਸਨੂੰ ਲਿਵਰ ਮੈਟਾਸਟੇਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧਾ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿਗਰ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਰਿਬ ਕੇਜ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦਰਦ ਦਾ ਹੋਣਾ, ਅਬਡੋਮਨ ਵਿੱਚ ਸਵੈਲਿੰਗ ਦਾ ਹੋਣਾ, ਚਮਡ਼ੀ ਦਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।

ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਹੈਪੇਟਾਇਟਸ ਬੀ, ਸੀ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ (ਸ਼ਰਾਬ) ਕਰਕੇ ਕਿਰ੍ਹੋਸਿਸ ਦਾ ਹੋਣਾ। ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਅਫਲੈਟੋਜ਼ਿਨ, ਬਿਨਾਂ-ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਗਰ ਦਾ ਮੋਟਾ ਹੋਣਾ। ਜੋ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਹਰ ਉਹ ਹਨ: ਹੈਪਾਟੋਸੈਲੂਲਰ ਕਾਰਕੀਨੋਮਾ (ਐੱਚਸੀਸੀ), ਜੋ ਕਿ 80% ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲੈਂਗੀਓਕਾਰਕੀਨੋਮਾ।

ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ[ਸੋਧੋ]

2012 ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ
     6–18     19–24     25–32     33–40     41–50     51–65     66–72     73–90     91–122     123–479

ਗਲੋਬਲ ਤੌਰ 'ਤੇ2010 ਤੱਕ, 2010 ਤੱਕ, ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1990 ਵਿੱਚ 460,000 ਮੌਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 754,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਫੇਫੜੇ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ 7% ਰੋਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 5ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ[3] ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਕੈਂਸਰ ਹੈ।[4] ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 340,000 ਹੈਪਾਟਾਇਟਿਸ ਬੀ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਨ, 196,000 ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਸੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਨ ਅਤੇ 150,000 ਅਲਕੋਹਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਨ। ਐੱਚ.ਸੀ.ਸੀ., ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ, ਖਟਕਣ ਵਾਲੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।[5]

ਭਾਰਤ[ਸੋਧੋ]

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਹੈਪੇਟੋਸੈਲੂਲਰ ਕਾਰਸਿਨੋਮਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 4.1 ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 1.2 ਪ੍ਰਤੀ 100,000। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ 40 ਤੋਂ 70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[6]

ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ[ਸੋਧੋ]

ਜਿਗਰ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰ ਹੈ (2011 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4,300 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ), ਅਤੇ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ 12ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ (2012 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4,500 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ)।[7]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. PMC 5055577Freely accessible. PMID 27733282. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. 
  2. GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. PMC 5388903Freely accessible. PMID 27733281. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. 
  3. World Cancer Report 2014. International Agency for Research on Cancer, World Health Organization. 2014. ISBN 978-92-832-0432-9. 
  4. Lozano, R; Naghavi, M; Foreman, K; Lim, S; Shibuya, K; Aboyans, V; Abraham, J; Adair, T; Aggarwal, R; Ahn, S. Y.; Alvarado, M; Anderson, H. R.; Anderson, L. M.; Andrews, K. G.; Atkinson, C; Baddour, L. M.; Barker-Collo, S; Bartels, D. H.; Bell, M. L.; Benjamin, E. J.; Bennett, D; Bhalla, K; Bikbov, B; Bin Abdulhak, A; Birbeck, G; Blyth, F; Bolliger, I; Boufous, S; Bucello, C; et al. (Dec 15, 2012). "Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010". Lancet. 380 (9859): 2095–128. PMID 23245604. doi:10.1016/S0140-6736(12)61728-0. 
  5. Khan, SA; Toledano, MB; Taylor-Robinson, SD (2008). "Epidemiology, risk factors, and pathogenesis of cholangiocarcinoma.". HPB. 10 (2): 77–82. PMC 2504381Freely accessible. PMID 18773060. doi:10.1080/13651820801992641. 
  6. "Overview of Hepatocellular Carcinoma". Liver Cancer. Archived from the original on 18 March 2017. Retrieved 18 March 2017. 
  7. "Liver cancer statistics". Cancer Research UK. Archived from the original on 17 October 2014. Retrieved 28 October 2014. 

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਵਰਗੀਕਰਣ
V · T · D
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ