ਟੀ. ਈ. ਲਾਅਰੈਂਸ

From ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
Jump to navigation Jump to search

ਥੌਮਸ ਐਡਵਰਡ ਲਾਅਰੈਂਸ (16 ਅਗਸਤ 1888 - 19 ਮਈ 1935) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਰਬ ਬਗ਼ਾਵਤ ਅਤੇ ਓਟੋਮੈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿਨਾਈ ਅਤੇ ਫਿਲਸਤੀਨ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲੌਰੇਂਸ ਆਫ਼ ਅਰੇਬੀਆ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਉਸਦੀ ਲੜਾਈ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਬਣੀ "1962 ਫਿਲਮ" ਲਈ ਇਕ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ।

ਉਹ ਅਗਸਤ 1888 ਵਿਚ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਾਹ ਜੁਨੇਰ, ਇਕ ਗਵਰਨੈਸ, ਅਤੇ ਐਂਗਲੋ-ਆਇਰਿਸ਼ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਥੌਮਸ ਚੈਪਮੈਨ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੈੱਪਮੈਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੁਨੇਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਚੈਪਮੈਨ ਅਤੇ ਜੁਨੇਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿਸਟਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਲਾਰੈਂਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਾਹ ਦੇ ਸੰਭਾਵਤ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਪਨਾਮ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰਾਹ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਰੈਂਸ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।[1] 1896 ਵਿੱਚ, ਲਾਰੈਂਸ ਆਕਸਫੋਰਡ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਥੌਮਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 1907 ਤੋਂ 1910 ਤੱਕ ਜੀਸਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ। 1910 ਅਤੇ 1914 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਓਟੋਮੈਨ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਕਾਰਚੇਮੀਸ਼ ਵਿਖੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਲਈ ਸਵੈਇੱਛਤ ਹੋ ਕੇ ਮਿਸਰ ਵਿਚ ਤੈਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1916 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਖੁਫੀਆ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਅਰਬ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਰਬ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਅਰਬ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਮਿਰ ਫੈਸਲ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਓਟੋਮਾਨੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਫੌਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅਕਤੂਬਰ 1918 ਵਿੱਚ ਦਮਿਸ਼ਕ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।

ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਾਰੈਂਸ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੈਸਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1922 ਵਿਚ, ਉਹ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਅਤੇ 1935 ਤਕ ਕਈ ਸਾਲ ਰਾਇਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿਚ, ਇਕ ਫੌਜ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਇਕ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਸੈਵਨ ਪਿਲਰਸ ਆਫ ਵਿਸਡਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਰਬ ਬਗ਼ਾਵਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦ ਮਿੰਟ ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੀ। ਆਰ.ਏ.ਐਫ. ਲਈ, ਉਸਨੇ ਬਚਾਅ ਮੋਟਰਬੋਟਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਲਾਰੈਂਸ ਦੀ ਜਨਤਕ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਲੋਏਲ ਥੌਮਸ ਦੁਆਰਾ ਅਰਬ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਜ਼ਡਮ ਦੇ ਸੱਤ ਪਿਲਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ। 1935 ਵਿਚ, ਲਾਰੈਂਸ ਡੋਰਸੈੱਟ ਵਿਚ ਇਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ[edit]

  1. Benson-Gyles, Dick (2016). The Boy in the Mask: The Hidden World of Lawrence of Arabia. The Lilliput Press.