ਡੀ ਆਰ ਬੇਂਦਰੇ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਦਤਾਤਰੇਅ ਰਾਮਚੰਦਰ ਬੇਂਦਰੇ
ਤਸਵੀਰ:DRBendre.jpg
ਡੀ ਆਰ ਬੇਂਦਰੇ
ਜਨਮ(1896-01-31)31 ਜਨਵਰੀ 1896
ਧਾਰਵਾੜ, ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ
ਮੌਤ26 ਅਕਤੂਬਰ 1981(1981-10-26) (ਉਮਰ 85)
ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ
ਕੌਮੀਅਤਭਾਰਤੀ
ਕਿੱਤਾਅਧਿਆਪਕ,ਕਵੀ
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ, ਜਾਰਜ ਵਿਲੀਅਮ ਰਸਲ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਔਰਬਿੰਦੋ
ਲਹਿਰਨਵੋਦਯਾ
ਵਿਧਾਗਲਪ

ਦਤਾਤਰੇਅ ਰਾਮਚੰਦਰ ਬੇਂਦਰੇ (31 ਜਨਵਰੀ 1896 – 26 ਅਕਤੂਬਰ 1981)ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਾ ਰਾ ਬੇਂਦਰੇ ਨਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਨਵੋਦਯਾ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਨੜ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵਰਕਰਵੀ ('ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਕਵੀ-ਪੈਗੰਬਰ') ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੇਂਦਰੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ 1964 ਦੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ನಾಕು ತಂತಿ (ਨਾਕੂ ਤੈਂਤੀ) ਲਈ ਗਿਆਨਪੀਠ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[1] ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ (ਅੰਬਿਕਾਤਨਯਾਦੱਤ; ਯਾਨੀ ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੱਤ) ਅਕਸਰ ਪੱਛਮੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਪਨਾਮ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਅੰਬਿਕਾਤਨਯਾਦੱਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ "ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅੰਦਰਲੀ ਆਵਾਜ਼" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹੀ ਉਸ ਨੇ (ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ) ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।[2] ਉਡੂਪਿ ਆਦਮੂਰੂ ਮੱਠ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕਾ ਕਾਵਿ ਕੁਲੀਆ ਥਿਲਕਾ ("ਕੰਨੜ ਕਵੀ ਦੇ ਤਾਜ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ") ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1968 ਵਿਚ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1969 ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਫੈਲੋ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।[3]

ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਰਾਮਚੰਦਰ ਬੇਂਦਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਧਾਰਵਾੜ ਵਿਚ ਚਿਤਪਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[4] ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਇੱਕ ਦਸ਼ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਨ ("ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਸ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਮਾਹਿਰ") ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਬੇਂਦਰੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਇਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਬੇਂਦਰੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਚਾਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਧਾਰਵਾੜ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1913 ਵਿਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫੇਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1918 ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਰਵਾੜ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ "ਬੇਂਦਰੇ ਮਾਸਟਰ" (ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ತ್ರ) ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਸਟਰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ 1919 ਵਿਚ ਰਾਣੇਬੇਨੂਰ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1935 ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।[5]

ਕੈਰੀਅਰ [ਸੋਧੋ]

ਧਾਰਵਾੜ ਵਿਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਾਣਿਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਸੋਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 1944 ਅਤੇ 1956 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਨੜ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1956 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਧਰਵਰਡ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਮਗਰਲਾ ਜੀਵਨ [ਸੋਧੋ]

ਸਾਹਿਤਕ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼[ਸੋਧੋ]

ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਕਸਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ "ਬੋਲਚਾਲ" ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਕੰਨੜ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਲੋਚਕ ਜੀ.ਐਸ. ਅਮੂਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਬੇਂਦਰੇ ਇਕ ਅਖੰਡ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ: ਦੱਤਾਤਰੇਯ ਰਾਮਚੰਦਰ ਬੇਂਦਰੇ - ਜੈਵਿਕ ਸਵੈ, ਸੋਚਣਸ਼ੀਲ ਸਵੈ ਅਤੇ ਸਵੈ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸਵੈ। ਤਿੰਨ 'ਸਵੈ' ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਲਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੇਂਦਰੇ ਦੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਬਿੰਬਾਵਲੀ ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਬਿਕਟਨਯੁਕਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬੇਂਦਰੇ ਬਾਰੇ ਦੋ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਨਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਂ ਢਿੱਡ ਅਤੇ ਪਿਠ ਵਾਂਗ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।  [6]

ਪਾਪੂਲਰ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ [ਸੋਧੋ]

1972 ਵਿਚ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਇਕ ਕੰਨੜ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਡੀ.ਆਰ. ਬੇਂਦਰੇ ਬਣਾਈ ਸੀ।[7][8]

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ [ਸੋਧੋ]

ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

ਨਾਟਕ 

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 

  • Nirabharanasundari (1940)

ਆਲੋਚਨਾ 

ਸੰਪਾਦਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ 

ਅਨੁਵਾਦ 

ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਵਾਂ 

  • A Theory of Immortality (1977)

ਸੂਚਨਾ[ਸੋਧੋ]

  1. "Jnanapeeth Awards". Ekavi. Retrieved 31 October 2006. 
  2. "I (ನಾನು)". darabendreinenglish (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 13 April 2016. Retrieved 11 February 2018. 
  3. "..:: SAHITYA : Fellows and Honorary Fellows ::..". sahitya-akademi.gov.in. Retrieved 11 February 2018. 
  4. Datta, Amaresh (1987). Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo Volume 1 of Encyclopaedia of Indian literature. Sahitya Akademi. p. 413. ISBN 9788126018031. 
  5. Dharwad.com – Bendre's bio data retrieved on 5/27/07
  6. Amur, G. S. Dattatreya Ramachandra Bendre (Ambikatanayadatta) Makers of Indian literature Volume 1 of Encyclopaedia of Indian literature. Sahitya Akademi. p. 105. ISBN 9788172015152. 
  7. D. R. Bendre IMDB.
  8. AWARDS: The multi-faceted playwright Archived 16 October 2007 at Archive.is Frontline, Vol. 16, No. 03, 30 January – 12 February 1999.