ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
ਆਉਟਿਆਰੋਆ (ਮਾਉਰੀ)
Blue field with the Union Flag in the top right corner, and four red stars with white borders to the right. A quartered shield, flanked by two figures, topped with a crown.
ਝੰਡਾ ਮੋਹਰ
ਐਨਥਮਾਂ:
  • "God Defend New Zealand"
    ਰੱਬਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰ
  • "God Save the Queen"
    ਰੱਬਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਅ [n 1]
ਹੈਮਸਫੇਰ ਦੇ ਗੱਬੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ, ਉਰਥੋਗ੍ਰੈਫਕ ਪਰਜੈਕਸ਼ਨ ਵਰਤਕੇ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
ਰਾਜਧਾਨੀਵੈਲਿੰਗਟਨ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਔਕਲੈਂਡ
ਐਲਾਨੀਆ ਬੋਲੀਆਂ
ਜਾਤਾਂ (2013)
  • 74.0% ਯੂਰੋਪੀ[n 3]
  • 14.9% ਮਾਉਰੀ
  • 11.8% ਏਸ਼ੀਅਨ
  • 7.4% ਪਸਿਫ਼ਕ ਆਈਲੈਂਡਰ
  • 2.9% ਹੋਰ
ਡੇਮਾਨਿਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡਰ
ਕੀਵੀ (ਆਮ)
ਸਰਕਾਰ ਯੂਨਿਟੇਰੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਕੌਨਸਟੀਟੂਸ਼ਨਲ ਮੌਨਆਰਕੀ
 •  ਮੌਨਆਰਕ ਇਲਿਜ਼ਾਬਿਥ II
 •  ਗਵਰਨਰ ਜਰਨੈਲ ਡੈਮ ਪੈਟਸੀ ਰੇਡੀ
 •  ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨਿਸਟਰ ਜਸਿੰਡਾ ਆਰਡਰਨ
ਵਿਧਾਨਕ ਢਾਂਚਾ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ
(ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਸਭਾ)
ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪੜਾਅ
 •  ਜ਼ਿਮੇਵਾਰ ਸਰਕਾਰ 7 ਮਈ 1856 
 •  ਡੋਮਿਨੀਅਨ ਐਲਾਨਿਆ 26 ਸਤੰਬਰ 1907 
 •  ਵੈਸਟਮਿਨਸਟਰ ਦੇ ਸਟੈਟੂਟ ਨੂੰ ਇਖਤਿਆਰ ਕੀਤਾ 25 ਨਵੰਬਰ 1947 
ਖੇਤਰਫਲ
 •  ਕੁੱਲ 268 km2 (75ਵਾਂ)
103 sq mi
 •  ਪਾਣੀ (%) 1.6[n 4]
ਅਬਾਦੀ
 •  ਅੰਦਾਜਾ [4]
 •  2013 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 4,242,048
GDP (PPP) 2018 ਅੰਦਾਜਾ
 •  ਕੁੱਲ $198.52 ਬਿਲੀਅਨ[5]
 •  ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ $40,118[5]
GDP (ਨਾਂ-ਮਾਤਰ) 2018 ਅੰਦਾਜਾ
 •  ਕੁੱਲ $220.89 ਬਿਲੀਅਨ[5]
 •  ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ $44,639[5]
ਜੀਨੀ (2014)33.0[6]
ਅੱਧ
HDI (2015)ਵਾਧਾ  0.915[7]
ਅੱਤ ਸਿਖਰ · 13ਵਾਂ
ਕਰੰਸੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਡਾਲਰ ($) (NZD)
ਟਾਈਮ ਖੇਤਰ NZST[n 5] (UTC+12)
 •  ਗਰਮੀਆਂ (DST) NZDT[n 6] (UTC+13)
ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਢੰਗ ਦਦ/ਮਮ/ਸਸਸਸ
ਡਰਾਈਵ ਕਰਨ ਦਾ ਪਾਸਾ ਖੱਬਾ
ਕੌਲਿੰਗ ਕੋਡ +64
ਇੰਟਰਨੈਟ TLD .nz

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ (ਮਾਉਰੀ:ਆਉਟਿਆਰੋਆ) ਦੱਖਣ-ਲਹਿੰਦੇ ਪਸਿਫਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌਵਰਨ ਆਈਲੈਂਡ ਮੁਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਿਓਗ੍ਰੈਫਕਲੀ ਦੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਿਸੇ ਨੇ-ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ (ਟੇ ਇਕਾ-ਆ-ਮਾਉਈ), ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਆਈਲੈਂਡ (ਟੇ ਵਾਇਪੌਨਾਮੂ)-ਅਤੇ 600 ਛੋਟੇ ਆਈਲੈਂਡ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਸਟ੍ਰੇਲਿਆ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ ਤਕਰੀਬਨ 1500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (900 ਮੀਲ) ਟੈਜ਼ਮਨ ਸੀ ਦੇ ਪਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਕੈਲਾਡੋਨੀਆ ਦੇ ਪਸਿਫਕ ਆਈਲੈਂਡ ਖੇਤਰਾਂ, ਫੀਜੀ ਅਤੇ ਟੌਂਗਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (600 ਮੀਲ) ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ। ਇਸਦੇ ਫਾਸਲੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਖਰ ਅਬਾਦ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਲੰਬੇ ਵਕਵੇ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਉਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਫੰਗਲ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਨਿਆਰੀ ਬਾਇਉਡਵਰਸਟੀ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਮੁਲਕ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਉਤਾ-ਚੜਾਹ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿਖਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਦਰਨ ਐਲਪਸ, ਦਾ ਵਜੂਦ ਟਿਕਟੌਨਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਉਚਾਅ ਅਤੇ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਸਫੋਟ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਹੈ, ਜੱਦਕਿ ਔਕਲੈਂਡ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ।

ਨਾਮ[ਸੋਧੋ]

Brown square paper with Dutch writing and a thick red, curved line
1657 ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤੋਂ ਡਟੇਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ "ਨੋਵਾ ਜ਼ੀਲੈਂਡੀਆ" ਦਾ ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢਾ

ਡੱਚ ਖੋਜਕਾਰ ਏਬਲ ਤੈਜ਼ਮਨ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ 1642 ਵਿੱਚ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਜਰਨੈਲ (ਡੱਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ) ਦੇ ਆਨ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਸਟੇਟਨ ਲੈਂਡ। ਉਹਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਸਟੇਟਨ ਲੈਂਡ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਭਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ਸ਼ੋਪੰਜ ਹੈ",[9]1616 ਵਿੱਚ ਜੇਕਬ ਲੇ ਮੈਰਿ ਵਲੋਂ ਖੋਜ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਡੇ ਵਿੱਚ ਓਵੇਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਜ਼ਮੀਨੀਹੁਜਮ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ।[10]

1645 ਵਿੱਚ, ਡੱਚ ਕਾਰਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਡੱਚ ਸੂਬੇ ਜ਼ੀਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਨਾਮ "ਨੋਵਾ ਜ਼ੀਲੈਂਡੀਆ" ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[11][12] ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੋਜਕਾਰ ਜੇਮਜ਼ ਕੁੱਕ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ।[13]

ਆਉਟਿਆਰੋਆ (ਅਕਸਰ "ਲੰਬੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਵਾਲ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ" ਵਜੋਂ ਤਰਜ਼ਮਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)[14] ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਉਰੀ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਲਮ ਨਹੀਂ ਕਿ ਯੂਰੋਪੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾਉਰੀ ਨਾਮ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਆਉਟਿਆਰੋਆ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਲਈ ਸੀ।[15] ਮਾਉਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਆਈਲੈਂਡਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰਿਵਾਇਤੀ ਨਾਮ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇ ਇਕਾ-ਆ-ਮਾਉਈ (ਮਾਉਈ ਦੀ ਮੱਛੀ) ਅਤੇ ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ ਲਈ ਟੇ ਵਾਇਪੌਨਾਮੂ (ਹਰੇਪੱਥਰ ਦੇ ਆਬ) ਜਾਂ ਟੇ ਵਾਕਾ ਓ ਆਓਰਾਕੀ (ਅਰੋਕੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰਾ) ਸਾਊਥ ਆਈਲੈਂਡ ਲਈ।[16]

ਫੁਟਨੋਟ[ਸੋਧੋ]

  1. "God Save the Queen" (ਰੱਬਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਅ) ਐਲਾਨੀਆ ਕੌਮੀ ਐਨਥਮ ਹੈ ਭਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਹੀ ਮੌਕਿਆਂ ਵੇਲੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ।[1]
  2. ਇੰਗਲਿਸ਼ ਦਾ ਫੈਲਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ "ਡੀ ਫੈਕਟੋ" ਐਲਾਨੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।[2]
  3. ਅਵਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹ ਕਾਰਨ ਜ਼ਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਾ ਜੋੜ 100% ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।
  4. ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਉੱਤੇ (ਇਸਟੋਆਰਾਈਨ ਬਿਨਾ) ਦਰਿਆਵਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਤਲਾਬਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜ਼ਮੀਨ ਕਵਰ ਡਾਟਾਬੇਸ ਮੁਤਾਬਕ,[3] ਹੈ (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216) = 1.6%। ਜੇ ਇਸਟੋਆਰਾਈਨ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਬ, ਮੈਨਗਰੂਵ ਅਤੇ ਹਰਬਾਕਸ ਸਲਾਈਨ ਹਰਿਆਲੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਅੰਕੜਾ ਹੈ 2.2%।
  5. ਕੈਥਮ ਆਈਲੈਂਡਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਟਾਈਮ ਜ਼ੋਨ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਅੱਗੇ।
  6. ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਤਵਾਰ ਤੱਕ ਘੜੀਆਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਅੱਗੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। [8] ਡੇਲਾਈਟ ਸੇਵਿੰਗ ਟਾਈਮ ਕੈਥਮ ਆਈਲੈਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ, 45 ਮਿੰਟ ਅੱਗੇ।

ਸਾਈਟੇਸ਼ਨ[ਸੋਧੋ]

  1. "Protocol for using New Zealand's National Anthems". Ministry for Culture and Heritage. Retrieved 17 February 2008. 
  2. New Zealand Government (21 December 2007). International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand. p. 89. https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf. Retrieved on 18 ਨਵੰਬਰ 2015. "In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a de facto official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum." 
  3. "The New Zealand Land Cover Database". New Zealand Land Cover Database 2. Ministry for the Environment. 1 July 2009. Retrieved 26 April 2011. 
  4. "Population clock". Statistics New Zealand. Retrieved 14 April 2016.  The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 "New Zealand". International Monetary Fund. Retrieved 19 May 2018. 
  6. "Income inequality". Statistics New Zealand. Retrieved 14 June 2015. 
  7. "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Retrieved 23 March 2017. 
  8. "New Zealand Daylight Time Order 2007 (SR 2007/185)" (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). New Zealand Parliamentary Counsel Office. 6 July 2007. Retrieved 6 March 2017. 
  9. Tasman, Abel. "JOURNAL or DESCRIPTION By me Abel Jansz Tasman, Of a Voyage from Batavia for making Discoveries of the Unknown South Land in the year 1642.". Project Gutenberg Australia. Retrieved 26 March 2018. 
  10. Wilson, John (March 2009). "European discovery of New Zealand – Tasman's achievement". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. Retrieved 24 January 2011. 
  11. Wilson, John (September 2007). "Tasman's achievement". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. Retrieved 16 February 2008. 
  12. Mackay, Duncan (1986). "The Search For The Southern Land". In Fraser, B. The New Zealand Book Of Events. Auckland: Reed Methuen. pp. 52–54. 
  13. McKinnon, Malcolm (November 2009). "Place names – Naming the country and the main islands". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. Retrieved 24 January 2011. 
  14. King 2003, p. 41.
  15. Hay, Maclagan & Gordon 2008, p. 72.
  16. Mein Smith 2005, p. 6.

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  • Alley, Roderic (2008). New Zealand in World Affairs IV 1990–2005. New Zealand: Victoria University Press. ISBN 978-0-864-73548-5. 
  • Bain, Carolyn (2006). New Zealand. Lonely Planet. ISBN 1-74104-535-5. 
  • Garden, Donald (2005). Stoll, Mark, ed. Australia, New Zealand, and the Pacific: An Environmental History. Nature and Human Societies. ABC-CLIO/Greenwood. ISBN 978-1-57607-868-6. 
  • Hay, Jennifer; Maclagan, Margaret; Gordon, Elizabeth (2008). Dialects of English: New Zealand English. Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-2529-1. 
  • Kennedy, Jeffrey (2007). "Leadership and Culture in New Zealand". In Chhokar, Jagdeep; Brodbeck, Felix; House, Robert. Culture and Leadership Across the World: The GLOBE Book of In-Depth Studies of 25 Societies. United States: Psychology Press. ISBN 978-0-8058-5997-3. 
  • King, Michael (2003). The Penguin History of New Zealand. New Zealand: Penguin Books. ISBN 978-0-14-301867-4. 
  • Mein Smith, Philippa (2005). A Concise History of New Zealand. Australia: Cambridge University Press. ISBN 0-521-54228-6. 
  • Smelt, Roselynn; Jui Lin, Yong (2009). New Zealand. Cultures of the World (2nd ed.). New York: Marshall Cavendish. ISBN 978-0-7614-3415-3. 

`

ਅਗਾਹ ਪੜ੍ਹਾਈ[ਸੋਧੋ]

  • Bateman, David, ed. (2005). Bateman New Zealand Encyclopedia (6th ed.). ISBN 1-86953-601-0. 
  • Sinclair, Keith; revised by Dalziel, Raewyn (2000). A History of New Zealand. ISBN 978-0-14-029875-8. 
  • Statistics New Zealand. New Zealand Official Yearbook (annual). ISBN 1-86953-776-9 (2010).

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਸਰਕਾਰੀ
ਸਫ਼ਰ
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ