ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਪੁਤੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਤੀਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ I ਯੁੱਗ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਫੌਜ ਦੇ ਪੈਦਲ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪੁਟੀਜ਼ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼।

ਇੱਕ ਪੁਟੀ (ਜੋ ਸਪੈਲਿੰਗ ਪੁਟੀ, ਹਿੰਦੀ ਪਾਟੀ ਤੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪੱਟੀ") ਗਿੱਟੇ ਤੋਂ ਗੋਡੇ ਤੱਕ ਲੱਤ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਇੱਕ ਢੱਕਣ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਲੇਗਵਰੈਪ, ਲੈਗ ਬਾਈਡਿੰਗ, ਵਿਨਿੰਗਸ, ਜਾਂ ਵਿਕਲਬੈਂਡਰ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਤੰਗ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੱਸ ਕੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੱਤ ਨੂੰ ਗੋਲਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ (ਇੱਕ ਕੰਪਰੈਸ਼ਨ ਗਾਰਮੈਂਟ ਵਜੋਂ) ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਊਂਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਤਾਰੇ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮੜੇ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਗਾਈਟਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ।

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ, ਪੁਟੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟਡ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਰਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਟੀ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਲੇਗਿੰਗ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਨੇ ਇਸ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਪਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਨੇ ਗਏ ਗੈਟਰ ਦੀ ਚੁਸਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਪੈਟਰਿਕ ਲੇ ਫਰਮੋਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਦਲ ਪੁਟੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿੱਟੇ ਤੋਂ ਗੋਡੇ ਤੱਕ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਘੋੜਸਵਾਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੋਡੇ ਤੋਂ ਗਿੱਟੇ ਤੱਕ ਜ਼ਖਮੀ ਸਨ।[1]

ਪੁਟੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ, ਆਸਟ੍ਰੋ-ਹੰਗਰੀ ਆਰਮੀ, ਚੀਨੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਆਰਮੀ, ਬੈਲਜੀਅਨ ਆਰਮੀ, ਇਥੋਪੀਅਨ ਆਰਮੀ, ਡੱਚ ਆਰਮੀ, ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਜਰਮਨ ਆਰਮੀ (ਜਦੋਂ ਦੇ ਸਟਾਕ) ਸਮੇਤ ਕਈ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਆਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚਮੜੇ ਦੇ ਲੰਬੇ ਮਾਰਚਿੰਗ ਬੂਟ ਘੱਟ ਚੱਲੇ ਸਨ),[2] ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੌਜ, ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਜਾਪਾਨੀ ਫੌਜ, ਇਤਾਲਵੀ ਫੌਜ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਫੌਜ, ਓਟੋਮੈਨ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਫੌਜ । ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਪੁਟੀਜ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ 1902 ਤੋਂ 1938 ਤੱਕ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖਾਕੀ ਸੇਵਾ ਵਰਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬੈਟਲ ਡਰੈੱਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਵੈਬਿੰਗ ਗੇਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[3] ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਪੁਟੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਫੌਕਸ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਸੀ, ਜੋ ਟੋਨੇਡੇਲ ਮਿੱਲ, ਸਮਰਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[4]

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਪੁਟੀਜ਼ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਲੱਤ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਵੈਰੀਕੋਜ਼ ਨਾੜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[3] ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੱਪੜੇ ਦੀਆਂ ਲੈਗਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਸਤੀ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1941 ਅਤੇ 1945 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਰੀਖਾਂ ਤੱਕ ਇਤਾਲਵੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਾਪਾਨੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੈੱਡ ਆਰਮੀ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿੱਟੇ ਵਾਲੇ ਬੂਟਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਿੱਥੇ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੈਕਬੂਟ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਸਨ।[5]

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ 1960 ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਕੰਬੈਟ ਡਰੈੱਸ ਨਾਲ ਬੈਟਲ ਡਰੈੱਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ,[6] ਗਿੱਟੇ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੁੱਟੀਆਂ ਨੇ ਵੈਬਿੰਗ ਗੇਟਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ। ਇਹ 1980 ਤੱਕ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ[ਸੋਧੋ]

2013 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਕਿਸ਼ੋਰ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ 'ਤੇ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਇੱਕ ਚਮਚਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਣਾ ਆਮ ਅਭਿਆਸ ਸੀ।[7]

"ਦਿ ਬਲੂ ਪੁਟੀਜ਼" ਅਤੇ "ਦਿ ਗਲੈਮਰ ਬੁਆਏਜ਼"[ਸੋਧੋ]

ਓਟਾਵਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫੌਜ ਦੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਟੀਜ਼ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਦੋ ਮੌਜੂਦਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਮਿਆਰੀ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ: ਰਾਇਲ ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ 48ਵੇਂ ਹਾਈਲੈਂਡਰ ।

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਦੇ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਸੇਵਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ। ਸਥਾਨਕ ਮਿਲਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਗੈਰੀਸਨ ਦੀ ਘਾਟ, ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਫੌਜੀ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਵਰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਫੈਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਖਾਕੀ ਬਰਾਡਕਲੋਥ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ, ਪੁਟੀਸ ਨੀਲੇ ਬਰਾਡਕਲੋਥ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਨੂੰ "ਦਿ ਬਲੂ ਪੁਟੀਜ਼" ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਵਰਦੀ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਕਿੰਗ ਜਾਰਜ VI ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ 1 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਗੋਡੇ-ਲੰਬਾਈ ਪੁਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਬੈਟਲ ਡਰੈੱਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਗਿੱਟੇ-ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਲੈਗਿੰਗਸ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਖਾਕੀ ਲੈਗਿੰਗਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸਲਈ 48 ਵੇਂ ਹਾਈਲੈਂਡਰਜ਼ ਨੇ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੈਜੀਮੈਂਟਲ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਨੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ 48ਵੇਂ ਨੇ ਬਾਕੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ "ਪੁਟੀਜ਼" ਕਿਉਂ ਪਹਿਨੇ ਹਨ। ਘਾਟ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਪੁੱਟੇ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 48ਵੇਂ ਹਾਈਲੈਂਡਰਜ਼ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨੀਲੇ ਪੁਟੀਜ਼ ਪਹਿਨਣੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟਲ ਸਰਵਿਸ ਡਰੈੱਸ ਨੂੰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੜਾਅਵਾਰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੇਗਿੰਗ ਦੇ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਲਈ ਹੋਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਦਿ ਗਲੈਮਰ ਬੁਆਏਜ਼" ਵਜੋਂ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • ਫੁਟਵਰੈਪ
  • ਗੇਟਰਸ
  • Leggings

ਨੋਟਸ[ਸੋਧੋ]

  •  This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911) "Puttee" Encyclopædia Britannica (11th ed.) Cambridge University Press 

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Quoted in "Patrick Leigh Fermor: An Adventure" by Artemis Cooper, London 2012, page 37
  2. Ball, Stephen. World War One German Army. p. 85. ISBN 1-85753-271-6.
  3. 3.0 3.1 R.M. Barnes, p282 "A History of the Regiments & Uniforms of the British Army", First Sphere Books 1972
  4. "BBC - World War One At Home, Tonedale Mill, Somerset: Weaving Puttees For Worldwide Soldiers" (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਬਰਤਾਨਵੀ)). BBC. Retrieved 2020-01-29.
  5. "Soviet Reenactment - footwear". Archived from the original on 2022-05-25. Retrieved 2023-02-03.
  6. Jewell, Brian. British Battledress1937-61. p. 10. ISBN 850450-387-9.
  7. Laura Spinney (13 January 2014). "Melting glaciers in northern Italy reveal corpses of WW1 soldiers". Daily Telegraph. Archived from the original on 14 January 2014.

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]

  • Puttees ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੀਡੀਆ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੈ
  • How to put on a Puttee