ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
2010-2012 'ਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਦਰ (ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ) ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਆਬਾਦੀ

ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਵੱਈਏ ਕਾਰਨ ਆਮ ਹੈ।[1][2] ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਹਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਦੋਸ਼, ਸਲਟ-ਸ਼ੇਮਿੰਗ, ਜਿਨਸੀ ਉਦਾਰਵਾਦ, ਮਾਮੂਲੀਕਰਨ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਵਿਆਪਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਮਨਾਹੀ, ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸੰਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[3] ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹਾਂ 'ਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਾਂ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।[4][5][6][7]

ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੂਜੀ-ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਜਾਂ ਹੋਂਦ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਮਾਜ ਜੋ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼ਬਦ "ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ" ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਦੂਜੀ-ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[8] 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਦੂਜੀ-ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਲੇਗਜੈਂਡਰਾ ਰੁਥਰਫੋਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਨਜਾਇਜ਼ ਅਤਿਆਚਾਰ, ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕਮੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।[9] ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਆਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕੁਕਰਮ ਅਤੇ ਲਿੰਗਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸੀ। ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿੰਗਕ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਜੁਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਲਿੰਗਕ ਸੁੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ, ਧਮਕਾਉਣ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।[10][11][12] ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਵਲੋਕਨ[ਸੋਧੋ]

ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਜੋਂ ਸੰਕਲਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲਿੰਗਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ "ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ" ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪੀੜਿਤ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ "ਬੇਤਰਤੀਬ ਸੈਕਸ"।

ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪੈਰਾਮਿਡ ਦੇ 11 ਅਸੂਲ:

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • Separatist feminism
  • Rotherham child sexual exploitation scandal
  • Just-world hypothesis
  • Exploitation of women in mass media
  • Misogyny and mass media
  • Post-assault treatment of sexual assault victims
  • Rape schedule
  • Campaign Against Lebanese Rape Law – Article 522

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Olfman, Sharna (2009). The Sexualization of Childhood. ABC-CLIO. p. 9. 
  2. Flintoft, Rebecca (October 2001). John Nicoletti; Sally Spencer-Thomas; Christopher M. Bollinger, eds. Violence Goes to College: The Authoritative Guide to Prevention and Intervention. Charles C Thomas. p. 134. ISBN 978-0398071912. 
  3. Attenborough, Frederick (2014). "Rape is rape (except when it's not): the media, recontextualisation and violence against women". Journal of Language Aggression and Conflict. 2 (2): 183–203. doi:10.1075/jlac.2.2.01att. 
  4. Rozee, Patricia. "Resisting a Rape Culture". Rape Resistance. Archived from the original on 13 January 2013. Retrieved 11 January 2012. 
  5. Steffes, Micah (January 2008). "The American Rape Culture". High Plains Reader. Archived from the original on 24 November 2012. Retrieved 11 January 2012. 
  6. Maitse, Teboho (1998). "Political change, rape, and pornography in postapartheid South Africa". Gender & Development. 6 (3): 55–59. ISSN 1355-2074. PMID 12294413. doi:10.1080/741922834. 
  7. Baxi, Upendra (August 2002). "THE SECOND GUJARAT CATASTROPHE". Economic and Political Weekly. 37 (34): 3519–3531. JSTOR 4412519. 
  8. Smith, Merril D. (2004). Encyclopedia of Rape (1st ed.). Westport, Conn.: Greenwood Press. p. 174. ISBN 978-0-313-32687-5. 
  9. Review of Against Our Will: Men, Women, and Rape quoted in Rutherford, Alexandra (June 2011). "Sexual Violence Against Women: Putting Rape Research in Context". Psychology of Women Quarterly. 35 (2): 342–347. doi:10.1177/0361684311404307. Retrieved 15 June 2012. 
  10. Brownmiller, Susan. Against Our Will: Men, Women and Rape. Ballantine, 1975. Print
  11. Maschke, Karen J. The Legal Response to Violence against Women. New York: Garland Pub., 1997.
  12. Chasteen, Amy L. (April 2001). "Constructing rape: Feminism, change, and women's everyday understandings of sexual assault". Sociological Spectrum. 21 (2): 101–139. doi:10.1080/02732170121403. 

ਹੋਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ[ਸੋਧੋ]