ਬੋਨੋਬੋ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
" | ਬੋਨੋਬੋ[1]
Temporal range: ਫਰਮਾ:ਪਥਰਾਟ ਸੀਮਾ
Apeldoorn Apenheul zoo Bonobo.jpg
ਅਪਨਹੇਉਲ ਵਿਖੇ ਮਰਦ ਬੋਨੋਬੋ
ਤਸਵੀਰ:Bonobos Lana & Kesi 2006 CALVIN IMG 1301.JPG
ਸਨ ਡੀਏਗੋ ਚਿੜੀਆਘਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਨਾਲ ਜਨਾਨਾ ਬੋਨੋਬੋ
" | ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਰਗੀਕਰਨ e
ਪ੍ਰਜਾਤੀ: ਫਰਮਾ:Get dagger[. ਫਰਮਾ:Select species
" | Binomial name
[[:ਫਰਮਾ:Select ਫਰਮਾ:Select species
Schwarz, 1929
Bonobo distribution.svg
ਬੋਨੋਬੋ ਵੰਡ

ਬੋਨੋਬੋ (/bəˈnb[unsupported input]ˈbɒnəb/; ਪੈਨ ਪੈਨਿਸਕਸ), ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਗਮੀ ਚਿਪੈਂਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ, ਬੋਣਾ ਜਾਂ ਪਤਲੂ  ਚਿਪੈਂਜ਼ੀ,[3] ਇੱਕ ਸੰਕਟਮਈ ਵੱਡਾ ਬਣਮਾਣਸ ਅਤੇ ਦੋ ਸਪੀਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ  ਜਿਨਸ ਪੈਨ  ਬਣਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਪੈਨ ਪੈਨ ਟਰੋਗਲੋਡਾਇਟਸ, ਜਾਂ  ਆਮ ਚਿਪੈਂਜ਼ੀ ਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਨਾਮ "ਚਿਪੈਂਜ਼ੀ" ਕਈ ਵਾਰ ਦੋਨੋ ਸਪੀਸੀਆਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਮ ਚਿਪੈਂਜ਼ੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਪੈਨ ਪੈਨਿਸਕਸ  ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਨੋਬੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[4]

ਬੋਨੋਬੋ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਲੰਬੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਗੁਲਾਬੀ ਹੋਠ, ਕਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਬਾਲਗ਼ਪਣੇ ਸਮੇਂ ਪੂਛ-ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੀਰੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲ ਹਨ। ਬੋਨੋਬੋ ਕਾਂਗੋ ਬੇਸਿਨ ਦੇ 500,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (190,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਕਾਂਗੋ, ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੀਸੀ ਸਰਬਾਹਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੌਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਗੇ ਦਲਦਲੀ ਜੰਗਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਬੋਨੋਬੋਆਂ ਦੇ ਡਰੂਪਣੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਥੋੜਾ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਆਮ ਚਿਪੈਂਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੋਨੋਬੋ, ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਨੋਂ ਸਪੀਸੀਆਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਤੈਰਾਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, 1.5-2 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗੋ ਦਰਿਆ ਦਾ ਬਣਨਾ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਨੋਬੋ ਦੀ ਵੱਖ ਸਪੀਸੀ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਬੋਨੋਬੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਮ ਚਿਪੈਂਜ਼ੀ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿੱਛੜ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 29,500 ਤੋਂ 50,000 ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਪੀਸੀ ਨੂੰ ਆਈਯੂਸੀਐਨਐਲ ਰੈੱਡ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਵਾਸੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਹਰਕਤ ਇਸਦੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗਦੇ ਹਨ;[5] ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੂਚਨਾ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. ਫਰਮਾ:MSW3 Groves
  2. Fruth, B.; Hickey, J. R.; André, C.; Furuichi, T.; Hart, J.; Hart, T.; Kuehl, H.; Maisels, F.; Nackoney, J.; Reinartz, G.; Sop, T.; Thompson, J.; Williamson, E. A. (2016). "Pan paniscus". IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2016: e.T15932A17964305. Retrieved 5 September 2016. 
  3. de Waal, Frans; Lanting, Frans (1997). Bonobo: The Forgotten Ape. University of California Press. ISBN 0-520-20535-9. 
  4. Angier, Natalie (September 10, 2016). "Beware the Bonds of Female Bonobos". New York Times. Retrieved September 10, 2016. 
  5. Rowe, N. (1996) Pictural Guide to the Living Primates, Pogonias Press, East Hampton, ISBN 0-9648825-1-5.