ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਮਧੂਬਾਲਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਮਧੂਬਾਲਾ
ਜਨਮ
ਮੁਮਤਾਜ਼ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇਹਲਵੀ

(1933-02-14)14 ਫਰਵਰੀ 1933
ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ
ਮੌਤ23 ਫਰਵਰੀ 1969(1969-02-23) (ਉਮਰ 36)
ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾਭਾਰਤੀ
ਪੇਸ਼ਾਅਭਿਨੇਤਰੀ
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ1942–1960
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ (1960-1969)

ਮਧੂਬਾਲਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Madhubala; 1933–1969) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇਹਲਵੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।[1] ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ (1942) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਿਲ (1949), ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ 55 (1955), ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾੜੀ (1958) ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ (1960) ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮੀ ਪਰਦੇ ਦੀ ਉੱਘੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ।

ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ

[ਸੋਧੋ]

ਮਧੂਬਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ 1933 ਨੂੰ ਪਠਾਣ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲ਼ੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।[1] ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਬੇਗ਼ਮ ਜਹਾਂ ਦੇਹਲਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤਾਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ 11 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 5ਵੀਂ ਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੁੱਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ। ਮਧੂਬਾਲਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਕਸਰ ਬੰਬੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਮਾਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ (1942) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਬੇਬੀ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਮਧੂਬਾਲਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਸ, ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਿਰਫ਼ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਨੀਲ ਕਮਲ’ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਕੰਮ

[ਸੋਧੋ]

ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1942 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ 1947 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਲ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ, ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ, ਪਰਾਈ ਆਗ ਅਤੇ ਲਾਲ ਦੁਪੱਟਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਹਿਲ (1949) ਤੋਂ ਮਿਲੀ[1] ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਸਨ। ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਹਾਫ ਟਿਕਟ, ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ, ਪਾਸਪੋਰਟ, ਜਾਅਲੀ ਨੋਟ, ਮਹਿਲੋਂ ਕੇ ਖ਼ਵਾਬ, ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਰਾਤ, ਦੋ ਉਸਤਾਦ, ਇਨਸਾਨ ਜਾਗ ਉਠਾ, ਕਲ੍ਹ ਹਮਾਰਾ ਹੈ, ਬਾਗ਼ੀ ਸਿਪਾਹੀ, ਹਾਵੜਾ ਬ੍ਰਿਜ, ਪੁਲੀਸ, ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾਡੀ, ਫਾਗੁਨ, ਗੇਟਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਏਕ ਸਾਲ, ਯਹੂਦੀ ਕੀ ਲੜਕੀ, ਅਮਰ, ਰੇਲ ਕਾ ਡਿੱਬਾ, ਅਰਮਾਨ, ਸੰਗਦਿਲ, ਸਾਕੀ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਆਰਾਮ, ਨਾਦਾਨ, ਬਾਦਲ, ਤਰਾਨਾ, ਨਿਰਾਲਾ, ਮਧੂਬਾਲਾ, ਬੇਕਸੂਰ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਪਰਦੇਸ, ਅਪਰਾਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਦਿਲਚਸਪ ਕਿੱਸੇ

[ਸੋਧੋ]

ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਐੱਸ ਮਹਿੰਦਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਧੂਬਾਲਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਪਰਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਕੱਢਦੀ ਤੇ ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਇੱਕ ਵੇਰ ਕਿਤਾਬ ਖੁੱਲੀ ਰਹਿ ਗਈ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸੀ। ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗੀ ਇੱਕ ਵੇਰ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਬਣ ਗਈ। ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਾ ਲੱਭੇ। ਕਿਸੇ ਆਖਿਆ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਿਆ ਕਰ। ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਫੇਰ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ।

ਮਧੂ ਬਾਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ, "ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਜਿਥੇ ਮਰਜੀ ਲੈ ਜਾਵੋ ਪਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬੰਬਈ ਅੰਧੇਰੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹਾਜਰੀ ਜਰੂਰ ਲਵਾਉਣੀ ਏ।" ਲੰਗਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਤਿਲ ਫੁੱਲ ਭੇਟਾ ਕਰਦੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਅੱਬਾ ਆਇਆ ਕਰਦਾ। ਅਖ਼ੇ ਆਹ ਲਵੋ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵੱਲੋਂ ਬਣਦਾ ਹਿੱਸਾ। ਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਫੇਰ ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਅੰਧੇਰੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਤੇ ਪਿਓ ਧੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੀ।

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ

[ਸੋਧੋ]
ਵਰਸ਼ਫ਼ਿਲਮਚਰਿਤਰਟਿੱਪਣੀ
1971ਜਵਾਲਾ
1964ਸ਼ਰਾਬੀਕਮਲਾ
1962ਹਾਫ ਟਿਕਟਰਜਨੀ ਦੇਵੀ/ਆਸ਼ਾ
1961ਬੋਆਏਫ੍ਰੈਂਡਸੰਗੀਤਾ
1961ਝੁਮਰੂਅੰਜਨਾ
1961ਪਾਸਪੋਰਟਰੀਟਾ ਭਗਵਾਨਦਾਸ
1960ਜਾਲੀ ਨੋਟਰੇਨੂ
1960ਮਹਲੋਂ ਕੇ ਖ਼੍ਵਾਬਆਸ਼ਾ
1960ਮੁਗਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮਅਨਾਰਕਲੀ
1960ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਰਾਤਸ਼ਬਨਮ
1959ਦੋ ਉਸਤਾਦਮਧੁਸ਼ਰਮਾ/ਅਬ੍ਦੁਲ ਰਹਮਾਨ ਖਾੰ
1959ਇੰਸਾਨ ਜਾਗ ਉਠਾਗੌਰੀ
1959ਕਲ ਹਮਾਰਾ ਹੈਮਧੁ/ਬੇਲਾ
1958ਬਾਗੀ ਸਿਪਾਹੀ
1958ਹਾਵੜਾ ਬ੍ਰਿਜਏਦਨਾ
1958ਪੁਲਿਸ
1958ਕਾਲਾ ਪਾਨੀਆਸ਼ਾ
1958ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾੜੀਰੇਨੂ
1958ਫਾਗੁਨ
1957ਗੇਟਵੇ ਆਫ ਇੰਡੀਆਅੰਜੂ
1957ਏਕ ਸਾਲਊਸ਼ਾ ਸਿਨਹਾ
1957ਯਹੂਦੀ ਕੀ ਲੜਕੀ
1956ਢਾਕੇ ਕੀ ਮਲਮਲ
1956ਰਾਜ ਹਠ
1956ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਹਾਦ
1955ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸੇਜ਼ 55ਅਨੀਤਾ ਵਰਮਾ
1955ਨਾਤਾ
1955ਨਕਾਬ
1955ਤੀਰੰਦਾਜ਼
1954ਅਮਰਅੰਜੂ ਰਾਯ
1954ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਹੁਏ
1953ਰੇਲ ਕਾ ਡਿੱਬਾ
1953ਅਰਮਾਨ
1952ਸੰਗਦਿਲ
1952ਸਾਕੀ
1951ਖ਼ਜਾਨਾ
1951ਨਾਜ਼ਨੀਨ
1951ਆਰਾਮ
1951ਨਾਦਾਨ
1951ਬਾਦਲ
1951ਸੈਂਯਾ
1951ਤਰਾਨਾ
1950ਨਿਰਾਲਾ
1950ਮਧੂਬਾਲਾ
1950ਬੇਕਸੂਰ
1950ਹੰਸਤੇ ਆਂਸੂ
1950ਨਿਸ਼ਾਨਾ
1950ਪਰਦੇਸ
1949ਅਪਰਾਧੀ
1949ਦੌਲਤ
1949ਦੁਲਾਰੀ
1949ਇਮਤਹਾਨ
1949ਮਹਲ
1949ਨੇਕੀ ਔਰ ਬਦੀ
1949ਪਾਰਸ
1949ਸਿੰਗਾਰ
1949ਸਿਪਹੈਯਾ
1948ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ
1948ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ
1948ਲਾਲ ਦੁਪੱਟਾ
1948ਪਰਾਈ ਆਗ
1947ਨੀਲਕਮਲ
1947ਚਿਤੌੜ ਵਿਜਯ
1947ਦਿਲ ਕੀ ਰਾਨੀ
1947ਖੂਬਸੂਰਤ ਦੁਨੀਆ
1947ਮੇਰੇ ਭਗਵਾਨ
1947ਸਾਤ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਕੀ ਮੱਲਿਕਾ
1946ਫੂਲਵਰੀ
1946ਪੁਜਾਰੀ
1946ਰਾਜਪੂਤਾਨੀ
1945ਧੰਨਾ ਭਗਤ
1944ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਲ
1942ਬਸੰਤ

ਮੌਤ

[ਸੋਧੋ]

ਮਧੂਬਾਲਾ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲ ਗਿਆ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ 7 ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬਿਸਤਰ ’ਤੇ ਹੀ ਲੰਘਾਏ। ਅੰਤ 23 ਫਰਵਰੀ 1969 ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]

ਵਿਰਾਸਤ

[ਸੋਧੋ]

ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਖਾਲਿਦ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ "ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਧੁਬਾਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ । ਮਧੂਬਾਲਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਪੋਸਟਰ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।[2][3] [ਈ] ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "33 ਔਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਇਆ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।[lower-alpha 1][10]

ਕਈ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਦੁਆਰਾ ਕਾਇਮ ਹੈ।[11][12] ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਵਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[2][13] ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਮੇਡੀਅਨ" ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ "ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਾਨ" ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।[14][15][16][17][18][19]

ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਜਨਤਕ ਅਕਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[20] ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਆਈਕਨ ਅਤੇ ਕਲਾਸਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਸਫਲ ਸੰਬੰਧਾਂ, ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[21][2][22] ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ, ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਕਸਰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ "ਸਦੀਵੀ ਆਈਕਾਨ" ਬਣਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਰਾਜਾਧਿਆਕਸ਼ ਨੇ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ "50 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਲੈਮਰਸ ਸਟਾਰ" ਵਜੋਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।[23][24] ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਦੀਪ (1996) ਖਤੀਜਾ ਅਕਬਰ (1997) ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕੁਮਾਰੀ (2010) ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[25][17][26] ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਵਰਗੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਇਓਪਿਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।[27][28][29] [lower-alpha 2]

21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।[35][36] ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ "ਸੁਲਝੀ ਹੋਈ ਅਭਿਨੇਤਰੀ" ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, "ਉਹ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ, [ਅਤੇ] ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸੰਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਦੇ ਹਨ". ਯਾਸਿਰ ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਦੱਸਿਆ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਐਮ. ਐਲ. ਧਵਨ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ "ਆਪਣੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਲਾਕਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ" ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਆਈਕਾਨ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਰੇ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ "ਅਸਧਾਰਨ ਸੀਮਾ" ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ "ਕਾਮੇਡੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ" ਅਤੇ "ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਮੇਡੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਬਣਾਇਆ, ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਵਰਗੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।[and][23][37][38][39]

ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਨੇ "ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ 80 ਆਈਕਾਨਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ (1960) ਵਿੱਚ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 11 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਿਦਵਾਨ ਮੁਰਰੇ ਪੋਮੇਰੈਂਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਕਲੋਜ਼-ਅਪਃ ਗ੍ਰੇਟ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 26 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।[40] ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਵਿਦਵਾਨ ਕੋਰੀ ਕੇ. ਕ੍ਰੀਕਮੁਰ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ "ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਟੱਚਸਟੋਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮ ਦੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।[41] ਮੁਗਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਦਾ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਰੰਗੀਨ ਸੰਸਕਰਣ 2004 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਸੀ।[42][43] ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਿਲ (1949) ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਜ਼ '55 (1955) ਅਤੇ ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾੜੀ (1958) ਦੇ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[44][45] [ਜੀ][lower-alpha 3]

ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ

ਮਧੂਬਾਲਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 2008 ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨਰਗਿਸ ਇਕੋ ਇਕ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[51][52] 2010 ਵਿੱਚ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐਨ. ਏ. ਆਈ.) ਨੇ ਮਧੁਬਾਲਾ ਦੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਇੰਡਿਆ" ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਰਤ ਵਾਲੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ 24 ਹੋਰ "ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ", ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।[s][53][17]

ਯੂਨਾਨੀ ਗੀਤ "ਮੰਡੋਬਾਲਾ", ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੇਲਿਓਸ ਕਜ਼ਾਨਜ਼ੀਡਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 2004 ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[54] 2017 ਵਿੱਚ, ਮੈਡਮ ਤੁਸਾਦ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਕ ਮੋਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ।[55] 2018 ਵਿੱਚ, ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਮੈਰਿਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[56] 14 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਉਸ ਦੀ 86 ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ, ਟਿੱਪਣੀਃ[57]

ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿੱਖ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵੀਨਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਮਧੂਬਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ, ਡਰਾਮੇ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸੀ। [...] ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮਧੂਬਾਲਾ - ਜੋ ਅੱਜ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ - ਨੂੰ 1952 ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ "ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿਤਾਰਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[1]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. 1 2 3 "Madhubala". ILoveIndia.com. Archived from the original on 2012-11-14. Retrieved ਨਵੰਬਰ 10, 2012. {{cite web}}: External link in |publisher= (help)
  2. 1 2 3 Mohamed, Khalid (16 December 2017). "Here's Why Madhubala Has a Huge Millennial Fan Following". The Quint (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 27 July 2021.
  3. ↑ "Amitabh Bachchan crowned greatest Bollywood star in UK poll". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 27 July 2013. Retrieved 9 July 2021.
  4. ↑ "Bollywood's best actresses. Ever. (Wet, wild and on the run, honey)". Rediff.com. Archived from the original on 24 May 2012. Retrieved 2 June 2012.
  5. ↑ "Top heroines of Bollywood". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). May 2012. Retrieved 9 July 2021.
  6. ↑ "Most popular actresses of all time Photos | Pictures – Yahoo! Movies India". 16 June 2012. Archived from the original on 16 June 2012. Retrieved 9 July 2021.
  7. ↑ "Readers' Pick: Top 10 Bollywood Actresses OF ALL TIME!". Rediff (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 9 July 2021.
  8. ↑ "The ten best Bollywood actresses". Time Out London (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 9 July 2021.
  9. ↑ "IBNLive Poll: Sridevi voted the greatest Indian actress in 100 years". News18 (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 7 March 2013. Retrieved 9 July 2021.
  10. ↑ "33 Women who made India proud". The Economic Times (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 9 March 2010. Retrieved 29 March 2026.
  11. ↑ Sirur, Simrin (23 February 2019). "Remembering Madhubala, film screen legend who was 'story of India' and wanted 'to live'". The Print (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 12 July 2021.
  12. ↑ "Remembering Madhubala, the 'Marilyn Monroe of Bollywood'". India Today. Archived from the original on 26 April 2019. Retrieved 31 August 2019.
  13. ↑ "100 Years of Indian Cinema: The ethereal Madhubala". News 18 (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 6 March 2013. Retrieved 6 July 2021.
  14. ↑ "Madhuri Dixit remembers Madhubala on her birth anniversary. See pic". Hindustan Times (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 14 February 2019. Retrieved 13 December 2021.
  15. ↑ "Kangana Ranaut wants to play Madhubala". The Times of India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 13 December 2021.
  16. ↑ Jha, Subhash K. (2024-07-30). "When Kangana Ranaut was nervous about playing Madhubala in 'Once Upon A Time In Mumbaai'". Times Now (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 29 March 2026.
  17. 1 2 3 Akbar 2011.
  18. ↑ Bhagat, Rasheeda (31 May 2011). "Madhubala's timeless beauty". Business Line (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 17 December 2021.
  19. ↑ Arora, Rumani (14 June 2016). "Rishi Kapoor reveals his FANTASY about Madhubala!". India TV News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 13 December 2021.
  20. ↑ Mishra, Nivedita (14 February 2018). "Madhubala's 85th birth anniversary: Beyond her arresting beauty, a look at her life's tragedies". Hindustan Times (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 13 December 2021.
  21. ↑ Ramani, Priya (30 April 2011). "Madhubala and that almost-forgotten age". Mint (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 13 December 2021.
  22. ↑ "Madhubala's father 'ruined her life'; pushed her to work even when she vomited blood, fainted on sets". The Indian Express (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2025-02-14. Retrieved 29 March 2026.
  23. 1 2 Pande, Mrinal (3 November 2024). "The Enduring Legacy of Madhubala". The Wire (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 29 March 2026.
  24. ↑ Rajadhyaksha & Willemen 2014.
  25. ↑ "Indiscreet Liaisons". Outlook India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 1996-07-01. Retrieved 2026-03-02.
  26. ↑ Kumar, Anuj (6 January 2010). "Capturing Madhubala's pain". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 13 December 2021.
  27. ↑ "Love Aaj Kal director Imtiaz Ali is no longer making the much-awaited Madhubala biopic?". The Times of India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 14 February 2020. Retrieved 27 December 2021.
  28. ↑ "Madhubala's Sister To Make A Biopic on Actress. Details Here". NDTV. 8 July 2018. Archived from the original on 9 July 2018. Retrieved 10 July 2018.
  29. ↑ "Madhubala's sister Madhur Brij says she wants Kareena Kapoor Khan to play the late actor". The Indian Express (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 11 August 2017. Retrieved 7 September 2021.
  30. ↑ "A Biopic Chronicling the Legacy of Iconic Actress Madhubala". Deccan Chronicle. March 15, 2024. Retrieved March 24, 2024.
  31. ↑ "Is Madhubala the Marilyn Monroe of Indian cinema?". Firstpost. 14 February 2013. Retrieved 7 September 2021.
  32. ↑ "'My character is a mix of Madhubala and Haji Mastan's wife'". Hindustan Times. 21 June 2010. Archived from the original on 20 March 2014. Retrieved 7 September 2021.
  33. ↑ IANS (2012-04-14). "Ali Zafar mesmerises fans in true Bollywood style". Hindustan Times (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 27 September 2016. Retrieved 2025-01-15.
  34. ↑ "Katrina's tribute to Madhubala". Times of India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2011-05-06. Retrieved 2025-02-21.
  35. ↑ Lanba & Patel 2012.
  36. ↑ Haasan, Mehndi (5 June 2011). "The legend of Madhubala". Dawn (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 17 December 2021.
  37. ↑ Gulati, Triya (2026-02-14). "Madhubala brought songs to life—Mohe Panghat Pe to Aaiye Meherbaan". The Print (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 29 March 2026.
  38. ↑ Dhawan, M. L. (25 July 1999). "The Immortal Magic of Madhubala". The Tribune. Retrieved 17 June 2021.
  39. ↑ Chaudhuri 2005.
  40. ↑ "80 Iconic Performances". Filmfare Via Tanqeed.com. 4 June 2010. Retrieved 12 January 2012.
  41. ↑ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":21".
  42. ↑ Unnithan, Sandeep (19 July 2004). "Epic movie Mughale-Azam returns in colour cinemascope, digital sound". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 16 June 2021.
  43. ↑ "'Chori Chori', 'Half Ticket' – black and white classics now in colour". Business Standard India. 29 May 2013. Retrieved 16 June 2021.
  44. ↑ "Bollywood's most iconic outfits that became fashion trends". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2012-06-27. Retrieved 29 March 2026.
  45. ↑ "10 films that shaped fashion trends across different generations". Cosmopolitan (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 29 March 2026.
  46. ↑ "Top 10 Indian Films". British Film Institute. 2002. Archived from the original on 15 May 2011. Retrieved 29 March 2026.
  47. ↑ "'Mughal-e-Azam' named greatest Bollywood film in UK poll". CNN-News18. Press Trust of India. 18 July 2013. Archived from the original on 8 May 2016. Retrieved 29 March 2026.
  48. ↑ Blyth, Michael (2015-05-21). "10 great romantic horror films". British Film Institute (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 29 March 2026.
  49. ↑ "The 100 best Bollywood movies of all time". Time Out Worldwide (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਬਰਤਾਨਵੀ)). Archived from the original on 2025-11-09. Retrieved 29 March 2026.
  50. ↑ "Top 44 Comedy Films Made In Bollywood | Filmfare.com". Filmfare (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 29 March 2026.
  51. ↑ Mihir, Trivedi (19 March 2008). "Postal Dept. stamps yesteryear star Madhubala". IBN Live. Archived from the original on 17 May 2012. Retrieved 2 June 2012.
  52. ↑ Dhawan, M. L. (6 April 2008). "Mark of Madhubala". Tribune India. Retrieved 22 March 2026.
  53. ↑ "India's history stamped in silver and gold". The New Indian Express (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2012-05-15. Retrieved 29 March 2026.
  54. ↑ Nag, Uthathya (11 March 2022). "Madhubala at Athens 2004: Greece's love letter to India's Marilyn Monroe". Olympics.com. Retrieved 3 May 2022.
  55. ↑ "Madhubala, As Anarkali, Unveiled in Madame Tussauds Delhi". NDTV. Archived from the original on 31 August 2019. Retrieved 31 August 2019.
  56. ↑ Khan, Aisha (8 March 2018). "Madhubala, a Bollywood Legend Whose Tragic Life Mirrored Marilyn Monroe's". The New York Times. Archived from the original on 8 March 2018. Retrieved 9 March 2018.
  57. ↑ "Google doodle pays a beautiful tribute to Madhubala on her 86th birth anniversary". Times Now. 14 February 2019. Archived from the original on 14 February 2019. Retrieved 14 February 2019.
  1. ↑ In a 2007 International Women's Day special, Rediff.com ranked her second on its list of "Bollywood's best actresses."[4] She has also appeared in rankings by India Today (2012),[5] Yahoo.com (2012),[6] Rediff.com (2013),[7] News18 (2013) and Time Out (2025).[8][9]
  2. ↑ In March 2024, Sony Pictures International formally announced a sanctioned biopic to be directed by Jasmeet Reen, produced in collaboration with the actress's sister, Madhur Bhushan.[30]
    Madhubala's life has served as the inspiration behind the characters of Soha Ali Khan and Kangana Ranaut in Khoya Khoya Chand (2007) and Once Upon a Time in Mumbaai (2010) respectively.[31][32]
    In the 2011 film Mere Brother Ki Dulhan, the song "Madhubala", written by Irshad Kamil and picturized on Katrina Kaif, pays tribute to Madhubala.[33][34]
  3. ↑ Mughal-e-Azam was included in the 2002 British Film Institute (BFI) poll of Top 10 Indian Films,[46] and was named the greatest Bollywood film of all time by a poll celebrating 100 years of Indian cinema by British Asian weekly newspaper Eastern Eye in 2013.[47] In 2015, BFI included Mahal in the list of "10 great romantic horror films".[48] In 2019, Time Out placed Mughal-e-Azam at 2nd and Mr. & Mrs. '55 at 57th place in the list of "The 100 Best Bollywood movies".[49] In 2025, Filmfare placed Chalti Ka Naam Gaadi at 22nd place among "Top 44 Comedy Films Made In Bollywood".[50]
ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:<ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found.
"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਮਧੂਬਾਲਾ&oldid=837708" ਤੋਂ ਲਿਆ