ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਮਹਿਮੂਦ
Фирдуси читает поэму «Шах-Наме» шаху Махмуду Газневи (1913).jpg
ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ- ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਦਰਬਾਰ
ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਅਮੀਰ
ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ 998 – 1002
ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸਮਾਇਲ ਗਜ਼ਨੀ
ਵਾਰਸ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਸੁਲਤਾਨ
ਗਜ਼ਨਾ ਸੁਲਤਾਨ
Reign 1002 – 1030
Predecessor ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਅਮੀਰ
successor1 ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨੀ
ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਕੋਸਾਰੀ ਜਹਾਂ
ਔਲਾਦ ਮੁਹੰਮਦ ਗਜ਼ਨਵੀ
ਸਿਹਾਬ ਅਲ-ਦਵਲਾ ਮਸਾਉਦ
ਇਜ਼-ਅਲ-ਦਵਲਾ ਅਬਦ ਅਲ ਰਾਸ਼ੀਦ
ਸੁਲੇਮਾਨ
ਸ਼ੁਜਾ
ਪੂਰਾ ਨਾਂ
ਲਕਬ: ਯਮੀਨ ਅਲ-ਦਵਲਾ ਵਾ ਅਮੀਨ ਅਲ-ਮਿਲਾ
ਕੁਨੀਆ: ਅਬੁਲ-ਕਾਸਿਮ
ਨਾਮ: ਮਹਿਮੂਦ
ਨਿਸਬਾ: ਗਜ਼ਨਵੀ
ਘਰਾਣਾ ਸਬੁਕਤਦੀਨ
ਪਿਤਾ ਸੁਬਕਤਦੀਨ
ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 971(971-10-02)
ਗਜ਼ਨੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ[1]
ਮੌਤ ਅਪ੍ਰੈਲ 30, 1030(1030-04-30) (ਉਮਰ 58)
ਗਜ਼ਨੀ
ਧਰਮ ਸੁੰਨੀ

ਮਹਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ (ਫ਼ਾਰਸੀ: محمود غزنوی) ਸੁਬਕਤਗੀਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਗਜ਼ਨੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ, ਜੋ 997 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਪਰ 17 ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਧਨ ਲੁੱਟਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ ਉਸਨੇ 1001 ਵਿੱਚ ਲਹੌਰ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਤੇ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਚ 1024 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਸੋਮਨਾਥ ਦਾ ਜਗਤ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਿਰ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਚੂਰਣ ਕਰ ਕੇ ਬੇਅੰਤ ਧਨ ਲੁੱਟਿਆ। ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 1030 ਨੂੰ ਗਜ਼ਨੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਕੀਰਤੀਸਤੰਭ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਨੇ ਲਹੌਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਮੂਦਪੁਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਹਮੂਦ ਪਿੱਛੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਲਹੌਰ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਹਾ। ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ 17ਵੇਂ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ 1025 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਗਜ਼ਨੀ ਵਿਖੇ ਉਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Mahmud of Ghazni, The Great Events by Famous Historians: Indexes, Vol. XX, Ed. John Rudd, Charles F. Horne and Rossiter Johnson, (1905), 141.


ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ[ਸੋਧੋ]