ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਅਰਥਚਾਰਾ
Aerial view of Malé.jpg
ਮਾਲੇ, ਮਾਲਦੀਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ
ਮੁਦਰਾ1 ਰੁਫ਼ੀਆ (ਆਰਐਫ) = 100 ਲਾਰੀ
ਮਾਲੀ ਵਰ੍ਹਾਕਲੰਡਰ ਸਾਲ
ਵਪਾਰ organisationsਸਾਫਟਾ,, ਡਬਲੀਊ ਟੀ ਓ
ਅੰਕੜੇ
ਜੀਡੀਪੀ$2.885 billion (nominal: 160th; 2014 est.)
$4.551 billion (PPP: 168ਵਾਂ ਦਰਜਾ (ਪੀਪੀਪੀ)
ਜੀਡੀਪੀ ਵਾਧਾ6.1% (2014 est.)
ਜੀਡੀਪੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ$13,300 (2014 est.)
ਜੀਡੀਪੀ ਖੇਤਰਾਂ ਪੱਖੋਂਖੇਤੀਬਾੜੀ (4%), ਉਦਯੋਗ (23%), ਸੇਵਾਵਾਂ (73%) (2012 est.)
ਫੈਲਾਅ (ਸੀਪੀਆਈ)2.5% (2014 est.)
ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ
ਹੇਠਾਂ ਅਬਾਦੀ
16% (2008 est.)
ਲੇਬਰ ਬਲ110,000 (2010 est.)
ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਮੱਛੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ , ਯਾਤਾਯਤ , ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ , ਕਿਸ਼ਤੀ ਬਣਾਉਣਾ , ਨਾਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ , ਕਪੜੇ , ਬੁਣੇ ਗਲੀਚੇ , ਵਾਣ, ਹਸਤ ਵਸਤਾਂ , ਘੋਗੇ , ਰੇਤ ਖਣਿਜ
ਬਾਹਰੀ
ਨਿਰਯਾਤ$163 ਮਿਲੀਅਨ (2009 est.)
ਨਿਰਯਾਤੀ ਮਾਲਮੱਛੀ
ਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤ ਜੋੜੀਦਾਰਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ United Arab Emirates 28%
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ 16%
 ਭਾਰਤ 9%
 ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ 6%
 ਥਾਈਲੈਂਡ 5% (2013 est.)[1]
ਅਯਾਤ$967 ਮਿਲੀਅਨ (2009 est.)
ਅਯਾਤੀ ਮਾਲਪਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦ , ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ , ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ , ਕਪੜੇ , ਪੂੰਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਮਸ਼ਨਰੀ
ਮੁੱਖ ਅਯਾਤੀ ਜੋੜੀਦਾਰਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ 18%
 UAE 18%
 ਭਾਰਤ 9%
 ਮਲੇਸ਼ੀਆ 8.3%
 ਚੀਨ 6.7% (2014 est.)[2]
ਕੁੱਲ ਬਾਹਰੀ ਕਰਜ਼ਾ$943 million (2010 est.)
ਪਬਲਿਕ ਵਣਜ
ਪਬਲਿਕ ਕਰਜ਼ਾ$316 ਮਿਲੀਅਨ (2004 est.)
ਆਮਦਨ$758 ਮਿਲੀਅਨ (2010 est.)
ਖਰਚਾ$362 ਮਿਲੀਅਨ; (2004 est.)
ਆਰਥਕ ਮਦਦN/A
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਿਜ਼ਰਵ$368.3 ਮਿਲੀਅਨ (31 ਦਸੰਬਰ 2013 est.)
( mv).html ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਸਰੋਤ: CIA ਵਰਲਡ ਫੈਕਟ ਬੁਕ
ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵ ਘੋਗੇ ਸਿੱਪੀਆਂ,ਕੁਆਇਰ, ਟੂਨਾ ਮੱਛੀ (ਮਾਲਦੀਵ ਮੱਛੀ) ਆਦਿ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਮੰਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾ ਵਿਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਥੋਂ ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮੁਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜਰਾਣੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 28% ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਨ (foreign exchange receipts) ਦਾ 60% ਹਿੱਸਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਕਸ ਆਮਦਾ ਦਾ 90% ਹਿੱਸਾ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ' ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ 1989 ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਨਾਂ ਤਾਂ ਜਿਆਦਾ ਖੇਤੀਯੋਗ ਜਮੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਰਤਸ਼ਕਤੀ।ਜਿਆਦਾ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਆਯਾਤ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਉਦਯੋਗ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣਾ , ਕਿਸ਼ਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਸਤਕਲਾ ਵਸਤਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਦੇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ 1,900 ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਹਨ ਜਿਹਨਾ ਵਿਚੋਂ ਕੇਵਲ 198 ਆਬਾਦ ਹਨ।

ਮੈਕਰੋ ਆਰਥਿਕ ਰੁਝਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ estimated by the International Monetary Fund with figures in millions of rufiyaa.

ਸਾਲ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤਬਾਦਲਾ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਆਮਦਨ
(ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ% ਵਜੋਂ )
1980 440 7.58 ਰੁਫ਼ੀਆ 3.11
1985 885 7.08 ਰੁਫ਼ੀਆ 3.85
1990 2,054 9.55 ਰੁਫ਼ੀਆ 4.34
1995 4,696 11.76 ਰੁਫ਼ੀਆ 6.29
2000 7,348 11.77 ਰੁਫ਼ੀਆ 6.77
2005 10,458 12.80 ਰੁਫ਼ੀਆ 5.33
2011 10,458 15.40 ਰੁਫ਼ੀਆ 7.43

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿਚ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਮੁਦਰਾ ਸਫੀਤੀ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ |1980 ਵਿਚ ਇਥੇ ਅਸਲ ਜੀਡੀਪੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 10% ਸੀ।1990 ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ 16.2% ਸੀ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ 4% ਰਹਿ ਗਿਆ।1995–2004 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਵਾਧਾ ਔਸਤ 7.5% ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਸੀ।2005 ਵਿਚ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਆਫਤ ਆ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਧਾ 5.5%;ਰਹੀ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ 2006 ਵਿੱਚ ਮੁੜ 13% ਹੋ ਗਿਆ।[3] ਮਾਲਦੀਵ 1997 ਦੌਰਾਨ $200 ਤੋਂ 260 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਤੇ ਰਿਹਾ ਜੋ 2004 ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟਾ 444 ਡਾਲਰ ਸੀ।

ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਟਰਜ਼[ਸੋਧੋ]

ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ[ਸੋਧੋ]

ਮਾਲਦੀਵ ਵਿਖੇ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਾਫ਼ਾਫ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੀਚਾਂ,ਨੀਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਨਜ਼ਾਰੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਾਲਾਨਾ ਦੇਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿਚ 325 ਡਾਲਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਸਮੇਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚ 33% ਹਿੱਸਾ ਸੀ।1972 ਵਿਚ ਇਹੇ ਇੱਕ ਰਿਸੋਰਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਥੇ 84 ਦੀਪਾਂ ਤੇ ਰਿਸੋਰਟਸ ਹਨ ਜਿਹਨਾ ਦੀ ਸਮਰਥਾ 16,000 ਬਿਸਤਰ ਹੈ।1972ਵਿਚ ਇਥੇ ਕੇਵਲ 1,100ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਜੋ 1994 ਵਿਚ ਵਧ ਕੇ 280,000 ਹੋ ਗਏ। ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2014 ਵਿਚ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿਚ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਸੈਲਾਨੀ ਆਏ।

ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ[ਸੋਧੋ]

ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੀ 20% ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਰੁਜਗਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 10% ਹਿੱਸਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਡਾ ਸਾਰਾ ਧੰਦਾ ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਥੇ ਜਾਲ ਪਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।ਸਾਲ 2000 ਵਿਚ ਮੱਛੀ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ 119,000 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸੀ ਜੋ ਜਿਆਦਾ ਟੂਨਾ ਮੱਛੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੀ।ਜਿਆਦਾ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ , ਜਾਪਾਨ,ਬਰਤਾਨੀਆ , ਜਰਮਨੀ ,ਥਾਈਲੈੰਡ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ[ਸੋਧੋ]

ਇਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਨਾਂ ਤਾਂ ਜਿਆਦਾ ਖੇਤੀਯੋਗ ਜਮੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਰਤਸ਼ਕਤੀ।ਜਿਆਦਾ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਆਯਾਤ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਦਯੋਗ[ਸੋਧੋ]

ਉਦਯੋਗ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 10% ਹਿੱਸਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣਾ , ਕਿਸ਼ਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਸਤਕਲਾ ਵਸਤਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁੱਖ ਹਨ। [1]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Export Partners of the Maldives". CIA World Factbook. 2013. Retrieved 2015-05-12. 
  2. "Import Partners of the Maldives". CIA World Factbook. 2014. Retrieved 2015-05-12. 
  3. U.S. State Department estimate at the Wayback Machine (archived January 27, 2006)

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕਸ[ਸੋਧੋ]