ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ
RolandBarthes.jpg
ਜਨਮ 12 ਨਵੰਬਰ 1915
ਚੇਰਬੌਰਗ
ਮੌਤ 26 ਮਾਰਚ 1980 (64 ਸਾਲ)
ਪੈਰਸ, ਫ਼ਰਾਂਸ
ਕਾਲ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਇਲਾਕਾ ਪੱਛਮੀ ਫਿਲਾਸਫੀ
ਸਕੂਲ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ
ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਮੁੱਖ ਰੁਚੀਆਂ
ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ,
ਸਾਹਿਤ-ਸਿਧਾਂਤ,
ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ
ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ
ਰਚਣਹਾਰ ਦੀ ਮੌਤ
ਲਿਖਣ ਡਿਗਰੀ ਜ਼ੀਰੋ
ਦਸਤਖ਼ਤ
Roland Barthes signature.svg

ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: [ʁɔlɑ̃ baʁt]; 12 ਨਵੰਬਰ 1915 – 26 ਮਾਰਚ 1980[1] 1980) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਹਿਤ-ਚਿੰਤਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਆਲੋਚਕ, ਅਤੇ ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਨਵੰਬਰ 1915 ਵਿੱਚ ਨੌਰਮੈਂਡੀ ਚੇਰਬੌਰਗ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਉਮਰ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਪੈਰਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਚਲਾ ਆਇਆ। ਉੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਬੌਧਿਕ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਨੂੰ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੇ ਯੋਜਕ ਕੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮੋਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਲੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ (ਯੂਨਿਫਿਕੇਸ਼ਨ) ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਸੀ। ਬਾਰਥ ਬੁਰਜੁਆ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਲਚਲਣ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖਿਲਾਫ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰਥ ਬੁਰਜੁਆ ਵਰਗ ਦੀ ਧੂਰਤਤਾ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਵਰਗ ਆਪਣੇ ਘੱਟੀਆ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਜਕ ਮਿਥਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਪਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਾਰਥ ਹਰ ਉਸ ਚੀਜ, ਮਤ ਅਤੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੁਰਜੁਵਾ ਵਰਗ ਨੇ ਬੌਧਿਕਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ “ਰਾਈਟਿੰਗ ਡਿਗਰੀ ਜੀਰੋ” (1953), “ਮਾਇਥਾਲਾਜਿਜ” (1957), “ਐਲੀਮੇਂਟਸ ਆਫ ਸੈਮਿਆਲਾਜੀ” (1965), “ਐਸ/ਜੈੱਡ” (1970), “ਦ ਪਲੇਜਰ ਆਫ ਦ ਟੈਕਸਟ” (1973), “ਰੋਲਾਂ - ਬਾਰਥ ਬਾਈ ਰੋਲਾਂ - ਬਾਰਥ” (1975), 'ਇਮੇਜ - ਮਿਉਜਿਕ - ਟੈਕਸਟ” (1977), ”ਟੈਕਸਚੁਅਲ ਅਨਾਲਿਸਿਸ ਆਫ ਏ ਟੇਲ ਬਾਈ ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ” (1973), ”ਦਾ ਬਲੇਸ ਆਫ ਦਾ ਟੈਕਸਟ” (1975), ”ਏ ਲਵਰ'ਸ ਡਿਸਕੋਰਸ: ਫਰੈਗਮੈਂਟਸ” (1977), “ਦਾ ਲਾਸਟ ਹੈਪੀ ਰਾਈਟਰ” (1971), “ਦਾ ਈਫਲ ਟਾਵਰ ਐਂਡ ਅਦਰ ਮਾਈਥਾਲਾਜਿਜ” (1979), “ਆਨ ਰੇਸਾਈਨ” (1979) ਆਦਿ।

ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ[ਸੋਧੋ]

ਮੂਲ ਰਚਨਾਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

  • (1957) Mythologies, Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1964) Éléments de sémiologie, Communications 4, Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1967) Système de la mode, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1970) L'Empire des signes, Skira: ਪੈਰਸ.
  • (1970) S/Z, Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1972) Le Degré zéro de l'écriture suivi de Nouveaux essais critiques, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1973) Le plaisir du texte, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1975) Roland Barthes, Éditions du Seuil: ਪੈਰਸ
  • (1977) Poétique du récit, Editions du Seuil:ਪੈਰਸ.
  • (1978) Préface, La Parole Intermédiaire, F. Flahault, Seuil: ਪੈਰਸ
  • (1979) Sur Racine, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ
  • (1980) Recherche de Proust, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1980) La chambre claire: note sur la photographie. - [ਪੈਰਸ]: Cahiers du cinéma: Gallimard: Le Seuil, 1980.
  • (1980) Sade, Fourier, Loyola, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1981) Essais critiques, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1982) Litérature et réalité, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1988) Michelet, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (1993) Œuvres complètes, Editions du Seuil: ਪੈਰਸ.
  • (2009) Carnets du voyage en Chine ਕਿਰਤ ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ.[2]
  • (2009) Journal de deuil ਕਿਰਤ ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ.[2]


ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Roland A. Champagne, Literary History in the Wake of Roland Barthes: Re-Defining the Myths of Reading, Summa Publications, Inc., 1984, p. vii.
  2. 2.0 2.1 Michael Wood (19 November 2009). "Presence of Mind". London Review of Books.