ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਧੀ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 2 ਜੁਲਾਈ 1972 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[1] ਇਹ 1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜ ਰਹੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।[2] ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।

ਸੰਧੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਚੁੱਕੇ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ" ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰੋ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।[3][4][2]

ਸੰਧੀ ਨੇ 13,000 ਕਿਮੀ2 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਪਸ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੁਝ ਰਣਨੀਤਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਰਤੁਕ, ਧੋਥਾਂਗ, ਤਿਆਕਸ਼ੀ (ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਕਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਅਤੇ ਚੋਰਬਤ ਘਾਟੀ ਦਾ ਚਲੁੰਕਾ,[5][6] ਜੋ ਕਿ 883 ਕਿਮੀ2 ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। [7][8][9]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Simla Agreement". Bilateral/Multilateral Documents. Ministry of External Affairs, Government of India. Retrieved 20 July 2020.
  2. 2.0 2.1 Tanweer Azam (23 July 2019). "What is Shimla Agreement". Zee News. Retrieved 25 July 2020. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "ZEE" defined multiple times with different content
  3. "A leaf from history: Simla Agreement, at last". Dawn (newspaper). 23 September 2012. Retrieved 20 July 2020.
  4. "Indo-Pak Shimla Agreement: 40 years later". IBN Live. 2 July 2012. Archived from the original on 27 September 2013. Retrieved 27 September 2013.
  5. "Turtuk, a Promised Land Between Two Hostile Neighbours". The Wire. Archived from the original on 30 October 2020. Retrieved 27 October 2020.
  6. Rajrishi Singhal, qz com. "An encounter with the 'king' of Turtuk, a border village near Gilgit-Baltistan". Scroll.in. Archived from the original on 24 October 2020. Retrieved 27 October 2020.
  7. "A portrait of a village on the border". 10 August 2017. Archived from the original on 26 August 2017. Retrieved 26 August 2017.
  8. "Have you heard about this Indian Hero?". Rediff.com. 22 December 2011. Archived from the original on 14 June 2017. Retrieved 28 May 2015.
  9. "The Simla Agreement 1972". Story of Pakistan. Archived from the original on 14 June 2011. Retrieved 20 October 2009.

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]