ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾਇੰਡੀਆ
ਪੇਸ਼ਾ
ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ, ਐਕਟੀਵਿਸਟ, ਵਕੀਲ

ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਐਕਵਾਇਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਕੀਲ, ਜੋ ਹੁਣ 29 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ (ਪੀ.ਯੂ.ਸੀ.ਐਲ.) ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਨਹਿਤ (ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸਮੂਹਿਕ) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਗੁਹਾ ਨਿਯੋਗੀ ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।[1] ਸੁਧਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰੰਗਨਾਥ ਭਾਰਦਵਾਜ ਸੀ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਦਵਾਜ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਉਸਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ 1984 ਵਿਚ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਣਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਆਈਆਈਟੀ), ਕਾਨਪੁਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।[2]

1986 ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ  ਵਿਚ ਇਕ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤੌਹੀਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੇ ਨਿਯੋਗੀ ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਧਾ ਨੇ ਰਾਏਪੁਰ ਵਿਚ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਲਜ ਤੋਂ 2000 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਮੁਕਤ ਮੋਰਚਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਦਵਾਜ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿਚ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਹੱਕ, ਸਿਹਤ ਲਈ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਦਿ। ਸੁਧਾ ਨੇ ਬਿਨਾਇਕ ਸੇਨ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਿਖੀ।[3]

ਭਾਰਦਵਾਜ, ਅੱਜ ਤੱਕ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।[4]ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।[5]ਮੁੜ 27ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।[6]

ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ[ਸੋਧੋ]

ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਮਰਹੂਮ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਜੋ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ‘ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਕੋਨੋਮਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਪਲੈਨਿੰਗ’ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਨ ਬਾਰੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਥਿਊਰੀ ਬਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੰਤਕ ਪੀਏਰੋ ਸਰੈਫਾ ਨਾਲ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਬਤ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਨ। ਇਹ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੁਧਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਣੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਕਹਾਉਂਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਲਾਉਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਰਮਭੂਮੀ ਬਣਾਇਆ ਜਿਹੜਾ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਜੰਗਲਾਤ ਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਮਾਲਾ-ਮਾਲ ਸੀ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਛੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।[7]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Masoodi, Ashwaq (7 November 2015). "This land is your land". LiveMint. 
  2. "The Telegraph - Calcutta (Kolkata) | Opinion | Enemies of the State". The Telegraph (India). 
  3. "Critiquing The Binayak Sen Judgement". Outlook India. 
  4. "ਪੰਜ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ - Tribune Punjabi". Tribune Punjabi (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2018-08-29. Retrieved 2018-08-30. 
  5. "ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ 'ਤੇ ਬੇਲੋੜੀ ਸਖ਼ਤੀ - Tribune Punjabi". Tribune Punjabi (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2018-08-29. Retrieved 2018-08-30. 
  6. "ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ - Tribune Punjabi". Tribune Punjabi (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2018-10-27. Retrieved 2018-10-28. 
  7. "ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਦਾ ਘਾਣ - Tribune Punjabi". Tribune Punjabi (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2018-08-29. Retrieved 2018-08-30.