ਅਨੀਮੀਆ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਅਨੀਮੀਆ
ਵਰਗੀਕਰਣ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸ੍ਰੋਤ
Iron deficiency anemia blood film.jpg
ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਖੂਨ
ਆਈ.ਸੀ.ਡੀ. (ICD)-10 D50-D64
ਆਈ.ਸੀ.ਡੀ. (ICD)-9 280-285
ਬਿਮਾਰੀ ਡਾਟਾਬੇਸ (DiseasesDB) 663
ਮੇਡਲਾਈਨ ਪਲੱਸ (MedlinePlus) 000560
ਈਮੇਡੀਸਨ (eMedicine) med/132 emerg/808 emerg/734
MeSH D000740

ਅਨੀਮੀਆ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰਕਤਾਨੁ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਿਚਲੇ ਹੀਮੋਗਰੋਬਿਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਰੀਅਡਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 50 ਸੀ. ਸੀ. ਦੇ ਕਰੀਬ ਖੂਨ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਜਨ, ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਦੀ ਟੈਬਲੈਟਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ |[੧][੨]

ਨੁਕਸਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਇਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ | ਸੰਤੁਲਤ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਰਨ ਕੈਪਸੂਲ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਕਤ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ | ਕਮੀ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਪੈਪਟਿਕ ਅਲਸਰ, ਮਲੇਰੀਆ, ਬਵਾਸੀਰ ਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਨਾਰਮਲ ਪੀਰੀਅਡ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ | ਖੂਨ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ | ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਇਮਿਊਨਟੀ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ | ਸੰਕਰਮਣ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਜਲਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |

ਲੱਛਣ[ਸੋਧੋ]

ਮੁਢਲੀ ਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਥਕਾਨ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਰੋਗ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾਪਣ, ਸੋਜ, ਬੇਚੈਨੀ, ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਗਦੇ ਹਨ |

ਅਨੀਮੀਆ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ[੩]

ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ[ਸੋਧੋ]

ਅਨੀਮੀਆ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆਵੇ ਹੀ ਕਿਉਂ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਡਾਇਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ | ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਆਇਰਨ, ਫੌਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਵਿਟਾਮਿਨ, ਮਾਸ-ਮੱਛੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮਟਰ, ਛੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸੀਰਾ ਗੁੜ, ਸੌਗੀ, ਖਜੂਰ, ਸੇਬ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਖੂਨ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ | ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸੰਤੁਲਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦਾ ਢੰਗ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਅਨੀਮੀਆ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਨੀਮੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ[੪]
(1 g/dL = 0.6206 mmol/L)
ਉਮਰ ਜਾਂ ਗਰੁਪ ਹਿਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਸੀਮਾ (g/dl) ਹਿਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਸੀਮਾ (mmol/l)
ਬੱਚੇ (0.5–5.0 ਸਾਲ) 11.0 6.8
ਬੱਚੇ (5–12 ਸਾਲ) 11.5 7.1
ਬਾਲਗ (12–15 ਸਾਲ) 12.0 7.4
ਔਰਤ (>15 ਸਾਲ) 12.0 7.4
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ 11.0 6.8
ਆਦਮੀ (>15 ਸਾਲ) 13.0 8.1

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. MedicineNet.com --> Definition of Anemia Last Editorial Review: 12/9/2000 8:31:00 AM
  2. merriam-webster dictionary --> anemia Retrieved on May 25, 2009
  3. eMedicineHealth > anemia article Author: Saimak T. Nabili, MD, MPH. Editor: Melissa Conrad Stöppler, MD. Last Editorial Review: 12/9/2008. Retrieved on 4 April 2009
  4. World Health Organization (2008). Worldwide prevalence of anaemia 1993–2005. Geneva: World Health Organization. ISBN 978-92-4-159665-7. Retrieved on 2009-03-25.