ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ
13ਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
22 ਮਈ 2004 – 27 ਮਈ 2014
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਬਾਜਪਾਈ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
26 ਜੂਨ 2012 – 31 ਜੁਲਾਈ 2012
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
30 ਨਵੰਬਰ 2008 – 24 ਜਨਵਰੀ 2009
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
21 ਜੂਨ 1991 – 16 ਮਈ 1996
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ
ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰੀ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
19 ਮਈ 2011 – 13 ਜੁਲਾਈ 2011
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਿਨੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
6 ਨਵੰਬਰ 2005 – 24 ਅਕਤੂਬਰ 2006
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੇ ਨਟਵਰ ਸਿੰਘ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ
ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
15 ਜਨਵਰੀ 1985 – 31 ਅਗਸਤ 1987
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੀ ਵੀ ਨਰਸਿੰਹਮਾ ਰਾਓ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੀ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ੰਕਰ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
15 ਸਤੰਬਰ 1982 – 15 ਜਨਵਰੀ 1985
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਈ ਜੀ ਪਟੇਲ
ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਮਿਤਾਵ ਘੋਸ਼
ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ
ਜਨਮ 26 ਸਤੰਬਰ 1932(1932-09-26)
ਗਾਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ [੧]
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਗਰਸ (1991–ਵਰਤਮਾਨ)
ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ
ਇਲਹਾਕ
ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚਾ (1996–2004)
ਯੂ.ਪੀ.ਏ.(2004–present)

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ

ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ (1958–ਹੁਣ ਤੱਕ)
ਔਲਾਦ ਉਪਿੰਦਰ
ਦਮਨ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ
ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪੰਚਵਟੀ
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਧਰਮ ਸਿੱਖ ਮੱਤ
ਦਸਤਖ਼ਤ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ's signature

ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਦੇ 14ਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਚੁਣਿਆਂ ਗਿਆ। ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਪਰ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ਵੀਕ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 10 ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਡੇਵਿਡ ਕੈਮਰੂਨ, ਨਿਕੋਲਸ ਸਰਕੋਜ਼ੀ ਅਤੇ ਵੇਨ ਜਿਆਬਾਓ ਵਰਗੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦਿਆਂ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜ਼ਮਾਨ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ 100 ਬਿਹਤਰੀਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਥਾਨ 78ਵਾਂ ਹੈ। ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ 26 ਸਤੰਬਰ 1932 ਨੂੰ ਸ੍ਰ. ਤੇ ਸ੍ਰਦਾਰਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਗਹਿ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋ ਬਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਵੱਸਿਆ। 1949 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਤੇ 1952, 1954 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬੀ.ਏ ਤੇ ਐਮ.ਏ ਦੀਆ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। 1957 ਵਿੱਚ ਉਂਨ੍ਹਾਂ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੰਡਨ ਤੋ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਟ ਕਲਾਸ ਆਨਰਸ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿ਼ਰ 1962 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1971 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭਰਤੀ ਹੋਏ। ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਰਿਸਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ , ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਗਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ। 1991 ਤੌ 1996 ਤੱਕ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। 1987 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਨੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਉਹ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤੇ ਅੱਜਕਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਬਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਬਾਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਓਹਨਾ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਨਾਮਵਰ ਲਿਖਾਰੀ ਹਨ।

=ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਥ[ਸੋਧੋ]

* 1957 - 1965 - ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ
* 1969 - 1971 - ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕੋਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ
* 1976 - ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ
* 1982 ਤੋਂ  1985 - ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ
* 1985 ਤੋਂ 1987 -  ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ
* 1990 ਤੋਂ 1991 -  ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੇ ਆਰਥਕ ਸਲਾਹਕਾਰ
* 1991  -  ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ
* 1991 -  ਅਸਮ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
* 1995 - ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
* 1996 - ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕੋਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ
* 1999  -  ਦੱਖਣ ਦਿੱਲੀ ਲੋਕਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੇ ਲੇਕਿਨ ਹਾਰ ਗਏ
* 2001 - ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ  ਦੇ ਨੇਤਾ
* 2004 - ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ

ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ ਲਈ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Hindus Contribution Towards Making Of Pakistan 22 May 2010. Retrieved 28 January 2011


ਬਾਹਾਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

Government of India links


Wiki letter w.svg ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। Crystal txt.png