ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ
Kalpana Chawla, NASA photo portrait in orange suit.jpg
ਜਨਮ: ਜੁਲਾਈ 1, 1961
ਮੌਤ: ਫ਼ਰਵਰੀ 1, 20019(20019-02-01) (ਉਮਰ 18057)
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ: ਅਮਰੀਕੀ
ਧਰਮ: ਹਿੰਦੂ

ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ (1 ਜੁਲਾਈ 1961 - 1 ਫਰਵਰੀ 2003) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜਯਾਤਰੀ ਸ਼ਟਲ ਮਿਸ਼ਨ ਮਾਹਰ ਸੀ।[1] ਉਹ ਕੋਲੰਬਿਆ ਸਪੇਸਯਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੱਤ ਦਲ ਮੈਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਕਰਨਾਲ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੜਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਰਤਨਜੀ ਦਾਦਾਭਾਈ ਟਾਟਾ, ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਆਗੂ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ ਸੰਨ 1961 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਅਰੰਭ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਟੈਗੋਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਕਰਨਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੱਗੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੈਮਾਨਿਕ ਅਭਿਆਂਤਰਿਕੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਇੰਜਿਨਿਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 1982 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡੀਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ 1982 ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੈਮਾਨਿਕ ਅਭਿਆਂਤਰਿਕੀ ਵਿੱਚ ਐਮ ਐਸ ਦੀ ਡੀਗਰੀ ਟੇਕਸਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਰਲਿੰਗਟਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ (1984)। ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਐਮ ਐਸ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਪਾਈ ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੋਲਡਰ ਤੋਂ ਵੈਮਾਨਿਕ ਅਭਿਅੰਤਰਿਕੀ ਵਿੱਚ ਪੀ ਐਚੱ ਡੀ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਲਈ। ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਹਵਾਈਜਹਾਜਾਂ, ਗਲਾਇਡਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਵਸਾਇਕ ਵਿਮਾਨਚਾਲਨ ਦੇ ਲਾਇਸੇਂਸਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਉਡ਼ਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਏਕਲ ਅਤੇ ਬਹੁ ਇੰਜਨ ਵਾਯੁਯਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਅਵਸਾਇਕ ਵਿਮਾਨਚਾਲਕ ਦੇ ਲਾਇਸੇਂਸ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਬਣਨੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਸਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।

ਏਂਮਸ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕੇਂਦਰ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਸੇ ਦੇ ਏਂਮਸ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕੇਂਦਰ ਲਈ ਓਵੇਰਸੇਟ ਮੇਥਡਸ ਇੰਕ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ,pencil ਏਸਟੀਓਏਲ ਵਿੱਚ ਸੀਏਫਡੀ ਉੱਤੇ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕੀਤਾ।

ਨਾਸਾ ਕਾਰਜਕਾਲ[ਸੋਧੋ]

ਸਪੇਸਸ਼ਟਲ ਸਿੰਮਿਉਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲਾ[ਸੋਧੋ]

ਸਪੇਸਸ਼ਟਲ ਸਿੰਮਿਉਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲਾ

ਕਲਪਨਾ ਮਾਰਚ 1995 ਵਿੱਚ ਨਾਸਾ ਦੇ ਏਸਟਰੋਨੋਟ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡ਼ਾਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਮਿਸ਼ਨ 19 ਨਵੰਬਰ, 1997 ਨੂੰ ਛੇ ਮੈਂਬਰੀ ਏਸਟਰੋਨੋਟ ਦਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਸ਼ਟਲ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਉਡ਼ਾਨ ਏਸਟੀਏਸ-87 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਕਲਪਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮਹਿਲਾ ਸਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣਾਂ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਸੋਵਿਅਤ ਆਕਾਸ਼ ਯਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਡ਼ਾਨ ਭਰੀ ਸੀ। ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 1.04 ਕਰੋੜ ਮੀਲ ਦਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ 252 ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ 360 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾਏ। ਏਸਟੀਏਸ-87 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਪਾਰਟਨ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ, ਇਸ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਵਿੰਸਟਨ ਸਕਾਟ ਅਤੇ ਤਕਾਓ ਦੋਈ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਫਤੀਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਾਸਾ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਦੋਸ਼ਮੁਕਤ ਪਾਇਆ, ਤਰੁਟੀਆਂ ਤੰਤਰਾਂਸ਼ ਅੰਤਰਾਪ੍ਰਸ਼ਠੋਂ ਅਤੇ ਯਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਨਿਅੰਤਰਕੋਂ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ।

ਏਸਟੀਏਸ-87 ਦੀ ਉੜਾਨੋਪਰਾਂਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਤਕਨੀਕੀ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਕਾਰਿਆਕਲਾਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਨਾਮ ਦੇ ਦੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

2000 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਐੱਸ.ਟੀ.ਐੱਸ.-107 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਉੜਾਨ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

ਐੱਸਟੀਐੱਸ-107 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ

ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਲਗਾਤਾਰ ਪਿੱਛੇ ਖਿਸਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖਰਾ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਯੋਜਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਓ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਟਲ ਇੰਜਨ ਵਹਾਅ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰਾਂ। 16 ਜਨਵਰੀ 2003 ਨੂੰ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਐੱਸਸਟੀਐੱਸ-107 ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਸਪੇਸਹੈਬ/ਫਰੀਸਟਾਰ ਲਘੁਗੁਰੁਤਵ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਲ ਨੇ 80 ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਰਿਏ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ, ਉੱਨਤ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਏਸਟਰੋਨੋਟ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ।[2]

ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

1983 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਉੜਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਮਾਨਿਕ ਲੇਖਕ, ਜੀਨ ਪਿਅਰੇ ਹੈਰੀਸਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ।

ਪੁਰਸਕਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ:

  • ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਆਕਾਸ਼ ਮੈਡਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ
  • ਨਾਸਾ ਆਕਾਸ਼ ਉਡਾਨ ਮੈਡਲ
  • ਨਾਸਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ

alam ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ[ਸੋਧੋ]

  • ਟੇਕਸਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਏਲ ਪਾਸਾਂ (ਯੂਟੀਈਪੀ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ (ਆਈਏਸਏ) ਦੁਆਰਾ 2005 ਵਿੱਚ ਮੇਧਾਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜੇਦਾਰ ਦੇ ਲਈ। ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪਰੋਗਰਾਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  • ਛੋਟਾ ਤਾਰਾ 51826 alamnoor, ਇੱਕ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾਪੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੋਲੰਬਿਆ (Columbia) ਚਾਲਕ ਦਲਾਂ।
  • 5 ਫਰਵਰੀ, 2003 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਪਗਰਹਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲੜੀ, METSAT, ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਏਗੀ, ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਗਰਹ METSAT-1 (METSAT-1), ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ 12 ਸਿਤੰਬਰ, 2002 ਨੂੰ alamnoor-1 (Alamnoor- 1) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ alamnoor-2 (Alamnoor-2) 2007 ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਂਮੀਦ ਹੈ।
  • ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੈਕਸਨ ਹਾਇਟਸ ਕਵੀਂਸ (Queens) ਦੇ 74॰ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ 74. ਸਟਰੀਟ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਰਾਸਤਾਕੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੇਰ ਨਾਮਕਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
  • ਟੇਕਸਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ Arlington (University of Texas at Arlington) (ਜਹਾਂ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ degree 2001 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਦੀ) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਇਨਾਗਾਰ (dormitory), ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਹਾਲ, ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ 2007 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
  • ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਇਨਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ ਤੀਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
  • ਪੰਜਾਬ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਬੋਰਡਿੰਗ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, INR (INR) ਦੇ ਲਈ ਪੰਝੀ ਹਜਾਰ, ਇੱਕ ਪਦਕ, ਅਤੇ ਏਇਰੋਨਾਟਿਕਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
  • ਨਾਸਾ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਮਰਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
  • ਫਲੋਰੀਡਾ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ (Florida Institute of Technology) ਦੇ ਕੋਲੰਬਿਆ ਗਰਾਮ ਸੂਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਪਾਰਟਮੇਂਟ ਪਰਿਸਰ, ਵਿੱਚ ਚਾਵਲਾ ਸਹਿਤ ਹਰ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਹਾਲ ਹੈ।
  • ਨਾਸੇ ਦੇ ਮਾਰਸ ਏਕਸਪਲੋਰੇਸ਼ਨ ਰੋਵਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸੱਤ ਸਿਖਰਾਂ ਦੇ ਲੜੀ ਦੀ ਹਿਲਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੈ ਕੋਲੰਬਿਆ ਹਿਲਸ (Columbia Hills) ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਜੋ ਕੋਲੰਬਿਆ ਸ਼ਟਲ ਆਪਦਾ ਬਾਅਦ ਖੋਹ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਚਾਵਲਾ ਪਹਾੜੀ ਹੈ।
  • ਸਟੀਵ ਮੋਰਸ (Steve Morse) ਨੇ ਕੋਲੰਬਿਆ ਤਰਾਸਦੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗਹਰੀਂ ਜਾਮੁਨੀ (Deep Purple) ਬੈਂਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
  • ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਸੰਜੈ ਚਾਵਲਾ, ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਦੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਮਰੀ ਨਹੀਂ, ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਿਤਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਵਿਖੇ ਜਾਣਗੇ ਜਿੱਥੇ ਸ ਉਹ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ
  • ਉਪੰਨਿਆਸਕਾਰ ਪੀਟਰ ਦਾਊਦ (Peter David) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2007 ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਸ਼ਟਲਕਰਾਫਟ (shuttlecraft) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਟਾਰ ਟਰੇਕ (Star Trek) ਉਪੰਨਿਆਸ ਸਟਾਰ ਟਰੇਕ: ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ: ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ।
  • ਜਿਓਤੀਸਾਰ (Jyotisar), ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]