ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਬਲਾਤਕਾਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

1988 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ;[1] ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ, ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ (ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ.) ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[2][3][4] ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਣਦੇਖੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।[5] ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਸੀਮਾ ਕਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਖਵਾਦੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੇਲ ਵਿਚ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨਹੀਂ।[6]

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮੂਹਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਡੋਗਰਾ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ,[7][8] ਅਤੇ 1947 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।

ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ [ਸੋਧੋ]

ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ 1947 ਵਿੱਚ 1947 ਜੰਮੂ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ, ਕਈ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ  ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਖੇਤਰ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਡੋਗਰਾ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[9][10]

ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁੱਟ ਵਰਗੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਬਾਰਾਮੁੱਲਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੋਏ।[11][12]

1947 ਮੀਰਪੁਰ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ ਮੀਰਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[13][14][15]

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Chinkin, Christine. "Rape and sexual abuse of women in international law." European Journal of International Law 5.3 (1994): 327. "women in Kashmir who have suffered rape and death under the administration of the Indian army."
  2. Inger Skjelsbæk (2001) Sexual violence in times of war: A new challenge for peace operations?, International Peacekeeping, 8:2, 75–76 "
  3. Sharon Frederick (2001). Rape: Weapon of Terror. World Scientific. pp. 101–. ISBN 978-981-4350-95-2. 
  4. "RAPE IN KASHMIR: A Crime of War" (PDF). Asia Watch & Physicians for Human Rights A Division of Human Rights Watch. 5 (9): 6.
  5. Kazi, Seema; Baksh, Rawwida; Harcourt, Wendy (2015). The Oxford Handbook of Transnational Feminist Movements. Oxford University Press. pp. 683–. ISBN 978-0-19-994349-4. 
  6. Kazi, Seema. Gender and Militarization in Kashmir. Oxford Islamic Studies Online. Oxford University Press. Sordid and gruesome as the militant record of violence against Kashmiri women and civilians is, it does not compare with the scale and depth of abuse by Indian State forces for which justice has yet to be done.
  7. Amritjit Singh; Nalini Iyer; Rahul K. Gairola (15 June 2016). Revisiting India's Partition: New Essays on Memory, Culture, and Politics. Lexington Books. pp. 149–. ISBN 978-1-4985-3105-4. 
  8. Ayesha Jalal (4 January 2002). Self and Sovereignty: Individual and Community in South Asian Islam Since 1850. Routledge. pp. 558–. ISBN 978-1-134-59937-0. 
  9. Ved Bhasin. "Jammu 1947". Kashmir Life. Archived from the original on 22 February 2017. Retrieved 9 May 2017. 
  10. Khalid Bashir Ahmad. "circa 1947: A Long Story". Kashmir Life. Archived from the original on 7 April 2017. Retrieved 9 May 2017. 
  11. Kashmir: The Case for Freedom Archived 24 April 2017 at the Wayback Machine., p. vii, Verso Books, by Arundhati Roy, Pankaj Mishra, Hilal Bhatt, Angana P. Chatterji, Tariq Ali
  12. Understanding Kashmir and Kashmiris, pp. 173, 174; Christopher Snedden, Oxford University Press, 15 September 2015
  13. Snedden, Christopher (15 September 2015). Understanding Kashmir and Kashmiris (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Oxford University Press. p. 167. ISBN 978-1-84904-621-3. 
  14. Puri, Luv (21 February 2012). Across the Line of Control: Inside Azad Kashmir (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Columbia University Press. p. 28. ISBN 978-0-231-80084-6. 
  15. Madhok, Balraj (1 January 1972). A Story of Bungling in Kashmir (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Young Asia Publications. p. 67. 

ਪੁਸਤਕ-ਸੂਚੀ[ਸੋਧੋ]

  • Chinkin, Christine. "Rape and sexual abuse of women in international law." European Journal of International Law 5.3 (1994)
  • Christine De Matos; Rowena Ward (27 April 2012). Gender, Power, and Military Occupations: Asia Pacific and the Middle East since 1945. Taylor & Francis
  • Cohen, Dara Kay. Explaining rape during civil war: Cross-national evidence (1980–2009). American Political Science Review 107.03 (2013): 461–477.
  • Inger Skjelsbæk (2001) Sexual violence in times of war: A new challenge for peace operations?, International Peacekeeping, 8:2,
  • Kazi, Seema. Gender and Militarization in Kashmir. Oxford Islamic Studies Online. Oxford University Press.
  • Kazi, Seema. "Rape, Impunity and Justice in Kashmir." Socio-Legal Rev. 10 (2014).
  • Jeffrey T. Kenney (15 August 2013). Islam in the Modern World. Routledge. ISBN 978-1-135-00795-9.
  • Littlewood, Roland. "Military Rape." Anthropology Today, vol. 13, no. 2, 1997
  • Om Prakash Dwivedi; V. G. Julie Rajan (26 February 2016). Human Rights in Postcolonial India. Routledge. ISBN 978-1-317-31012-9.
  • Sumit Ganguly (2004). The Kashmir Question: Retrospect and Prospect. Routledge.
  • Ranjan, Amit. "A Gender Critique of AFSPA: Security for Whom?." Social Change 45.3 (2015)
  • Rawwida Baksh; Wendy Harcourt (2015). The Oxford Handbook of Transnational Feminist Movements. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-994349-4.
  • Sharon Frederick (2001). Rape: Weapon of Terror. World Scientific. ISBN 978-981-4350-95-2.
  • Shubh Mathur (2016). The Human Toll of the Kashmir Conflict: Grief and Courage in a South Asian Borderland. Palgrave Macmillan US. ISBN 978-1-137-54622-7.
  • Sibnath Deb (2015). Child Safety, Welfare and Well-being: Issues and Challenges. Springer.

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ[ਸੋਧੋ]

  • Kazi, Seema. In Kashmir: gender, militarization, and the modern nation-state. South End Press, 2010.
  • Shekhawat, Seema. Gender, Conflict and Peace in Kashmir. Cambridge University Press, 2014.
  • Shekhawat, Seema, ed. Female Combatants in Conflict and Peace: Challenging Gender in Violence and Post-Conflict Reintegration. Springer, 2015.