ਕੁਚੀਪੁੜੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਕੁਚੀਪਕਡੀ
Kuchipudi Performer DS.jpg
ਨ੍ਰਿਤਕਾਰ ਵੈਦੇਹੀ ਕੁਲਕਰਣੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਨ੍ਰਿਤ
ਦੇਸ਼ਭਾਰਤ
ਕੁਚੀਪੁਡੀ ਨਾਇਕਾ ਇਕ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਡਾਂਸ
ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਸਕੋਰ

ਕੁਚੀਪੁੜੀ ( ਤੇਲਗੂ : 4) ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਚ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਦਿਵੀ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਚ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਨ੍ਰਿਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ,ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਦਾ ਭਾਗਵਥਾਲੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਦੇ ਭਾਗਵਥਾਲੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮੂਹ ਲਗਭਗ 1502.ਈਸਵੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ. ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਧਰਮੀ ਸੰਤ ਸਿੱਧੇਂਦਰ ਯੋਗੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[1] [2]

ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰਵਾਇਤ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਵੇਦਾਂਤਥ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਚਿੰਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਤਦੇਪੱਲੀ ਪਰਾਇਆ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ includingਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਨਾਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰਿਆ ਹੈ।ਡਾ: ਵੇਮਪਾਠੀ ਛੀਨਾ ਸਤਿਆਮ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਕਈ ਨਾਚ ਨਾਟਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਈ ਇਕੱਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਡਾਂਸ structureਾਂਚਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ. ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮਰਦ ,ਔਰਤਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟੇਜਿੰਗ[ਸੋਧੋ]

thumb|132x132px| ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਨਾਚ ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲੱਗੀ। ਡਾਂਸ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਅੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟੇਜ ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਕਲਾਕਾਰ ਸਟੇਜ' ਤੇ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਧਾਰਾਵ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਮੁੱਖ ਨਾਟਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੂਡ ਤਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.ਡਾਂਸਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਗਾਣਾ ਮ੍ਰਿਦੰਗਮ, ਵਾਇਲਨ, ਬੰਸਰੀ ਅਤੇ ਤੰਬੂੜਾ ਵਰਗੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।।ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਗਏ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਰਵਾਇਤੀ ਹੈ, ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਲਕੀ ਲੱਕੜ ਬੁਰਗੁ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।ਜੋ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੈ।

ਸ਼ੈਲੀ[ਸੋਧੋ]

ਭਰਤਮੁਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਨਾਟਯਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਾਚ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।।ਬਾਅਦ ਵਿਚ, 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਤੇਂਦਰ ਯੋਗੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਾਟਯਾਸਤਰਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਨਾਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਟਕ ਤੱਤ ਚੁਣਿਆ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਟਯਵਾਲੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਿਜਾਹਾਰਣਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [3]

ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਨਿਰਤਯਮ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਚਲਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਚ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਖਰੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸਨ।ਇਹ ਨਾਚ, ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ "ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ" ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤਯਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈਤਰੰਗਮ ਦੇ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਨ੍ਰਿਤਕ ਪਲੇਟ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋ ਦੀਵੇ ਜਲੇ ਹੋਏ ਹਥਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਕਿੰਡੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਡਾਂਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੈਲੀ ਕੁਝ ਸਟੈਂਡਰਡ ਟੈਕਸਟ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ "ਅਭਿਨਯ ਦਰਪਣ" ਅਤੇ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਰਤਾਰਨਵ ਹੈ।

ਲੀਡ ਕਲਾਕਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

साँचा:टिप्पणीसूwची

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]

ਸੁਝਾਏ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ[ਸੋਧੋ]

  • ਕੁਚੀਪੁਦੀ ਭਰਤਮ । ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ / ਇੰਡੀਅਨ ਬੁੱਕਸ ਸੈਂਟਰ, ਦਿੱਲੀ, ਇੰਡੀਆ, ਰਾਗ-ਨ੍ਰਿਤਯ ਲੜੀ ਵਿਚਪਾ
  1. Kothari, Sunil; Pasricha, Avinash (2001). कुचिपुड़ी (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). अभिनव प्रकाशन. p. 31. Archived from the original on 4 मार्च 2016. Retrieved 29 अक्टूबर 2015.  Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  2. Banham, edited by James R. Brandon ; advisory editor, Martin (1993). The Cambridge guide to Asian theatre (Pbk. ed.). Cambridge, England: Cambridge University Press. p. 96. ISBN 9780521588225. Archived from the original on 21 फ़रवरी 2014. Retrieved 29 अक्तूबर 2015.  Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  3. Banham, Sunil Kothari, Avinash Pasricha (2001). Kuchipudi. New Delhi, India: Shakti Malik, Abhinav Publications. Archived from the original on 1 अगस्त 2015. Retrieved 31 अक्तूबर 2015.  Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  4. "संग्रहीत प्रति". Archived from the original on 15 फ़रवरी 2017. Retrieved 15 फ़रवरी 2017.  Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  5. "Back in time". दि हिन्दू. Retrieved 15 फ़रवरी 2015.  Check date values in: |access-date= (help)
  6. "प्रसिद्द कुचिपुड़ी नर्तक:भावालय.कॉम पर". Archived from the original on 27 अक्तूबर 2015. Retrieved 31 अक्तूबर 2015.  Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)