ਕੈਮੀਕਲ ਦਵਾਈ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
12-08-18-tilidin-retard.jpg

ਕੈਮੀਕਲ ਦਵਾਈ ਜੋ ਚਿਕਿਤਸਕ ਉਤਪਾਦ, ਦਵਾਈ, ਜਾਂ ਔਸ਼ਧੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ,ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਨੂੰ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਡਰੱਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਰੱਗ ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਹੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਡਰੱਗਜ਼ ਕੁਝ ਖਾਸ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜੋ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਹ ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਚਾਰੂ ਲਹੂ ਗੇੜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੱਧ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਡਰੱਗ: ਇਹ ਡਰੱਗ ਦੀ ਵਰਤੌਂ ਰੀੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੰਤੂ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਰੋਗ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।[1]


ਦਵਾਈ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ [2] ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ[3] ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਟ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਿਦਾਨ, ਪੂਰਵ -ਅਨੁਮਾਨ, ਰੋਕਥਾਮ, ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੇਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।ਸਮਕਾਲੀ ਦਵਾਈ ਨਾ ਸਿਰਫ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ, ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ, ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਨੂੰ ਸੱਟ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਿਦਾਨ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫਾਰਮਾਸਿਉਟੀਕਲ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੁਆਰਾ, ਬਲਕਿ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਮਨੋ -ਚਿਕਿਤਸਾ, ਬਾਹਰੀ ਸਪਲਿੰਟਸ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ, ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣਾਂ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ,ਅਤੇ ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ, ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।[4]

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਪੂਰਵ -ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੌਦੇ (ਜੜੀ -ਬੂਟੀਆਂ), ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ, ਸ਼ਮਨ ਜਾਂ ਵੈਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਦੂਈ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮਿਜ਼ਮ (ਇਹ ਸੋਚ ਕਿ ਬੇਜਾਨ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ), ਅਧਿਆਤਮਵਾਦ (ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਜੋਈ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਪੂਰਵਜ ਆਤਮਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਨਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ;ਸ਼ਮਨਵਾਦ (ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂਵਿੱਚ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣਾ);ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ (ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਨਾ)।ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਖੇਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਕਿਵੇਂ ਸੰਗਠਿਤ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਸਿਹਤ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦਵਾਈ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਬੇਬੀਲੋਨ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ (ਭਾਰਤੀ ਉਪ -ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ), ਕਲਾਸੀਕਲ ਚੀਨੀ ਦਵਾਈ (ਆਧੁਨਿਕ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ), ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ, ਇਮਹੋਟੇਪ (ਬੀਸੀਈ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ) ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮਿਸਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਗਰੰਥ ਲਗਭਗ 2000 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦਾ ਕਾਹੂਨ ਗਾਇਨੀਕੌਲੋਜੀਕਲ ਪੈਪੀਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀਕਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਐਡਵਿਨ ਸਮਿਥ ਪੈਪਾਇਰਸ 1600 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਈਬਰਸ ਪੈਪੀਰਸ 1500 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਵਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।[5]

ਚੀਨ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਬੂਤ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਸ਼ੈਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜੜੀ -ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੈ।[6]ਚੀਨੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਗਰੰਥ, ਹੁਆਂਗਦੀ ਨੀਜਿੰਗ, ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[7]

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸਰਜਨ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਾ ਨੇ ਕਈ ਸਰਜੀਕਲ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[8][9]ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਮਿਹਿਨਟੇਲੇ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਚਿਕਿਤਸਕ ਇਲਾਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।[10][11]

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਐਫ ਡੀ ਏ) ਨੇ ਮੁੰਬਈ, ਠਾਣੇ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 27 ਔਨਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 20 ਲੱਖ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ।[12][13][14]

ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾ[ਸੋਧੋ]

  1. ਨਾੜੀ ਡਰੱਗ - ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਰਮੋਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇਨਸੁਲਿਨ
  2. ਲਾਗ ਵਿਰੋਧੀ ਡਰੱਗ:-ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿਰੋਧੀ ਡਰੱਗ, ਵਾਇਰਸ ਵਿਰੋਧੀ, ਫੰਗਸ ਵਿਰੋਧੀ ਆਦਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਰਾਮ ਦਿਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਗਾਣੂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  3. ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ- ਜਿਵੇਂ ਪੈਨਸਲੀਨ,ਟ੍ਰੇਟਾਸਾਈਕਿਨ, ਸੇਫੋਲੋਸਪ੍ਰਿਨ, ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਮਾਇਸਿਨ, ਆਦਿ
  4. ਵਾਇਰਲ ਵਿਰੋਧੀ ਡਰੱਗ: ਇਹ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  5. ਵੈਕਸੀਨ: ਖ਼ਸਰਾ, ਛੋਟੀ ਮਾਤਾ, ਪੋਲੀਓ ਅਤੇ ਫਲੂ ਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਸ ਡਰੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਰੋਗ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ।
  6. ਫੰਗਸ ਵਿਰੋਧੀ ਡਰੱਗ: ਇਹ ਫੰਗਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।


ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Definition and classification of Drug or Pharmaceutical Regulatory aspects of drug approval Accessed 30 Dec 2013.
  2. ਚੌਥਾ, ਜੌਨ (2020). "ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ: ਕਦੋਂ, ਕਿਵੇਂ, ਅਤੇ ਕੀ". ਦਵਾਈ ਦੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ. ਆਕਸਫੋਰਡ: ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ. ISBN 978-0198746690. 
  3. ਸਾਂਡਰਸ ਜੇ (June 2000). "ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਭਿਆਸ". ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਨਾਲ. 26 (1): 18–22. 
  4. "ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼, ਦਵਾਈ". Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 2 Dec 2013. 
  5. ਅਕਰਕਨੇਚਟ, ਇਰਵਿਨ (1982). ਦਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਇਤਿਹਾਸFree registration required. JHU Press. p. 22. ISBN 978-0-8018-2726-6. 
  6. ਹਾਂਗ, ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ (2004). "ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ" (PDF). ਮੈਕਗਿਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ. 8 (1): 7984. Archived from the original (PDF) on 1 December 2013. 
  7. Unschuld, Pual (2003). Huang Di Nei Jing: Nature, Knowledge, Imagery in an Ancient Chinese Medical Text. University of California Press. p. ix. ISBN 978-0-520-92849-7. Archived from the original on 18 April 2016. Retrieved 14 November 2015. 
  8. ਸਿੰਘ ਏ, ਸਾਰੰਗੀ ਡੀ (2003). "ਸਾਨੂੰ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ". ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਰੀ. 36 (1): 53–54. Archived from the original on 29 September 2018. Retrieved 9 August 2021. 
  9. ਰਾਣਾ ਆਰਈ, ਅਰੋੜਾ ਬੀ.ਐਸ (2002). "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ". ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਸਨ. 48 (1): 76–8. PMID 12082339. 
  10. ਅਲੂਵਿਹਾਰੇ ਏ (November 1993). "ਰੋਹਲ ਕ੍ਰਮਯਾ ਲੋਵਤਾ ਧਯਾਧਾ ਕਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾਯੋ .". ਵਿਧੂਸਰਾ ਸਾਇੰਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ: 5. 
  11. ਰੈਨਨ-ਏਲੀਆ ਆਰਪੀ, ਡੀ ਮੇਲ ਐਨ (9 February 1997). "ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤ ਜੁਟਾਉਣਾ" (PDF). ਹਾਰਵਰਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਹੈਲਥ ਪਾਲਿਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਆਫ਼ ਪਾਲਿਸੀ ਸਟੱਡੀਜ਼. p. 19. Archived from the original (PDF) on 29 October 2001. Retrieved 16 July 2009. 
  12. ਗੈਰੀਸਨ, ਫੀਲਡਿੰਗ ਐਚ . (1966). ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ. ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ: ਡਬਲਯੂ. ਸਾਂਡਰਸ ਕੰਪਨੀ. p. 97. 
  13. ਮਾਰਟੀ-ਇਬਨੇਜ਼, ਫੈਲਿਕਸ (1961). ਡਾਕਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਗਾਂ. New York: ਐਮਡੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਇੰਕ . p. 90. Library of Congress ID: 61-11617. 
  14. "ਦਵਾਈਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦੋ". lovelocal.in.