ਕੌਮੀ ਜੰਗ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਕੌਮੀ ਜੰਗ ( Urdu: قومی جنگ‎ , ‘ਪੀਪਲ'ਜ਼ ਵਾਰ’) ਇਕ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[1][2][3][4][5][6] ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1942 ਵਿਚ ਪੀਪਲ'ਜ਼ ਵਾਰ ਦੇ ਉਰਦੂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।[7] ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅੰਗ ਸੀ।[8]

ਜਦੋਂ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ।[8] ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਨ ਲਈ ਬੰਬੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।[9][10][11] ਸਿਬਤੇ ਹਸਨ ਮੁਸਲਿਮ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਜੋ ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।[3][12] ਅਸ਼ਰਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਸਟਾਫ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।[1][13] ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ।[6] ਮੰਟੋ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਲੀ ਸ਼ਲਵਾਰ, ਧੂਆਂ ਅਤੇ ਬੂ ਆਦਿ।

ਇਕ ਹੋਰ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ 1943 ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਲਈ ਲਿਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰਨ ਲਈ ਬੰਬੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।[14]

26 ਮਈ, 1945 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਪੀਪਲ'ਜ਼ ਵਾਰ, ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।[15][16]

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੀ ਥਾਂ ਨਯਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ('ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ)' ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਿਆ ਗਿਆ।[2]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

 

  1. 1.0 1.1 Kunwar Muhammad Ashraf (2006). Indian Historiography and Other Related Papers. Sunrise Publications. p. xxxi. ISBN 978-81-87365-35-8. 
  2. 2.0 2.1 Muzaffar Shah (1965). The Urdu Press in India. University of California, Berkeley. p. 75. 
  3. 3.0 3.1 Kamran Asdar Ali (27 May 2015). Communism in Pakistan: Politics and Class Activism 1947-1972. Bloomsbury Publishing. p. 33, 71. ISBN 978-0-85772-675-9. 
  4. '"Dawn. NON-FICTION: FOR THE LOVE OF THE HAMMER AND SICKLE
  5. Mushirul Hasan; Joshi Priya; Professor of Modern Indian History Mushirul Hasan (2004). From Pluralism to Separatism: Qasbas in Colonial Awadh. Oxford University Press. p. 37. ISBN 978-0-19-566608-3. 
  6. 6.0 6.1 Paramjeet Singh (7 April 2018). Legacies of the Homeland: 100 Must Read Books by Punjabi Authors. Notion Press. p. 387. ISBN 978-1-64249-424-2. 
  7. Ali Raza (2 April 2020). Revolutionary Pasts: Communist Internationalism in Colonial India. Cambridge University Press. p. 223. ISBN 978-1-108-48184-7. 
  8. 8.0 8.1 Humayun Ansari (1990). The Emergence of Socialist Thought Among North Indian Muslims, 1917-1947. Book Traders. p. 185, 390. 
  9. Communist Party of India (1975). Immortal Heroes: Lives of Communist Leaders. Communist Party of India. p. 164. 
  10. Frontier Guardian. 1973. p. 6. 
  11. Sajjād Ẓahīr; Ahmad ali Khan (2006). The Light: A History of the Movement for Progressive Literature in the Indo-Pakistan Subcontinent : a Translation of Roshnai. Oxford University Press. p. xiv. ISBN 978-0-19-547155-7. 
  12. Crispin Bates (16 October 2014). Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume VI: Perception, Narration and Reinvention: The Pedagogy and Historiography of the Indian Uprising. SAGE Publishing India. p. 163. ISBN 978-93-5150-457-3. 
  13. Link. United India Periodicals. 1967. p. 39. 
  14. India Who's who. INFA Publications. 1976. p. 141. 
  15. Bhagwan Josh (1979). Communist Movement in Punjab, 1926-47. Anupama Publications. p. 193. 
  16. Pakistan Horizon. Pakistan Institute of International Affairs. 1977. p. 40.