ਚੰਦੇਰੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਚੰਦੇਰੀ
ਟਾਊਨ
View of Chanderi town from Qila Kothi. The Chaubisi Jain temple with 24 shikharas, installed in 1836 by Bhattaraka Harichand of Sonagir, is in the center.

Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Location_map/multi at line 27: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/ਭਾਰਤ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼" does not exist.ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਥਿਤੀ

24°43′N 78°08′E / 24.72°N 78.13°E / 24.72; 78.13ਗੁਣਕ: 24°43′N 78°08′E / 24.72°N 78.13°E / 24.72; 78.13
ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ
ਸਟੇਟਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਅਸ਼ੋਕ ਨਗਰ
ਉਚਾਈ456
ਅਬਾਦੀ (2001)
 • ਕੁੱਲ28,313
 • ਘਣਤਾ/ਕਿ.ਮੀ. (/ਵਰਗ ਮੀਲ)
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
 • ਸਰਕਾਰੀਹਿੰਦੀ
ਟਾਈਮ ਜ਼ੋਨਆਈਐਸਟੀ (UTC+5: 30)
ਟੈਲੀਫੋਨ ਕੋਡ7547
ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਲੇਟMP 08

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਸ਼ੋਕ ਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚੰਦੇਰੀ (ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ: चंदेरी (ਦੇਵਨਾਗਰੀ), چندیری (ਨਸਤਾਲੀਕ)) ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਗਰ ਹੈ। ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੀ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਬਸਿਆ ਇਹ ਨਗਰ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਤੋਂ 127 ਕਿ.ਮੀ., ਲਲਿਤਪੁਰ ਤੋਂ 37 ਕਿਮੀ. ਅਤੇ ਈਸਾਗੜ ਤੋਂ ਲੱਗਭੱਗ 45 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਬੇਤਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੋਲ ਬਸਿਆ ਚੰਦੇਰੀ ਪਹਾੜੀ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਵਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਨਗਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਕੂਨ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਗੁਜਾਰਨ ਲਈ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੁੰਦੇਲ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਨੇਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਇੱਥੇ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਗਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 11ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਗਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ ਲਈ ਚੰਦੇਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਿਤ ਹੈ।

ਚੰਦੇਰੀ ਵਿੱਚ ਜੈਨ ਧਰਮ[ਸੋਧੋ]

ਚੰਦੇਰੀ ਦੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ:[1]

  1. ਸ਼੍ਰੀ ਚੋਬੀਸੀ ਜੈਨ ਮੰਦਰ
  2. ਸ਼੍ਰੀ ਖੰਡਰਗਿਰੀ ਜੈਨ ਮੰਦਰ
  3. ਸ਼੍ਰੀ ਥੋਬੋਨਜੀ ਜੈਨ ਮੰਦਰ
  4. ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦਪ੍ਰਭਾ ਡੀ. ਜੈਨ ਮੰਦਰ

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਚੰਦੇਰੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚੰਦੇਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਪਿਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤਿਆਂ ਤੇ ਭਾਰੂ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਾਲਵਾ, ਮੈਵਾੜ, ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਕਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਮੁੱਖ ਰਸਤੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਚੰਦੇਰੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਚੌਕੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ 'ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦੇਰੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਸ਼ੂਪਾਲ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Jainism at Chanderi". http://chanderi.net.  External link in |publisher= (help)