ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ (ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ
ਮੁਈਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ
ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਿੱਕੇ
26ਵਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ
ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ21 ਮਈ 1421 – 19 ਫਰਵਰੀ 1434
ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀਖ਼ਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ
ਵਾਰਸਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ
ਜਨਮਅਗਿਆਤ
ਮੌਤ19 ਫਰਵਰੀ 1434
ਘਰਾਣਾਸੱਯਦ ਵੰਸ਼
ਧਰਮਇਸਲਾਮ
ਕੋਟਲਾ ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਕਬਰਾ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ (ਜਨਮ ਮੁਬਾਰਕ ਖਾਨ) (ਸ਼ਾਸਨ 1421 - 1434) ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ।

ਵੰਸ਼

[ਸੋਧੋ]

ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਖੋਖਰ ਸਰਦਾਰ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।[1]

ਜੀਵਨ

[ਸੋਧੋ]

ਉਹ 1421 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਖਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ। ਮੁਬਾਰਕ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਮੁਈਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਰਾਜਕੀ ਨਾਮ ਲਿਆ। ਸੱਯਦ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੋਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਤਰ (ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਛਤਰ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੇਰਾਤ ਦੀ ਤਿਮੁਰਿਦ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਗਰਾਮ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਤਿਮੂਰੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਪਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਰਦਾਰ ਜਸਰਤ ਖੋਖਰ, ਜਿਸਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 1431 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਗਈ। 1432 ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਰਤ ਖੋਖਰ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਇਲਾਕਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਜਿੱਤ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ 1434 ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਿਆ।[2][3]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. author., Eaton, Richard M. India in the Persianate Age : 1000-1765. ISBN 978-0-520-97423-4. OCLC 1243310832. {{cite book}}: |last= has generic name (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  2. Jackson 2003.
  3. EB.