ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
Ravindra Jain
Hindi man with a microphone on a stage in 2015
Jain at the Rajasthan Cinema Awards in 2015
ਜਨਮ(1944-02-28)28 ਫਰਵਰੀ 1944
Aligarh, India
ਮੌਤ9 ਅਕਤੂਬਰ 2015(2015-10-09) (ਉਮਰ 71)
Nagpur, India
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾIndian
ਪੇਸ਼ਾMusic composer, lyricist, playback singer
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ1971–2015
ਸਾਥੀDivya Jain
ਬੱਚੇ1

ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਫਰਵਰੀ 1944 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ9 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। [1] [2] ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਚੋਰ ਮਚਾਏ ਸ਼ੌਰ (1974), ਗੀਤ ਗਾਟਾ ਚਲ (1975), ਚਿਚੋਰ (1976) ਅਤੇ ਅਣਖੀਓਂ ਕੇ ਝਾਰਖੋਂ ਸੇ (1978) ਵਰਗੀਆਂ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਰਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ।

ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਆ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦਾ ਰਮਾਇਣ (1987) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। [3] ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ-ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੁਡਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ 28 ਫਰਵਰੀ 1944 ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਇੰਦਰਮਾਨੀ ਜੈਨ ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਜੈਨ ਦੇ ਸੱਤ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਭੈਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੈਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ । ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਸਨ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇਕ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। [4]

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਕੂਲ ਭੇਜਿਆ.।ਉਸ ਨੇ ਜੀ ਐਲ ਜੈਨ, ਜਨਾਰਧਨ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਨੱਥੂ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਸਟਾਲਵਰਟਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। [5] ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਭਜਨ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। [6]

ਕਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਸੌਦਾਗਰ, ਚੋਰ ਮਚਾੲੇ ਸ਼ੋਰ, ਚੀਚੋਰ, ਗੀਤ ਗਾਤਾ ਚਲ, ਫਕੀਰਾ, ਅਣਖੀੳਂ ਕੇ ਝਾਰਖੋਂ ਸੇ, ਦੁਲਹਂ ਵਾਹੀ ਜੋ ਪਾਈ ਮਨ ਭ<a href="./ ਚੋਰ ਮਚਾਏ ਸ਼ੌਰ " rel="mw:WikiLink" data-linkid="42" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Chor Machaye Shor&quot;,&quot;description&quot;:&quot;1974 film by Ashok Roy&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q911026&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;mt&quot;}" class="cx-link" id="mwEg" title=" ਚੋਰ ਮਚਾਏ ਸ਼ੌਰ ">ਏ</a> ਪਹੇਲੀ, ਕੀ ਜੱਸੋ ਕਰੋਪਤੀ ਪਤਨੀ ਔਰ ਵੋ, ਇਨਸਾਫ ਕਾ ਤਾਰਾਜੁ ਨਦੀਆ ਕੇ ਪਾਰ, ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮਾਈਲੀ ਅਤੇ ਹੇਨਾ[4] ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਯਸੂਦਾਸ ਅਤੇ ਹੇਮਲਟਾ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। [6] ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦੀ ਰਮਾਇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ - ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਲੀਫ ਲੈਲਾ, ਜੈ ਗੰਗਾ ਮਾਈਆ, ਜੈ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ, ਜੈ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ, ਜੈ ਹਨੂੰਮਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ[5]

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਜੈਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਿਵਿਆ ਜੈਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ ਹੈ। [7] 9 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। [4] [8]

ਅਵਾਰਡ[ਸੋਧੋ]

ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ-ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [9] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1985 ਵਿਚ ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮਾਈਲੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। [10] ਰਵੀਂਦਰ ਜੈਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। [5]

ਵਿਰਾਸਤ[ਸੋਧੋ]

ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। [11] . ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।" [4]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Pandya, Haresh. "Ravindra Jain, Bollywood Film Composer, Dies at 71", The New York Times, United States, 10 October 2015. Retrieved on 26 March 2019.
  2. Business Standard. "Bollywood's veteran music composer Ravindra Jain dies at 71", Business Standard, India, 9 October 2015. Retrieved on 26 March 2019.
  3. "पुण्यतिथि रवींद्र जैन: जिनके बिना रामायण शुरू नहीं होती थी". Firstpost Hindi. 9 October 2017. Retrieved 19 July 2019. 
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 "Ravindra Jain Profile". Outlook India. 
  5. 5.0 5.1 5.2 Tentaran (24 May 2017). "Ravindra Jain | Famous Indian Musician - Tentaran". Tentaran - there's more to life (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 8 November 2019. 
  6. 6.0 6.1 Vats, Rohit. "Ravindra Jain: The man who introduced Yesudas to us", Hindustan Times, India. 9 October 2015. Retrieved on 26 March 2019.
  7. "Film Bandhu". filmbandhuup.gov.in. Retrieved 7 October 2019. 
  8. Pandya, Haresh (10 October 2015). "Ravindra Jain, Bollywood Film Composer, Dies at 71". The New York Times (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). ISSN 0362-4331. Retrieved 8 November 2019. 
  9. TNN (9 April 2015). "Jains steal the show with 7 Padmas". The Times of India. Retrieved 27 March 2019. 
  10. Filmfare "ALL FILMFARE AWARDS WINNERS", Filmfare, India, ©2019. Retrieved on 27 March 2019.
  11. "Hema Malini, Vishal Bhardwaj Bid Final Farewell to Ravindra Jain - NDTV Movies". NDTVMovies.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 8 November 2019.