ਰਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ
ਰਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਉਹ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ ਜੋ ਕਰਾਂਤੀਵ੍ਰੱਤ ( ਏਕਲਿਪਟਿਕ ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਰਸਤਾ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਚੱਲਦਿਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਹਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਖਗੋਲੀ ਗੋਲੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਹਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਇਸ ਬਾਰਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮੇਖ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
ਬੈਬਿਲੋਨ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ 12 ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਦੈਨਿਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਿਚਕਰ ਨੂੰ 28 ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਕਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਪਥ 27 ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਕਤ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਸਭ ਵਿਭਾਜਨ ਚਾਂਦਰ ਰਾਸ਼ਿਚਕਰ ਦੇ ਹਨ ।
12 ਰਾਸ਼ੀਆਂ
[ਸੋਧੋ]ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਬਾਰਾਹ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹਨ , ਜੋ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹਨ -