ਸਰੋਜ ਖ਼ਾਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸਰੋਜ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ
Sarojkhan.jpg
ਜਨਮਨਿਰਮਲਾ ਨਾਗਪਾਲ[1]
(1948-11-22)22 ਨਵੰਬਰ 1948
ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ
ਮੌਤ3 ਜੁਲਾਈ 2020(2020-07-03) (ਉਮਰ 71)
ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ
ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾਭਾਰਤੀ
ਪੇਸ਼ਾਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ1948—2020
ਸਾਥੀਬੀ ਸੋਹਣਲਾਲ (ਵਿ. 1961; separated 1965) ਸਰਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨ ਖਾਨ (ਵਿ. 1975; her death 2020)
ਬੱਚੇ4

ਸਰੋਜ ਖਾਨ (ਜਨਮ ਨਿਰਮਲਾ ਨਾਗਪਾਲ 22 ਨਵੰਬਰ 1948- 3 ਜੁਲਾਈ 2020) ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2000 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕਿਸ਼ਨਚੰਦ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨੋਨੀ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।

ਕਿੱਤਾ [ਸੋਧੋ]

ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨਿਰਮਲਾ ,ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ -ਪਿਤਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੱਚੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮੱਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਵਿੱਚ ਬੱਚੀ ਸ਼ਿਆਮਾ (Shyama)[2] ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ 1950 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਿਆ, ਫਿਰ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਹਾਇਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗੀਤਾ ਮੇਰਾ ਨਾਮ(1974) ਫਿਲਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ(1987) ਦੇ ਗੀਤ ਹਵਾ -ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਨਗੀਨਾ(1986), ਚਾਂਦਨੀ(1989) ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਏਕ ਦੋ ਤੀਨ-ਤੇਜ਼ਾਬ(1988), ਤੱਮਾ ਤੱਮਾ- ਥਾਨੇਦਾਰ(Thanedaar) (1990)[3] ਅਤੇ ਧੱਕ ਧੱਕ ਕਰਨੇ ਲਗਾ -ਬੇਟਾ 1992) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਹ ਇਕ ਸਫ਼ਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਬਣ ਗਈ ।[4]

2014 ਵਿੱਚ ਸਰੋਜ ਨੇ ਗੁਲਾਬ ਗੈਂਗ ਵਿੱਚ  ਮਾਧੁਰੀ  ਦਿਕ੍ਸਿਤ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[5]

ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ[ਸੋਧੋ]

  • "ਤਨੂੰ ਵੇਡਸ ਮਨੂੰ ਰਿਟਰਨ" (2015)
  • ਗੁਲਾਬ ਗੈਂਗ  (2014)
  • ABCD: ਐਨੀ ਬਡੀ ਕੈਨ ਡਾਂਸ  (2012)
  • ਰਾਓਡੀ ਰਾਠੋਰ  (2012)
  • ਏਜੈਂਟ ਵਿਨੋਦ  (2012)
  • ਖੱਟਾ ਮੀਠਾ (2010)
  • ਲਾਈਫ ਪਾਟਨਰ (2009)
  • ਲਵ ਆਜ ਕਲ (2009)
  • ਦਿੱਲੀ -6 (2009)
  • ਜਬ ਵੀ ਮੈੱਟ (2007) (ਉੱਤਮ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ)
  • ਨਮਸਤੇ  ਲੰਦਨ  (2007)
  • ਗੁਰੂ (2007) (ਉੱਤਮ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ)
  • ਸਾਵਰੀਆ  (2007)
  • ਡੋਨ- The Chase Begins Again (2006)
  • Fanaa (2006)
  • Mangal Pandey: The Rising (2005)
  • ਸਰੰਗਰਾਮ (2005) (Tamil language|Tamil) Won the National Film Award for Best Choreography
  • ਵੀਰ-ਯਾਰਾ  (2004)
  • ਸਵਦੇਸ਼ (2004)
  • ਕੁਛ ਣ ਕਹੋ (2004)
  • ਸਾਥੀਆ (2002)
  • ਦੇਵਦਾਸ (2002) Won the Filmfare Award for Best Choreography & National Film Award
  • ਲਗਾਨ: Once Upon a Time in India (2001) Won the Filmfare Award for Best Choreography & National Film Award
  • ਫ਼ਿਜ਼ਾ (2000)
  • ਤਾਲ (1999)
  • ਹਮ ਦਿਲ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਸਨਮ (1999) Won the Filmfare Award for Best Choreography & National Film Award & American Choreography Award
  • ਸੋਲਡਰ1998)
  • ਔਰ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ1997)
  • ਪ੍ਰਦੇਸ਼(1997)
  • ਇਰੁਵਰ  (1997)(Tamil)
  • ਖਾਮੋਸ਼ੀ: The Musical (1996)
  • ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੈ ਜਾਏਂਗੇ  (1995)
  • ਯਰਾਨਾ(1995)
  • ਮੋਹਰਾ (1994)
  • ਅੰਜ਼ਾਮ (1994)
  • ਬਾਜ਼ੀਗਰ(1993)
  • ਆਈਨਾ  (1993)
  • ਡਰ (1993)
  • ਬੇਟਾ(1992)
  • ਆਵਾਰਗੀ(1990)
  • ਸੈਲਾਬ (1990)
  • ਚਾਂਦਨੀ (1989)
  • ਨਿਗਾਹੇਂ : ਨਗੀਨਾ  ਭਾਗ II (1989)
  • ਤੇਜ਼ਾਬ (1988)
  • ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ  (1987)
  • ਨਗੀਨਾ (1986)
  • ਹੀਰੋ (1983)
  • ਥਾਈ ਵਿਦੂ ( 1983 ) ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ

ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਮਾਧੁਰੀ ਡੋਲਾ ਰੇ ਡੋਲਾ ਤੇ ਡਾਂਸ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ,ਜਿਸ ਲਈ ਖਾਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ,ਅਭੁੱਲ ਯਾਤਰਾ 2008.

ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਐਵਾਰਡ  ਵਧੀਆ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਲਈ

ਸਰੋਜ ਖਾਨ  ਕੌਮੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ  ਵਧੀਆ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਲਈ 3 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।

  • 2002 - ਦੇਵਦਾਸ - ਡੋਲਾ ਰੇ ਡੋਲਾ [6]
  • 2006 - ਸਰੰਗਰਾਮ
  • 2007 - ਜਬ ਵੀ ਮੈੱਟ

ਅਮਰੀਕੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

  • 2002: ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ : ਲਗਾਨ : ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ (2001)

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • Indian women in dance

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Choreographer Saroj Khan passes away". The Indian Express. 3 July 2020. Retrieved 3 July 2020. 
  2. Gulzar; Govind Nihalani; Saibal Chatterjee (2003). Encyclopaedia Of Hindi Cinema. Popular Prakashan. p. 573. ISBN 978-81-7991-066-5. Retrieved 13 June 2013. 
  3. "'Tamma tamma loge' got okayed in the 48th take: Saroj Khan". Times Of India. 23 May 2013. Retrieved 13 June 2013. 
  4. Shoma A. Chatterji (28 October 2012). "Diva of Dance". The Tribune. Retrieved 13 June 2013. 
  5. "Madhuri is still superb: Saroj Khan". The Times of India. 22 May 2013. Retrieved 13 June 2013. 
  6. "50th National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals.