ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਚਿਸ਼ਤੀਆ ਹੁਕਮ ਦਾ ਸ਼ੇਖ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ

ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ (1478 - 1572) (ਹਿੰਦੀ:सलीम चिश्ती, ਉਰਦੂ:سلیم چشتی) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸੀ।

ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਖ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ

ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਸੀਕਰੀ ਵਿੱਚ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਰਦ ਵਾਰਸ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਚਿਸ਼ਤੀ ਨੇ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸਲੀਮ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ) ਰੱਖਿਆ।[1] ਸ਼ੇਖ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਧਰਮ-ਮਾਤਾ ਸੀ। ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੀ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰਨਾਮਾ[2] ਵਿੱਚ ਵੇਰਵਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਤੁਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਖਾਨ ਕੋਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  

ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ, ਸਦੂਦੀਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸਆਦੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜਗੀਰਾਂ ਅਮੇਨਾਬਾਦ, ਤਲੇਬਾਬਾਦ ਅਤੇ ਚੰਦਰਪ੍ਰਤਾਪ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੋਤਾ ਕੁਰਸ਼ੀਦ ਅਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ 16 ਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੈ।[3] ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਲਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਕਾਜ਼ੀਮੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ, ਅਸਾਮ ਬੰਗਾਲ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਜਸਟਿਸ ਬਦਰੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ,[4] ਚੌਧਰੀ ਤਨਬੀਰ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਣਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਚੌਧਰੀ ਇਰਾਦ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸੰਨ 2015 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ, ਸ਼ੇਖ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਕਿਸ਼ਵਰ ਖਾਨ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਦਾਉਨ ਦੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।[5]   [ ਸਰਕੂਲਰ ਹਵਾਲਾ ] ਅਕਬਰ ਨੇ ਸੂਫੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਗਲ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉਥੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Muhammad-Hadi (1999). Preface to The Jahangirnama. Translated by Thackston, Wheeler M. Oxford University Press. p. 4. ISBN 978-0-19-512718-8. A dervish named Shaykh Salim [Chisti] ... lived in the town of Sikri ... If His Majesty [Akbar]'s wish were divulged to him, there was hope that it would be granted through his prayers. Consequently His Majesty went to the shaykh's house ... Because there had been true intention and firmness of belief, in a short while the tree of hope bore fruit ... For the well-being of this offspring ... he was given the name Sultan Salim. 
  2. Jahangir, Emperor of Hindustan (1999). The Jahangirnama: Memoirs of Jahangir, Emperor of India. Translated by Thackston, Wheeler M. Oxford University Press. p. 65. ISBN 978-0-19-512718-8. Qutbuddin Khan Koka's mother passed away. She had given me milk in my mother's stead—indeed, she was kinder than a mother—and I had been raised from infancy in her care. I took one of the legs of her bier on my own shoulder and carried it a bit of the way. I was so grieved and depressed that I lost my appetite for several days and did not change my clothes. 
  3. Khan, Muazzam Hussain (2012). "Qutbuddin Khan Kokah". In Islam, Sirajul; Jamal, Ahmed A. Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (Second ed.). Asiatic Society of Bangladesh. 
  4. Siddiky, Leila Rashida (2012). "Siddiky, Justice Badruddin Ahmad". In Islam, Sirajul; Jamal, Ahmed A. Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (Second ed.). Asiatic Society of Bangladesh. 
  5. Qutubuddin Koka