ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ
শেখ হাসিনা
Sheikh Hasina (1) (cropped).jpg
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਮੌਜੂਦਾ
ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਂਭਿਆ
6 ਜਨਵਰੀ 2009
ਪਰਧਾਨਇਅਜੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ
ਜ਼ਿੱੱਲੁਰ ਰਹਿਮਾਨ
ਅਬਦੁਲ ਹਮੀਦ
ਸਾਬਕਾਫਖਰੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ (ਐਕਟਿੰਗ)
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
23 ਜੂਨ 1996 – 15 ਜੁਲਾਈ 2001
ਪਰਧਾਨਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਬਿਸਵਾਸ
ਸ਼ਹਾਬੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ
ਸਾਬਕਾਮੁਹੰਮਦ ਹਬੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ (ਐਕਟਿੰਗ)
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਲਤੀਫਉਰ ਰਹਿਮਾਨ (ਐਕਟਿੰਗ)
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਆਗੂ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
10 ਅਕਤੂਬਰ 2001 – 29 ਅਕਤੂਬਰ 2006
ਸਾਬਕਾਖ਼ਾਲਿਦਾ ਜ਼ੀਆ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਖ਼ਾਲਿਦਾ ਜ਼ੀਆ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
20 ਮਾਰਚ 1991 – 30 ਮਾਰਚ 1996
ਸਾਬਕਾਏ ਐਸ ਐੱਮ ਅਬਦੁਰ ਰਬ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਖ਼ਾਲਿਦਾ ਜ਼ੀਆ
ਆਗੂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ
ਮੌਜੂਦਾ
ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਂਭਿਆ
17 ਮਈ 1981
ਸਾਬਕਾਅਸਦਉਜ਼ਮਾਨ ਖਾਨ
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ (1947-09-28) 28 ਸਤੰਬਰ 1947 (ਉਮਰ 75)
ਟੁੰਗੀਪਾਰਾ, ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡੋਮੀਨੀਅਨ
(ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼)
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਅਵਾਮੀ ਲੀਗ
ਹੋਰ ਸਿਆਸੀਮਹਾਂ ਗਠਜੋੜ (2008–ਹੁਣ)
ਪਤੀ/ਪਤਨੀਵਾਜ਼ੇਦ ਮੀਆ (1968–2009)
ਸੰਤਾਨਸਜੀਬ ਵਾਜ਼ੇਦ
ਸਾਇਮਾ ਵਾਜ਼ੇਦ
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰਈਡਨ ਗਰਲਜ਼' ਕਾਲਜ
ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ[1]

ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ (ਬੰਗਾਲੀ: শেখ হাসিনা; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ /ˈʃx həˈsnə/, SHAYKH hə-SEE-nə; ਜਨਮ: 28 ਸਤੰਬਰ 1947) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ 9ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੀ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਲੜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਕ ਬੰਗਬੰਧੂ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁੱਰਹਮਾਨ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪਿਛਾਖੜੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਨਿਆਇਕ ਕਤਲਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।[2][3] 2021 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ 2014 ਤੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।[4] 2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਬੀਐਨਪੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੋਣ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੁਆਰਾ ਧਾਂਦਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਚੌਥਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।

ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਕਈ ਦਰਜਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[5][6][7][8]

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਹਸੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਸਤੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤੁੰਗੀਪਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੇਖ਼ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ।[9] ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ੇਖ ਫਜ਼ੀਲਾਤੁਨਨੇਸਾ ਮੁਜੀਬ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐੱਮ.ਏ. ਵਾਜੇਦ ਮੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[10] 1970 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।[11]

ਜਦੋਂ 15 ਅਗਸਤ 1975 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਤਖਤਾਪਲਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਹਸੀਨਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਐੱਮ.ਏ. ਵਾਜ਼ੇਦ ਮੀਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ 1975 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਜੀਬ ਵਾਜੇਦ ਜੋਏ, ਭਾਰਤੀ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਸੀਨਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਵਰਾ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਈ।[10][12]

16 ਫਰਵਰੀ 1981 ਨੂੰ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਅਤੇ 17 ਮਈ 1981 ਨੂੰ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[13]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. http://www.bangladesh.gov.bd/index.php?Itemid=142&id=76&option=com_content&task=view
  2. Riaz, Ali (21 September 2020). "The pathway of massive socioeconomic and infracstructuaral development but democratic backsliding in Bangladesh". Democratization: 1–19. ISSN 1351-0347. doi:10.1080/13510347.2020.1818069. Archived from the original on 28 December 2020. Retrieved 24 September 2020.  Unknown parameter |s2cid= ignored (help); Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  3. Diamond, Larry (15 September 2020). "Democratic regression in comparative perspective: scope, methods, and causes". Democratization. 28: 22–42. ISSN 1351-0347. doi:10.1080/13510347.2020.1807517Freely accessible. 
  4. "Predator Sheikh Hasina". Reporters Without Borders (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 30 June 2021. Retrieved 5 July 2021. 
  5. "The World's 100 Most Powerful Women". Forbes. 4 December 2018. Archived from the original on 20 September 2017. Retrieved 4 December 2018.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  6. "The World's 100 Most Powerful Women". Forbes. 1 November 2017. Archived from the original on 25 December 2018. Retrieved 2 November 2017.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  7. "2019 Global Thinkers". Foreign Policy. 15 January 2019. Archived from the original on 14 January 2019. Retrieved 15 January 2019.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  8. "Sheikh Hasina: The World's 100 Most Influential People". Time (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 3 October 2020. Retrieved 23 September 2020.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  9. "Sheikh Hasina Wazed". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 6 April 2016. Retrieved 28 March 2016.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  10. 10.0 10.1 "The time Delhi gave shelter to Sheikh Hasina". dna. 7 April 2017. Archived from the original on 9 February 2019. Retrieved 8 February 2019.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  11. Mohiuddin, Yasmeen (Spring 2008). "Sheikh Hasina and Khaleda Zia". International Journal. 63 (2): 464. doi:10.1177/002070200806300215.  Unknown parameter |s2cid= ignored (help)
  12. "Hasina revisits Delhi, her home from 1975–81". bdnews24.com. Archived from the original on 1 October 2018. Retrieved 8 February 2019.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  13. "Sheikh Hasina: They 'should be punished'". Al Jazeera. 23 September 2013. Archived from the original on 24 January 2015. Retrieved 16 November 2014.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)