ਹਨੂਮਾਨ ਚਲੀਸਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search


ਹਨੂਮਾਨ ਚਲੀਸਾ, ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਇਕ ਭਜਨ ਹੈ।[1][2] ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਅਉਧੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।[1]

ਭਜਨ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੋਹਾ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਚਰਣ ਸਰੋਜ ਰੱਜ, ਨਿਜਨੁ ਮੁੂੁੁਰ ਸੁਧਾਰਿ।

ਬਰਨਊਂ ਰਘਬਰ ਬਿਮਲ ਜਸੂ, ਜੋ ਦਾਯਕੁ ਫਲ ਚਾਰੀ॥


ਬੁਦਹਿਹੀਨ ਟਾਨੂ ਜੈਨਿਕ, ਸੁਮਰੀਓ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ।

ਬਾਲ ਬੁੱਧਿ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇਵੁ, ਮੋਹੀ ਹਰਹੁ ਕਲੇਸ ਵਿਕਾਰ॥

ਚਲੀਸਾ[ਸੋਧੋ]

ਜੈ ਹਨੂਮਾਨ ਗਿਆਨ ਗਨ ਸਾਗਰ।

ਜੈ ਕਾਪੀਸ ਤਿਹੁੁਂ ਲੋਕ ਉਜਾਗਰ॥੧॥


ਰਾਮ ਦੂਤ ਅਤੁਲਿਤ ਬਲ ਧਾਮਾ।

ਅੰਜਨੀ ਪੁੱਤਰ ਪਵਨ ਸੂਟ ਨਾਮਾ॥੨॥


ਮਹਾਵੀਰ ਵਿਕਰਮ ਬਜਰੰਗੀ।

ਕੁਮਾਤਿ ਨਿਰਵਰ ਸੁਮਤਿ ਕੀ ਸਾਗਗੀ॥੩॥


ਕੰਚਨ ਬਾਰਨ ਬਿਰਜ ਸੁਬਾਸਾ।

ਕਨਾਨ ਕੁੰਡਲ ਕੁਨਛਿਤ ਕੇਸਾ॥੪॥


ਹੱਥ ਬਜ਼ਰ ਔ ਧ੍ਵਜ ਬਿਰਾਜੈ।

ਕੰਧ ਮੁੰਨਜ ਜਾਨੂ ਸਾਜੈ॥੫॥


ਸ਼ੰਕਰ ਸੁਵਨ ਕੇਸਰੀ ਨੰਦਨ।

ਤੇਜ ਪ੍ਰਤਾਪ ਮਹਾਂ ਜਾਗਾ ਬੰਧਨ॥੬॥


ਵਿਦਿਆ ਗੁਣੀ ਅਤਿ ਛਾਤੁਰ।

ਰਾਮ ਕਾਜ਼ ਕਰੈਰਬੇ ਕੋ ਆਤੁਰ॥੭॥


ਪ੍ਰਭੂ ਛਰਿਤ੍ਰ ਸੁਨਿਬੇ ਕੋ ਰਸੀਆ।

ਰਾਮ ਲਖਨ ਸੀਤਾ ਮਨ ਬਾਸੀਆ॥੮।


ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਧਰਿ ਸਿਯਹਿ ਦਿਖਵਾ।

ਬਿਕਟ ਰੂਪ ਧਰਿ ਲੰਕ ਜਾਰਵਾ॥੯॥


ਭੀਮ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਅਸੁਰ ਸੋਹੇਰੇ।

ਰਾਮਚੰਦਰ ਕੇ ਕਾਜ ਸੰਵੇੜੇ॥੧੦॥


ਲਾਯ ਸਜੀਵਨ ਲਖਨ ਜਿਯਏ।

ਸ਼੍ਰੀ ਰਘੁਵੀਰ ਹਰਸ਼ੀ ਉਰ ਲਏ॥੧੧॥


ਰਘੁਪਤੀ ਕੀਨ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਬਦਈ।

ਤੂੰਮ ਮਾਂ ਪ੍ਰਿਆ ਭਰਤਹਿ ਸੈਮ ਭਾਈ॥੧੨॥


ਸਹਸ ਬਦਾਨ ਤੂਵਰ ਜਸ ਗਾਵਨ।

ਅਸ ਕਹਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਤੀ ਕਨਠ ਲਗਾਵੈ॥੧੩॥


ਸਨਕਾਦਿਕ ਬ੍ਰਹਮਾਦਿ ਮੁਨੀਸਾ।

ਨਰਦਾ ਸਰਦ ਸਹਿਤ ਅਹੀਸਾ॥੧੪॥


ਜਮ ਕੁਬਰ ਡਿਕਪਲ ਜਹਾਨ ਤੇ।

ਕਾਬਿ ਕੋਬਿਦ ਕਹਿ ਸਕੈਨ ਕਹਾਨ ਤੇ॥੧੫॥


ਤੁਮ ਉਪਕਾਰ ਸੁਗਰੇਵ ਕਿਨਾ।

ਰਾਮ ਮਿਲਾਯ ਰਾਜਪਦ ਦੀਿਨਹਾ॥੧੬॥


ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਮੰਤਰ ਵਿਭਿਸ਼ਣ ਮਾਨ।

ਲੰਕੇਸ਼ਵਰ ਭਏ ਸਭ ਜਾਗ ਜਾਗਾ॥੧੭॥


ਜੁਗ ਸਹਸਰ ਜੋਜਨ ਪਰ ਭਾਨੂ।

ਲੀਲੋ ਤਾਹੀ ਮੱਧੂਰ ਫਾਲ ਜਾਨੂ॥੧੮॥


ਪ੍ਰਭੂ ਮੁਦ੍ਰਿਕ ਮੇਲ ਮੁਖ ਮਹਿ।

ਜਲਧਿ ਲਾਙ੍ਹਿ ਗਯੇ ਅਛਰਜ ਨਾਹੀ॥੧੯॥


ਦੁਰਗਮ ਕਾਜ ਜਗਤ ਕੇ ਜੇਤੇ।

ਸੁਗਮ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਤੁਮ੍ਹਰੇ ਤੇਤੇ॥੨੦॥


ਰਾਮ ਡੂਏਅਰ ਤੁਮ ਰਖਵਾਲੇ।

ਹੋਤ ਨ ਅਗਯ ਬਿਨ ਪੈਸਾਰੇ॥੨੧॥


ਸਭ ਸੁਖ ਲਹੈ ਤੁਮਹਰਿ ਸ਼ਰਨ।

ਤੁਮ ਰਕਸ਼ਕ ਕਾਹੂ ਕੋ ਡਰਨਾ॥੨੨॥


ਆਪਨ ਤੇਜ ਸਮਹਰੋ ਅਪੈ।

ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹਾੰਕ ਤੇ ਕਾੰਪੇ॥੨੩॥


ਭੂਤ ਪਿਸ਼ਾਚ ਨਿਕਟ ਨਹੀਂ ਆਵੈ।

ਮਹਾਬੀਰ ਜਬ ਨਾਮ ਸੁਨਾਵੈ॥੨੪॥


ਨਾਸੈ ਰੋਗ ਹਰੈ ਸਬ ਪੀਰਾ।

ਜਾਪਟ ਨਿਰੰਤਰ ਹਾਨੂਮੰਤ ਬੀਰਾ॥੨੫॥


ਸੰਕਟ ਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਛ੍ਹੁਦਾਵੈ।

ਮਨ ਕ੍ਰਮ ਬਚਨ ਧਿਆਨ ਜੋ ਲਾਵੈ॥੨੬।


ਸਬ ਪਰ ਰਾਮ ਟਪਾਸਵੀ ਰਾਜਾ।

ਤਿਨ ਕੇ ਕਾਜ ਸਕਲ ਤੁਮ ਸਾਜਾ॥੨੭॥


ਔਰ ਮਨੋਰਥ ਜੋ ਕੋਈ ਲਾਵੇ।

ਸੋਈ ਅਮਿਤ ਜੀਵਨ ਫਲ ਪਾਵੈ॥੨੮॥


ਛਾਰੋ ਜੁਗ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੁਮਹਾਰਾ।

ਹੈ ਪਰਸਿੱਧ ਜਗਤ ਊਜਿਆਰਾ॥੨੯॥


ਸਾਧੁ ਸੰਤ ਕੇ ਤੁਮ ਰਖਵਾਰੇ।

ਅਸੂਰ ਨਿਖੰਡਨ ਰਾਮ ਦੁਲਾਰੇ॥੩੦॥


ਅਸ਼ਟ੍ਹਾ ਸਿੱਧੀ ਨੌ ਨਿਧੀ ਕੇ ਦਾਤਾ।

ਅਸ ਬਰ ਦੀਨ ਜਨਕੀ ਮਾਤਾ॥੩੧॥


ਰਾਮ ਰਸਾਯਨ ਤੁਮਹਰੇ ਪਾਸਾ।

ਸਦਾ ਰਹੋ ਰਘੁਪਤੀ ਕੇ ਦਾਸਾ॥੩੨॥


ਤੁਮਹਰੇ ਭਜਨ ਰਾਮ ਕੋ ਪਾਵੈ।

ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਦੁਖ ਬਿਸਰਾਵੈ॥੩੩॥


ਅੰਤ ਕਾਲ ਰਘਬੀਰ ਪੁਰ ਜਾਈ।

ਜਹਾੰ ਜਨਮ ਹਰੀ ਭਗਤ ਕਹਾਇ॥੩੪॥


ਔਰ੍ ਦੇਵਤਾ ਚਿਤ ਨ ਧਰਏ।

ਹਾਨੂਮੈਟ ਸੇਈ ਸਰ੍ਵ ਸੁਖ ਕਰਇ॥੩੫॥


ਸੰਕਟ ਕਟਾਈ ਮਿਟੇਆ ਸਬ ਪੀਰਾ।

ਜੋ ਸੁਮਿਰਾਇ ਹਨੂਮਟ ਬਾਲਬੀਏ॥੩੬॥


ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਹਨੂਮਾਨ ਗੁਸਾਈ।

ਕਿਰਪਾ ਕਰਹੁ ਗੁਰੂਦੇਵ ਕੀ ਨਾਈ॥੩੭॥


ਜੋ ਸ਼ਤ ਬਾਰ ਪਾਠ ਕਰ ਕੋਈ।

ਛੁਟਹਿ ਬੰਦਿ ਮਹਾ ਸੁੱਖ ਹੋਇ॥੩੮॥


ਜੋ ਯਹ ਪਦੇ ਹਨੂਮਾਨ ਚਲੀਸਾ।

ਹੋਯ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ਖੀ ਗੌਰਿਸਾ॥੩੯॥


ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਸਦਾ ਹਰੀ ਚੇਰਾ

ਕੇਜੈ ਨਾਥ ਹ੍ਰਦਯ ਮਹੰ ਡੇਰਾ॥੪੦॥

ਅੰਤ ਦੋਹਾ[ਸੋਧੋ]

ਪਵਨੰਤਨy ਸੰਕਟ ਹਾਰਾਨ ਮੰਗਲ ਮੂਰਤੀ ਰੂਪ।

ਰਾਮ ਲਖਨ ਸੀਤਾ ਸਹਿਤ ਹ੍ਰਦਯ ਬਸਹੁ ਸੁਰ ਭੂਪ॥

ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ[ਸੋਧੋ]

ਸੁਪਰ ਕੈਸੇਟਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ੧੯੯੨ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰਿਵਾਇਤੀ ਧੁਨੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰਿਹਰਨ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ[3][4] ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੂਪ ਜਲੋਟਾ, ਜਸਰਾਜ ਅਤੇ ਐਮ. ਐਸ. ਸੁੱਬਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[3]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 Rambhadradas 1984, pp. 1–8.
  2. "Hanuman Chalisa in digital version". The Hindu Business Line. 26 February 2003. Retrieved 2011-06-25. 
  3. 3.0 3.1 Nityanand Misra 2015, pp. 199–212.
  4. https://www.youtube.com/watch?v=AETFvQonfV8

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]