ਈਦੀ ਅਮੀਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਈਦੀ ਅਮੀਨ
Idi Amin -Archives New Zealand AAWV 23583, KIRK1, 5(B), R23930288.jpg
ਯੁਗਾਂਡਾ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਮੀਤ ਪਰਧਾਨ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਅਦਰੀਸੀ
ਸਾਬਕਾ ਮਿਲਟਨ ਓਬੋਟੇ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਯੁਸੁਫ਼ੂ ਲੂਲੇ
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ ਈਦੀ ਦਾਦਾ
ਅੰ. 1923 – 1928

ਮੌਤ 16 ਅਗਸਤ 2003 (2003-08-16) (aged 75-80)
ਜੱਦਾਹ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
ਕੌਮੀਅਤ
ਪਤੀ/ਪਤਨੀ
  • ਮਲਯਾਮੂ (ਤਲਾਕ) * ਕੇਅ (ਤਲਾਕ) * ਨੋਰਾ (ਤਲਾਕ) * ਮਦੀਨਾ (ਵਿਧਵਾ) * ਸੈਰਾ ਕਯੋਲਾਬਾ (ਵਿਧਵਾ)
ਸੰਤਾਨ 43 (ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਿਕ)
ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਸਰਵਸ
ਵਫ਼ਾ
  • Uganda ਯੁਗਾਂਡਾ (1962 ਤੋਂ) * United Kingdom ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ (1962 ਤੱਕ)
ਸਰਵਸ/ਸ਼ਾਖ

ਰੈਂਕ

ਜੰਗਾਂ/ਯੁੱਧ

ਈਦੀ ਅਮੀਨ ਦਾਦਾ (/ˈdi ɑːˈmn//ˈdi ɑːˈmn/; ਅੰ. 1923 1923–28 ਫਰਮਾ:Snds16 ਅਗਸਤ 2003) 1971 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯੁਗਾਂਡਾ ਦਾ ਫੌਜੀ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। 1946 ਵਿੱਚ ਅਮੀਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰੈਜਿਮੇਂਟ ਕਿੰਗਸ ਅਫਰੀਕੀ ਰਾਇਫਲਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 1971 ਦੇ ਫੌਜੀ ਤਖਤਾਪਲਟ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਟਨ ਓਬੋਟੇ ਨੂੰ ਪਦ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਪਿੱਛੋਂ ਯੁਗਾਂਡਾ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਓੜਕ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡਰ ਦਾ ਪਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਦ ਉੱਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ।

ਅਮੀਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਮਨੁਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਸਿਆਸੀ ਦਮਨ, ਜਾਤੀ ਉਤਪੀੜਨ, ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਤਿਆਵਾਂ, ਪੱਖਪਾਤ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਕੁਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ 5 ਲੱਖ ਲੋਕ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।[1][2]

ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਅਮੀਨ ਨੂੰ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਮੁਅੰਮਰ ਅਲ-ਗੱਦਾਫੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਸੀ ।[3][4][5][2]

ਯੁਗਾਂਡਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੇ ਕੰਗੇਰਾ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਯੁਗਾਂਡਾ-ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਜੰਗ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ। ਅਮੀਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੀਬੀਆ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵਾਸਤ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਲਗਾ, ਜਿੱਥੇ 16 ਅਗਸਤ 2003 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ।

Notes[ਸੋਧੋ]

References[ਸੋਧੋ]

  1. Ullman, Richard H. (April 1978). "Human Rights and Economic Power: The United States Versus Idi Amin". Foreign Affairs. Retrieved 26 March 2009. The most conservative estimates by informed observers hold that President Idi Amin Dada and the terror squads operating under his loose direction have killed 100,000 Ugandans in the seven years he has held power. 
  2. 2.0 2.1 Empty citation (help) 
  3. Empty citation (help) 
  4. Empty citation (help) 
  5. Gareth M. Winrow.