ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦਾ ਝੰਡਾ
ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ

ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ , ਇਸਦੇ ਚਹੁੰਦਿਸ਼ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੁਦ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਜਾਖਸਤਾਨ , ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 1991 ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਸੀ। ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਮਰਕੰਦ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮੁਖਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਜਬੇਕ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ , ਜੋ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਉਜਬੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਤਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਮਾਨਵਵਾਸ ਇੱਥੇ ਈਸਾ ਦੇ 2000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਉਜਬੇਕਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਸੇ ਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 327 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਫਤਹਿ (ਜੋ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸ ਫਤਹਿ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਉੱਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰੋਕਸਾਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਾਰਥੀਅਨ ਅਤੇ ਸਾਸਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਇਹ ਅਠਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਖੁਰਾਸਾਨ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਚਾਰ ਹੋਇਆ।

ਨੌਂਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਿਆ। ਸਾਮਾਨੀਆਂ ਨੇ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਤਿਆਗਕੇ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕੀਤਾ। ਚੌਦਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਤੈਮੂਰ ਲੰਗ ਦਾ ਉਦਏ ਹੋਇਆ। ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਮਧ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨੋਖੀ ਸਫਲਤਾ ਪਾਈ। ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਉਸਮਾਨ (ਆਟੋਮਨ) ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਂਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ 1924 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਿਆ। 1991 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।


ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ[ਸੋਧੋ]

ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ।
ਪ੍ਰਾਂਤ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰਫਲ( ਵਰਗ ਕਿਮੀ ) ਜਨਸੰਖਿਆ Key
ਅੰਦਿਜੋਨ ਵਲਾਇਤੀ ਅੰਦਿਜਨ 4 , 200 18 , 99 , 000 2
ਬਕਸੋਰੋ ਵਲਾਇਤੀ ਬਕਸਰੋ ( ਬੁਖਾਰਾ ) 39 , 400 13 , 84 , 700 3
ਫਰਗਓਨਾ ਵਲਾਇਤੀ ਫਰਗਓਨਾ ( ਫਰਗਨਾ ) 6 , 800 25 , 97 , 000 4
ਜਿਜਜਾਕਸ ਵਿਲੋਇਤੀ ਜਿਜਜਾਕਸ 20 , 500 9 , 10 , 500 5
ਕਜੋਰਾਜਮ ਵਿਲੋਇਤੀ ਉਰੁਗੇਂਚ 6 , 300 12 , 00 , 000 13
ਨਮਾਗਾਨ ਵਿਲੋਇਤੀ ਨਮਾਗਾਨ 7 , 900 18 , 62 , 000 6
ਨਵੋਈ ਵਿਲੋਇਤੀ ਨਵੋਈ 110 , 800 7 , 67 , 500 7
ਕਸ਼ਕਾਦਰਯੋ ਵਿਲੋਇਤੀ ਕਵਾਰਸੀ 28 , 400 20 , 29 , 000 8
ਕਰਾਕਲਪਾਕਸਤਾਨ ਰਿਸਪਬਲਿਕਾਸੀ ਨੁਕੁਸ 160 , 000 12 , 00 , 000 14
ਸਮਰਕੰਦ ਵਿਲੋਇਤੀ ਸਮਰਕੰਦ 16 , 400 23 , 22 , 000 9
ਸਿਰਦਰਯੋ ਵਿਲੋਇਤੀ ਗੁਲੀਸਤੋਨ 5 , 100 6 , 48 , 100 10
ਸੁਰਕਜੋਂਦਰਯੋ ਵਿਲੋਇਤੀ ਤਰਮੇਜ 20 , 800 16 , 76 , 000 11
ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਵਿਲੋਇਤੀ ਤਾਸ਼ਕੰਤ 15 , 300 44 , 50 , 000 12
ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤਾਸ਼ਕੰਤ No Data 22 , 05 , 000 1