ਏਕਨਾਥ ਸੋਲਕਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਏਕਨਾਥ ਢੋਂਡੂ 'ਏੱਕੀ' ਸੋਲਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Eknath Dhondu 'Ekky' Solkar; 18 ਮਾਰਚ 1948 - 26 ਜੂਨ 2005) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਲਰਾਉਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ 27 ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਨ ਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 57 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।[1]

ਸੋਲਕਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ' 'ਗਰੀਬ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸੋਬਰਜ਼' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ।[1] ਸੋਲਕਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨੇੜਲੇ ਫੀਲਡਿੰਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਗੇਂਦ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।" ਉਸ ਦੇ ਕੈਚ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 1971 ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਿੱਤ ਲਈ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਸਸੇਕਸ ਟੋਨੀ ਗ੍ਰੇਗ ਵਿਖੇ ਏਕਨਾਥ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਾਰਵਰਡ ਸ਼ੋਟ ਲੈੱਗ ਸੀ।"[2]

ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ 27 ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ 53 ਕੈਚਾਂ ਲਈ 20 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੈਸਟਾਂ ਵਾਲੇ ਗੈਰ-ਵਿਕਟਕੀਪਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿਚ ਕੈਚਾਂ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੈਫਰੀ ਬਾਈਕਾਟ ਵਿਖੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਊਟ ਕਰੂ ਗਾ..."।[3]

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਸੋਲਕਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਿੰਦੂ ਜਿਮਖਾਨਾ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗਰਾਉਂਡਸਮੈਨ ਸਨ। ਸੋਲਕਰ ਉਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਸਕੋਰ ਬੋਰਡ ਬਦਲਦੇ ਸਨ। ਏਕਨਾਥ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਅਨੰਤ ਸੋਲਕਰ ਨੇ ਵੀ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

ਸਕੂਲ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 1964 ਵਿਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1965–66 ਵਿਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ।[1] ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1969 ਅਤੇ 1970 ਵਿਚ ਸਸੇਕਸ ਦੂਜੀ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਖੇਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਇਕ ਮੈਚ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

ਕਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਸੋਲਕਰ ਨੇ 1969-70 ਵਿਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਲੈੱਗ ਵਿਚ ਫੀਲਡਿੰਗ ਲਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ 1971 ਵਿਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕ ਸਫਲ ਲੜੀ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਚੋਣ 1971 ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਬਿਦ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿਚ ਉਸਨੇ 67 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਗੁੰਡੱਪਾ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨਾਲ 92 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਦੀ ਲੀਡ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ। ਓਵਲ ਵਿਚ ਤੀਸਰੇ ਟੈਸਟ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿਚ 3/28 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ, 44 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਕੈਚ ਲਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 1972–73 ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ 75 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚ 12 ਕੈਚ ਲਏ। ਉਹ 1974 ਦੀ ਆਊਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕਿਆ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜੈਫਰੀ ਬਾਈਕਾਟ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1975 ਵਿਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਇਕਲੌਤਾ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 27 ਟੈਸਟਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ 53 ਕੈਚਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ 25.42 ਦੀ atਸਤ ਨਾਲ 1,068 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 59.44 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 18 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਦੀਆਂ ਸਮੇਤ 29.27 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 6,851 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, 30.01 ਦੀ atਸਤ ਨਾਲ 276 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ 190 ਕੈਚ ਲਏ। ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ, ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਚਮਕਾਉਣ ਲਈ 4-5 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਰਣਜੀ ਟੀਮ ਲਈ ਉਸਨੇ ਅਬਦੁਲ ਇਸਮਾਈਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਇਆ। 1973 ਰਣਜੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਦਨਾਮ ਟਰਨਰ 'ਤੇ ਆਫ-ਬਰੇਕਸ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਵੈਂਕਟ, ਵੀ. ਵੀ. ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਕਰ ਦੀ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਵਾਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।[4]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Obituary: Eknath Solkar". The Guardian. Retrieved 7 January 2014. 
  2. http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/584181.html
  3. "Ghost-Spoken – Cricinfo". 
  4. "Obituary: Eknath Solkar". The Guardian. Retrieved 7 January 2014.