ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਇਲਾਹਾਬਾਦ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਲਾਹਾਬਾਦ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Motilal Nehru National Institute of Technology Allahabad) ਜਾਂ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਇਲਾਹਾਬਾਦ (NIT Allahabad), ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਖੇਤਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਿਆਗਰਾਜ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. (ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ) ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਨੂੰ 1976-77 ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।[1]

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਖੇਤਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1961 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ (ਜੇ ਕੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਅਪਲਾਈਡ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ) ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵੀ ਸੀ, ਪਰ ਐਮ.ਐਨ.ਆਰ.ਈ.ਸੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੋ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੁਆਰਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੋਪਾਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਗਰਵਾਲ ਸਨ।

ਕਾਲਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1965 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 26 ਜੂਨ 2002 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਇਹ ਕਾਲਜ ਇੱਕ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਸਿਵਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ 1976 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1982-83 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।

1970-71 ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸਾਂ ਨਾਲ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਸਥਾ ਹੁਣ ਐਮ ਟੈਕ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਐਮ.ਸੀ.ਏ., ਐਮ.ਸੀ. ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ / ਚਾਰ ਸਮੈਸਟਰ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।

ਏ.ਆਈ.ਸੀ.ਟੀ.ਈ. ਦੁਆਰਾ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਪਰੂਵਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 1972 ਵਿਚ, ਕਾਲਜ ਨੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਮਾਲੀਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ 69 ਸ਼ੈਡਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਸਟੇਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸੈਂਟਰ

ਕਾਲਜ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਯੂਕੇ ਆਰਈਸੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਗਭਗ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਛੇ ਕਰੋੜ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 15 ਅਗਸਤ 2007 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2010 ਵਿਚ, ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁਬਲੀ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ।

ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੁਪਰ ਕੰਮਪਿਊਟਰ, ਪਰਮ 8000 ਅਤੇ ਪਰਾਮ 10000, ਸੁਪਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[2]

ਵਿਭਾਗ[ਸੋਧੋ]

ਲੈਕਚਰ ਹਾਲ ਕੰਪਲੈਕਸ
ਅਕਾਦਮਿਕ ਬਲਾਕ

ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਹਨ:

  • ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
    • ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ
    • ਅਪਲਾਈਡ ਮਕੈਨਿਕਸ
    • ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
    • ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
    • ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰੀ
    • ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜਿਨੀਰਿੰਗ
    • ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
    • ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ
    • ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
    • ਜੰਤਰਿਕ ਇੰਜੀਨਿਅਰੀ
    • ਉਤਪਾਦ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
  • ਵਿਗਿਆਨ
    • ਰਸਾਇਣ
    • ਗਣਿਤ
    • ਭੌਤਿਕੀ
  • ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
  • ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ[ਸੋਧੋ]

  • ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ।[3][4]
  • ਸੰਜੀਵ ਚਤੁਰਵੇਦੀ, ਆਈਐਫਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਏਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ[5] ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਚਾਰ ਵਾਰ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਰੈਮਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
  • ਦੀਪ ਜੋਸ਼ੀ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਐਨ ਜੀ ਓ ਕਾਰਕੁਨ, 2009 ਵਿੱਚ ਮੈਗਸੇਸੇ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।[6]
  • ਉਕਾਰ ਸਿੰਘ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਗੋਰਖਪੁਰ ਦੇ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਨੀ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ, (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਭਾਰਤ।[7]
  • ਬੀ.ਐਨ. ਸਿੰਘ, ਚੇਅਰਮੈਨ ICTACEM, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਡੀਨ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ਿਆ (ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ), ਆਈਆਈਟੀ ਖੜਗਪੁਰ।[8]
  • ਰਿਸ਼ਭ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਨੇਜਰ ਐਸ.ਸੀ.ਐਮ. / ਪੀ.ਪੀ.ਸੀ. / ਐਮ.ਈ. ਮਰੀਨੀ ਇੰਡੀਆ ਫਿਆਤ ਸਮੂਹ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. MNNIT Official Website. About the Institute. 
  2. "Summary of proceedings of the Review Workshop - list of premier institutes in India". CDAC website. Archived from the original on 12 August 2011. Retrieved 5 April 2012. 
  3. https://www.linkedin.com/in/vinod-kumar-yadav-b2483329/?originalSubdomain=in
  4. https://www.livemint.com/Politics/ZJm6uMUcazjmDDWXDMJWlI/Vinod-Yadav-appointed-Railway-Board-Chairman.html
  5. http://www.business-standard.com/article/opinion/lunch-with-bs-sanjiv-chaturvedi-115010901283_1.html
  6. "Joshi, Deep". rmaward.asia. The Ramon Magsaysay Award Foundation. Retrieved 26 October 2017. 
  7. https://www.dronkarsingh.in
  8. "B N, Singh". Alphabet Inc. Retrieved 4 April 2019.